Hititlerin Anadolu’da Kurdukları Ekonomik ve Sosyal Sistem

Özet

Hitit kralları ekonomik ve sosyal bir sistem yaratırken bütün düzenlemeleri merkezi bir devletin gereklerini yerine getirecek şekilde yapmışlardır. Tanrılara çok büyük önem atfedilmiş, yerel tanrıların kültleri koruma altına alınmış ve bazı tapınak şehirlerine özel ayrıcalıklar tanınmıştır. Askeri ya da bürokratik bütün idare merkezleri doğrudan Hitit başkenti Hattuša’ya bağlı idarecilerin kontrolüne verilmiş ve her zaman merkez tarafından denetlenmiştir. Toprağa bağlı Hitit ekonomisinde, işletmeden elde edilen kârlar Hitit krallarının askeri politikalarına kaynak oluşturacak şekilde organize edilmiştir. Toprağı işletme hakkı verilen şahıslar, elde ettikleri kârla atlı arabaların masraflarını karşılamakta, asker beslemekte ve toprağa bağlı halk, kamu işlerinde çalışarak devletin dayattığı angarya yükümlülüklerini yerine getirmekteydi. Hitit toplumunda sosyal sınıflar da ekonomik sistemin bir yansıması olarak çıkar karşımıza. Sosyal sistemi temelde hürler ve köleler olmak üzere iki tabaka halinde düşünmek mümkündür. Kral ve ailesinin içinde yer aldığı asillerin dışında hür halkın neredeyse tamamını toprağa bağlı köylüler oluşturuyordu. Köle sınıfı için yapılabilecek en doğru tanımlama ise alınıp satılabilir insanlar olduklarıdır. Hitit toplumunda ailenin görünümü, yasalardan anlaşıldığı üzere tam anlamıyla ataerkil bir yapıdaydı. Babanın kendi ailesi üzerinde sınırsız yetkisi vardı. Bununla birlikte kadınların hakları da tamamen yok sayılmamıştır