Dergiler / Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 20 - Sayı: 1

Şad Kaptanlığı’nın Kuruluşu ve Basra’nın Stratejik Önemi

Sayfa
1–16
Yayın Tarihi
2018-06-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca buranın kaptanlığını yapan Aşçıoğlu Mehmet Paşa’nın siyasi ve askerî faaliyetleri ile birlikte Basra’nın siyasi, ticari, idari ve stratejik önemi de incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Stratejik konumu oldukça ön planda olan Basra ve çevresinin önemi, Kanuni döneminde Osmanlı idaresine katıldıktan sonra artarak devam etti.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bilhassa Osmanlı Devleti’nin Basra-Halep ticari yolunu kontrol altına alması buranın stratejik önemi biraz daha artırdı.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca buranın kaptanlığını yapan Aşçıoğlu Mehmet Paşa’nın siyasi ve askerî faaliyetleri ile birlikte Basra’nın siyasi, ticari, idari ve stratejik önemi de incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Osmanlı Donanması · İnce Donanma · Şad Kaptanlığı

Özet

Öz Stratejik konumu oldukça ön planda olan Basra ve çevresinin önemi, Kanuni döneminde Osmanlı idaresine katıldıktan sonra artarak devam etti. Bilhassa Osmanlı Devleti’nin Basra-Halep ticari yolunu kontrol altına alması buranın stratejik önemi biraz daha artırdı. Buna ilaveten coğrafi keşifler sonrası meydana gelen gelişmeler Basra’nın stratejik önemi ile birlikte siyasi, iktisadi ve idari önemini daha da ön plana çıkardı. Bu durumu dikkate alan Osmanlı yönetimi, Basra’nın siyasi, idari ve ticari yönünü düzenlemeye çalıştı. Bunun sebeplerinden birisi Hintli tüccarları yeniden bu bölgeye çekerek iktisadi canlanmayı sağlamaktır. Bunun için Fırat donanması güçlendirildi. Son olarak Fırat donanması “Şad Kaptanlığı” adı altında yeniden yapılandırıldı. Bu çalışmamızda kuruluş tarihi kesin olarak belli olmasa da 1699 tarihinden sonra kullanılmaya başlayan ve merkezi Basra olan “Şad Kaptanlığı”nın önemi açıklanacaktır. Ayrıca buranın kaptanlığını yapan Aşçıoğlu Mehmet Paşa’nın siyasi ve askerî faaliyetleri ile birlikte Basra’nın siyasi, ticari, idari ve stratejik önemi de incelenecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZKAN, S. H. (2018). Şad Kaptanlığı’nın Kuruluşu ve Basra’nın Stratejik Önemi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 1, 1–16. https://ajindex.com/articles/69851

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Arşiv Vesikaları BOA, A.{DVN, 259/3; 264/51. BOA, A.{DVNS.MHM.d… 111, 112. BOA, A.}AMD, 13/13. BOA, A.}MKT.MVL, 40/52. BOA, A.}MKT.UM, 54/67. BOA, AE.SMST.II, 2/171; 11/1033; 115/12556. BOA, BEO, 3104/232768; 3223/241675. BOA, C. BH, 68/3245; 4305, 7106. BOA, C.ML, 342/14058. BOA, D. BŞM, 40885. BOA, D.EVM, 156/83; 157/49. BOA, DH.ŞFR, 332/96. BOA, HR.MKT, 28/14. BOA, HR.ŞFR.3… 304/3. BOA, HR.TH, 51/28. BOA, İE, AS, 3871. BOA, İE, BH, 908. BOA, MAD.d, 5433. Diğer Kaynaklar Anonim. 2000. Osmanlı Tarihi (1099-1116/1688-1704).
  2. Yay. Haz. Abdülkadir Özcan, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Anonim. Tarih-i Seferi Basra. Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Kısmı, nr. 2062/3. Avcı, Casim. 2003. Masavva`. İslam Ansiklopedisi, 28, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 73-74.
  3. Aydın, B. ve Günalan, R. 2011. Ruûs Defterlerine Göre XVI. Yüzyılda Osmanlı Eyalet Teşkilatı ve Gelişimi. Osmanlı Araştırmaları Dergisi, 38, 27-160. Defterdar Sarı Mehmet Paşa. 1995. Zübde-i Vekayiât. Haz. Abdülkadir Özcan, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  4. Demirtaş, Funda. 2009. Celâl-zâde Mustafa Çelebi, Tabakâtü‟l-Memâlik ve Derecâtü‟l-Mesâlik. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Kayseri. Eroğlu, C., Babuçoğlu, M., Özdil, O. 2012.
  5. Osmanlı Vilayet Salnamelerinde Basra, Ankara:
  6. ORSAM Yayınları.
  7. Faroqhi, S. 2006. Onaltıncı Yüzyıl Boyunca Anadolu ve Balkanlar’da Kırsal Toplum I. Osmanlı Şehirleri ve Kırsal Hayatı, Çev. Emine Sonnur Özcan, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 57-103.
  8. Güçer, L. 1987. XVI-XVIII. Asırlarda Osmanlı İmparatorluğunun Ticaret Politikası. Türk İktisat Tarihi Yıllığı, 1, 1-128.
  9. Halaçoğlu, Y. 1991.
  10. Bağdat. İslam Ansiklopedisi, IV, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 433-437.
  11. Halaçoğlu, Y. 1992.
  12. Basra. İslam Ansiklopedisi, V, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 112-114.
  13. Kılıç, O. 1997. XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devletinin İdari Taksimatı, Eyalet ve Sancak Tevcihatı, Elazığ: Ceren Matbaacılık. Kılıç, R. 2011. Bağdat’ın Osmanlı Hâkimiyetine Girmesi ve Kanuni’nin Bağdat’taki Faaliyetleri. İslam Medeniyetinde Bağdat (Medinetü’s-Selam) Uluslararası Sempozyumu, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 583-602.
  14. Köprülü, O. F. 1993. Amcazâde Hüseyin Paşa. İslam Ansiklopedisi, V/1, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 646-650. Nasûhü’s-Silâhî [Nasûh-i Matrakı]. 1976. Beyân-ı Menâzil-i Sefer-i Irâkeyn-i Sultan Süleyman Han. Nşr. Hüseyin G. Yurdaydın, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Orhonlu C. v