Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2022 / Sayı: 56

Orta Bizans Dönemi Kabartma Yüzlü Sütun Başlığı Örneğinde Bezeme Unsurlarının Tipolojik İşlevselliği

Sayfa
83–92
Yayın Tarihi
2022-09-02
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu biçimdeki üç başlık, Orta Bizans döneminin bölgesel bir başlık çeşitlemesi olarak bir yapı özelinde üretilmiş örneklerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Bizans dönemi sütun başlıkları, antik prototiplerin kanonik unsurlarının Geç Antik-Erken Bizans dönemine aktarımı ve dönemin özgün başlık tipolojisinden modellenen çeşitlemelerle kendi döneminin büsbütün yeni biçim ve yönelimden doğan yaratımlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bölge, müze araştırmaları ve Orta Bizans dönemi başlık sınıflandırmasına ait kataloglarda yayınlanmış olan bu başlıkların tekrar ele alınmasının sebebi, farklı mimari unsurlara da uygulanmış olan motiflerin başlıklara aktarımını incelemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu biçimdeki üç başlık, Orta Bizans döneminin bölgesel bir başlık çeşitlemesi olarak bir yapı özelinde üretilmiş örneklerdir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hierapolis · Frigya · Orta Bizans

Özet

Orta Bizans dönemi sütun başlıkları, antik prototiplerin kanonik unsurlarının Geç Antik-Erken Bizans dönemine aktarımı ve dönemin özgün başlık tipolojisinden modellenen çeşitlemelerle kendi döneminin büsbütün yeni biçim ve yönelimden doğan yaratımlardır. Tipolojik açıdan, örneğin Korinth başlığı tanımı altında alt başlıklarla ayırt edilmesi gereken özel biçimler mevcuttur. Pamukkale Arkeoloji Müzesi’nin Hierapolis taş eser koleksiyonunda bulunan kabartma yüzlü üç sütun başlığı da bu tipin tamamen başkalaşmış örneklerindendir. Bölge, müze araştırmaları ve Orta Bizans dönemi başlık sınıflandırmasına ait kataloglarda yayınlanmış olan bu başlıkların tekrar ele alınmasının sebebi, farklı mimari unsurlara da uygulanmış olan motiflerin başlıklara aktarımını incelemektir. Çalışmada başlıkların şüpheye yer bırakmayacak şekilde Laodikeia’yla ilişkisi ve ait olabilecekleri yapı bilinmediğinden mimari bağlamı üzerinden sonuçlara gidilememektedir. Başlıklar, klasik bir Korinth başlığından geriye kalan abakus, taşıyıcılığını yitirmiş volüt ve dört yaprağa sahiptir. Yapraklar Korinth-palmet tipi başlıklara benzer bir yapıdadır. Başlıkların en dikkat çekici özelliği, abakus yumrusuyla birleşerek aşağıya uzayan kabartma yüzlerdir. Bunların özel bir sembolik çağrışımı barındırdıklarını düşünmek mümkünse de ispatlamak zordur. Bir seri oluşturan bu başlıklarda, farklı bezemelerin bir araya getirildiği karma bir biçim söz konusudur. Bu biçimdeki üç başlık, Orta Bizans döneminin bölgesel bir başlık çeşitlemesi olarak bir yapı özelinde üretilmiş örneklerdir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARMAĞAN, M. E. (2022). Orta Bizans Dönemi Kabartma Yüzlü Sütun Başlığı Örneğinde Bezeme Unsurlarının Tipolojik İşlevselliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 56, 83–92. https://ajindex.com/articles/701921

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Armağan, M. E. (2010). Kadıkalesi’ndeki Bizans Dönemi Taş Eserleri, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
  2. Aydın, A. (2016). “Tarsus Müzesi’ndeki Erken Hıristiyanlık-Bizans Dönemi Mimari Elemanlar”, ed. S. Durugönül, içinde Tarsus Müzesi Taş Eserleri Heykeltıraşlık ve Mimari Plastik Eserler, İstanbul, 185-240.
  3. Barsanti, C. (1988). “Scultura anatolica di epoca mediobyzantina”, içinde Storia dell’Arte e della Cultura Artistica Bizantina: Atti della giornata di studio del Gruppo. Nazionale di coordinamento, C.N.R. Roma, 1986, Milion 1, 275-306.
  4. Bouras, C. (2005). “Unfinished Architectural Members in Middle Byzantine Greek Churches”, ed. J.J.Emerick-D.M. Deliyannis, Archaeology in Architecture: Studies in Honor of Cecil Striker, Mainz, 1-9.
  5. Buchwald, H. (1966). “Eleventh Century Corinthian-Palmette Capitals in the Region of Aquileia”, The Art Bulletin 48/2, 147-158.
  6. Buckler, W. H.-Calder, W. M. (1939).
  7. Monumenta Asiae Minoris Antiqua VI, The Manchester University Press.
  8. Dennert, M. (1997). Mittelbyzantinische Kapitelle: Studien zu Typologie und Chronologie (Asia Minor Studien 25), Bonn. Dennert, M. (1998). Zum Vordbildcharakter justinianischer Bauplastik für die Spätantike und Byzantinische Bauskulptur, Ed. U. Peschlow-S. Möllers. Spätantike und Byzantinische Bauskulptur, Beiträge eines symposions in Mainz, Februar 1994, Stuttgart. Steiner (Forschungen zur Kunstgeschichte und christlichen Archäeologie Bd. 19). Karabacak, E. (2019). “Bir Orta Bizans Dönemi Sütun Başlığı ve Kullanım Yeri Üzerine Tartışmalar”, TÜBA-KED 20, 29-40. Gavrilović, A. Đ. (2016). The representation of Constantinople on the folio 145r/b of the manuscript of Madrid Skylitzes ‘Synopsis of Histories’, in: Niš and Byzantium. Fourteenth international symposium Niš. 3-5 June 2015, ed. M. Rakocija, 371-380.
  9. Harris, C. M. (1977). “Mascaron, mask”, Illustrated Dictionary of Historic Architecture, New York, 347. Hjort, Ø. (1979). “The Sculpture of Kariye Camii”, Dumbarton Oaks Papers 33, 199-289.
  10. Joviet-Levy, C. (2017). “Bezirana kilisesi (Cappadoce). Un exceptionnel décor paléologue en terres de Rūm. Nouveau témoignage sur les relations entre Byzance et le sultanat”, ЗОГРАФ 41, 107–142.
  11. Kautzsch, R. (1936).
  12. Kapitellstudien, Berlin/Leipzig. Mercklin, E. von (1962).
  13. Antike Figuralkapitelle, Berlin. Niewwöhner, P. (2013).
  14. Niewöhner, P. (2013) Neue spät- und nachantike Monumente von Milet und der mittelbyzantinische Zerfall des anatolischen Städtewesens, Ar