Dergiler / Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2015 / Cilt: 17 - Sayı: 2

Uşaklı Bir Eşkıya: Acemoğlu Ahmet

Sayfa
49–65
Yayın Tarihi
2016-02-08
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Üzerine gönderilen askeri kuvvetleri bozguna uğratan Acemoğlu, bölgede kurmuş olduğu yerel ilişkiler bağı sayesinde uzun süre merkezi yönetimi uğraştırmış; ama bölgenin bir başka yerel elit kuvveti olan Nasuhoğlu tarafından ele geçirilmiş ve öldürülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Osmanlı Devleti’nin, özellikle 18. yüzyılın ikinci yarısında taşra yönetimi üzerindeki otoritesinin çeşitli nedenlerden dolayı zayıflaması buralarda ayan, voyvoda, mütesellim ismi verilen taşra elitlerinin nüfuz kazanmasına zemin hazırlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yerel güçlerden bazıları bulundukları bölgedeki halk üzerinde baskı kurarak, fazla oranlarda vergi toplayarak kanunlara aykırı davranmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Üzerine gönderilen askeri kuvvetleri bozguna uğratan Acemoğlu, bölgede kurmuş olduğu yerel ilişkiler bağı sayesinde uzun süre merkezi yönetimi uğraştırmış; ama bölgenin bir başka yerel elit kuvveti olan Nasuhoğlu tarafından ele geçirilmiş ve öldürülmüştür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Öz Osmanlı Devleti’nin, özellikle 18. yüzyılın ikinci yarısında taşra yönetimi üzerindeki otoritesinin çeşitli nedenlerden dolayı zayıflaması buralarda ayan, voyvoda, mütesellim ismi verilen taşra elitlerinin nüfuz kazanmasına zemin hazırlamıştır. Bu yerel güçlerden bazıları bulundukları bölgedeki halk üzerinde baskı kurarak, fazla oranlarda vergi toplayarak kanunlara aykırı davranmışlardır. Hatta içlerinde bazıları devletin emirlerine karşı gelerek, isyan etmişlerdir. Osmanlı Devleti bu tür yerel elit güçleri eşkıya olarak nitelendirerek, ortadan kaldırmak için üzerlerine kuvvetler sevk etmiştir. Bu yerel güçlerden bir tanesi de 18. yüzyılın sonlarına doğru Uşak kazasında ortaya çıkan Acemoğlu Ahmet’tir. İlk olarak devletin resmi temsilcisi olarak görev yapmış, ancak devletin gönderdiği emirleri dinlememesi ve Uşak halkına zulüm etmesinden dolayı devlet tarafından eşkıya olarak ilan edilmiş ve onun üzerine asker gönderilmiştir. Üzerine gönderilen askeri kuvvetleri bozguna uğratan Acemoğlu, bölgede kurmuş olduğu yerel ilişkiler bağı sayesinde uzun süre merkezi yönetimi uğraştırmış; ama bölgenin bir başka yerel elit kuvveti olan Nasuhoğlu tarafından ele geçirilmiş ve öldürülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÜRKÜNDAĞ, A. (2016). Uşaklı Bir Eşkıya: Acemoğlu Ahmet. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 2, 49–65. https://ajindex.com/articles/69918

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Arşiv Vesikaları Başbakanlık Osmanlı Arşivi Mühimme Defterleri (A.DVN.MHM). Defter No: 178, s
  2. Defter No: 184, s
  3. Defter No: 188, s. 108, 126. Defter No: 192, s. 22, 100, 125, 190, 202, 238. Defter No: 194, s. 9, 14, 95, 100, 227, 228. Defter No: 196,s. 75, 251. Mühimme-i Mektûme Defterleri (A.DVNS.MKM.MHM). Defter No: 1, s
  4. Cevdet Tasnifi Başbakanlık Osmanlı Arşivi Cevdet Tasnifi Adliye Belgeleri (C.ADL), 5737. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Cevdet Tasnifi Dâhiliye Belgeleri (C.DL), 268, 7117, 10168. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Cevdet Tasnifi Malîye Belgeleri (C.ML), 7856, 12523. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Cevdet Tasnifi Zabtiye Belgeleri (C.ZB),1652. Hatt-ı Hümayûn Tasnifi Başbakanlık Osmanlı Arşivi Hatt-ı Hümayûn Tasnifi (HAT), 1385
  5. Kitap ve Makaleler AKBAYAR, Nuri. (2003). Osmanlı Yer Adları Sözlüğü, 2. Baskı, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. ADANIR, Fikret. (2002), "Woyvoda", XI, Leiden: EI (New Edition) pp
  6. BARDAKOĞLU, Ali. (1995), "Eşkıya", XI, İstanbul: TDVİA, ss. 463-466. BEYDİLLİ, Kemal.(2013), "Yaş Antlaşması", XXXXIII, Ankara: TDVİA, ss. 343-347. BÖLÜKBAŞI, Ömerül Faruk. (2013), 18. Yüzyılın İkinci Yarısında Darbhâne-i Âmire, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları. DEMİRCİ, Süleyman; ARSLAN, Hasan. (2012), Osmanlı Türkiyesinde Eşkıya Devlet ve Siyaset, İstanbul: Yalın Yayıncılık. Evliya Çelebi Seyahatnamesi (2011), IX, 1. Kitap, (Haz.) Seyit Ali Kahraman, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. JORGA, Nicolae. (2009), Osmanlı İmparatorluğu, (Çev.) Nilüfer Epçeli, İstanbul: Yeditepe Yayınları. MCGOWAN, Bruce. (2004), "Ayanlar Çağı 1699-1812", Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi. ( Ed.) Halil İnalcık ve Donald Quataert, (Çev.) Ayşe Berktay, vd., İstanbul: Eren Yayınları, ss. 759-884. ÖZDEĞER, Mehtap.(2001), 15-16. Yüzyıl Arşiv Kaynaklarına Göre Uşak Kazasının Sosyal ve Ekonomik Tarihi, İstanbul, Filiz Kitabevi. ---------------------- (2012), "Uşak", XXXXII, İstanbul: TDVİA, ss. 222-226. ÖZKAYA, Yücel. (1994), Osmanlı İmparatorluğu'nda Ayanlık, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. ÖZKAYA, Yücel. (2008
  7. Yüzyılda Osmanlı Topumu, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. SALZMANN, Ariel, (2011). Modern Devleti yeniden Düşünmek, (Çev: Ayşe Özdemir). İstanbul: İletişim Yayınları SEZEN, Tahir. (2006), Osmanlı Yer Adları, Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları ULUÇAY, M Çağatay. (1955), 18. Ve 19. Yüzyıllarda Saruhan'da Eşkıyalık ve Halk Hareketleri, İstanbul: Berksoy Basımevi. UZUN ÇARŞILIOĞLU, İ