Dergiler / Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Cilt: 16 - Sayı: 3

Tepecik-Çiftlik Topluluğunun Neolitik Dönem Tabakaları Arasında Beslenme Değişimleri

Dietary Changes across the Neolithic Levels of the Tepecik-Çiftlik Population

Sayfa
594–610
Yayın Tarihi
2017-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çok değişkenli analizler (PCA ve DA) alt katmanlarda et tüketiminden ve zengin ekonomiden üst tabakada daha fazla bitki (örneğin tahıl) tüketimine ve fakir ekonomiye geçiş olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Organizma için önemli bir mineral kaynağı olan kemiğin yapısında yer alan elementlerin derişimi beslenmeden etkilenebildiğinden, kemik diyet gibi geçmiş insan yaşam biçimlerini izlemek için yararlı bir biyolojik arşiv görevi görür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Orta Anadolu Bölgesinde yer alan Tepecik-Çiftliğin C14 tarihlemesine göre yaklaşık 6800-6100 yılları arasına tarihlenen üç farklı Neolitik Tabakasından (Seviye 5, 4 ve 3) elde edilen kemiklerin element (Ca, P, Mg, Mn, Sr, Zn, Cu ve Pb) içeriği X-ışını fluoresans (XRF) spektrometrisi yardımıyla incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çok değişkenli analizler (PCA ve DA) alt katmanlarda et tüketiminden ve zengin ekonomiden üst tabakada daha fazla bitki (örneğin tahıl) tüketimine ve fakir ekonomiye geçiş olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:eser element · ağır metal · Neolitik topluluklar

Özet

Organizma için önemli bir mineral kaynağı olan kemiğin yapısında yer alan elementlerin derişimi beslenmeden etkilenebildiğinden, kemik diyet gibi geçmiş insan yaşam biçimlerini izlemek için yararlı bir biyolojik arşiv görevi görür. Orta Anadolu Bölgesinde yer alan Tepecik-Çiftliğin C14 tarihlemesine göre yaklaşık 6800-6100 yılları arasına tarihlenen üç farklı Neolitik Tabakasından (Seviye 5, 4 ve 3) elde edilen kemiklerin element (Ca, P, Mg, Mn, Sr, Zn, Cu ve Pb) içeriği X-ışını fluoresans (XRF) spektrometrisi yardımıyla incelenmiştir. Kemiklerin element içeriği mangan ve kurşun başta olmak üzere gömü sonrası değişime işaret etmektedir. Elementlerin kalsiyum ile (element/kalsiyum oranı) bivaret analizi yetişkin ile yetişkin yaş altı, kadın ile erkek bireyler ve tabakalar arasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Çok değişkenli analizler (PCA ve DA) alt katmanlarda et tüketiminden ve zengin ekonomiden üst tabakada daha fazla bitki (örneğin tahıl) tüketimine ve fakir ekonomiye geçiş olduğunu göstermektedir. Çok değişkenli incelemelerden elde edilen sonuçlar, kazıları gerçekleştiren arkeologların ve antropologların bulguları ile uyumludur.

Abstract

As an important mineral source for the entire organism, bone serves as a useful bioarchive for monitoring past human lifeways like diet, since the concentration of the elements in its structure is influenced by the individual diet. Bones from three different Neolithic Levels (Level 5, 4, and 3) dated to 6800 and 6100 cal. BC according to the C14 found in Tepecik–Çiftlik, Central Anatolia, were elementally (Ca, P, Mg, Mn, Sr, Zn, Cu, and Pb) investigated by the help of X-ray fluorescence (XRF) spectrometry. The element content of bones refers to post-mortem alteration (diagenesis), especially for manganese and lead. Bivariate treatment of the element with calcium (element/calcium ratio) seems to demonstrate some differences between adult and subadult, male and female, and among levels. Multivariate analysis (PCA and DA) suggest a shift from meat consumption and rich economy in the lower levels to more vegetable (cereal) consumption and poor economy in the upper level. The results obtained from multivariate treatments are in agreement with the findings of archaeologists and anthropologists who conducted the excavations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özdemir, K., Akyol, A. A., Büyükkarakaya, A. M. (2017). Tepecik-Çiftlik Topluluğunun Neolitik Dönem Tabakaları Arasında Beslenme Değişimleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 16 - Sayı: 3, 594–610. https://ajindex.com/articles/70179

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ambrose, S. H., & Krigbaum, J. (2003). Bone chemistry and bioarchaeology. Journal of Anthropological Archaeology, 22(3), 193-199. DOI: 10.1016/S0278-4165(03)00033-3
  2. Balkan-Atlı, N. and Binder, D. (2012). Neolithic Obsidian Workshop at Kömürcü-Kaletepe (Central Anatolia) In: Özdoğan M, Başgelen N and Kuniholm P (Eds.), The Neolithic in Turkey (Vol.3), New excavations & New Research, Central Turkey. İstanbul: Archaeology and Art Publications, pp.71-88.
  3. Beck, L.A. (1985). Bivariate analysis of trace elements in bone, J. Hum. Evol. 14 493–502. https://doi.org/10.1016/S0047-2484(85)80028-2
  4. Bıçakçı, E. (2001). Tepecik/Çiftlik Höyüğü (Niğde) ışığında Orta Anadolu Tarihöncesi kültürleri ile ilgili yeni bir değerlendirme. Tüba-Ar 4: 25-41.
  5. Bıçakçı, E., Godon, M., Çakan, Y.G. (2012). Tepecik-Çiftlik. In: M. Özdoğan, N. Başgelen & P. Kuniholm (Eds.) The Neolithic in Turkey (Vol 3), New excavations & New Research, Central Turkey. İstanbul: Archaeology and Art Publications, pp.89-134.
  6. Bıçakçı, E., Altınbilek, Algül, Ç., Balcı, S, Godon M. (2007). Tepecik-Çiftlik. In: M. Özdoğan & N. Başgelen (Eds.), Türkiye’de Neolitik Dönem. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, pp.237-253.
  7. Binder D. (2002). Stone making sense: what obsidian could tell about the origins of the Central Anatolian Neolithic. In: Gerard, F. and Thissen, L. (Eds), The Neolithic of Central Anatolia, Internal developments and external relations during the 9th-6th millennia cal BC. İstanbul: Ege Yayınları, pp.79-90.
  8. Buikstra, J.E. and Ubelaker, D.H. (1994). Standards for data collection from human skeletal remains. Arkansas Archeological Survey Research Series No. 44, Arkansas. Busetto, M., Giordani, L., Brandone, A., Cattaneo, C., Mazzucchi, A. (2008). Dietary Investigation by Trace Element Content in Bones of Ancient Inhabitants of Northern Italy. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, 275 (2): 355-363. doi:10.1007/s10967-007-7070-x Büyükkarakaya, A.M., Erdal, Y.S., Özbek, M. (2009). Tepecik-Çiftlik İnsanlarının Antropolojik Açıdan Değerlendirilmesi. Arkeometri Sonuçları Toplantısı 24: 119-138.
  9. Büyükkarakaya, A.M., Erdal, Y.S., Özbek, M. (2012). Tepecik-Çiftlik Höyük’te Bulunan Neolitik Dönem Kolektif Gömünün Paleoantropolojik Analizi. 34. International Symposium of Excavations, Surveys and Archaeometry, Çorum, 28th May–1st June. Büyükkarakaya, A.M. and Erdal, Y.S. (2014a). Tepecik-Çiftlik Neolitik Topluluğunda Beslenme ve Diş Sağlığı. 36th International Symposium of Excavations, Surveys and Ar