Dergiler / Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 1

Gıda Katkı Maddesi İçeren Bazı Besinlerin Tüketiminin ve Sağlığa Etkilerinin Araştırılması: Gıdaların Risk Analizi

An Investigation, In a Distrcit In İstanbul, The Consumption and Their Effects on Health of Some Foods That Includes Food Additives: Risk Analysis of Foods

Sayfa
21–35
Yayın Tarihi
2018-03-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Gıdalardan alınan katkı maddelerinin, ADI değerlerinin üzerinde olması durumunda sağlığa olumsuz etkileri olduğu bilindiği için, aşırı tüketimleri önlenmeli, bireyler bilinçlendirilmeli, üretim denetlenmeli ve standardizasyonlara uyum sağlanmalıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gıdalara olumlu özellikler katmak amacıyla kullanılan gıda katkı maddeleri hakkında toplumun tüketim oranları tam bilinmemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, bireylerin gıda katkı maddelerine maruziyetlerinin potansiyel riskini ve katkı maddeleri hakkındaki bilgilerini saptamak amaçlandı.Bu kesitsel çalışma Şubat 2010- Nisan 2011’de İstanbul Beşiktaş’ta yürütüldü.
💡
Sonuç & Katkı:Gıdalardan alınan katkı maddelerinin, ADI değerlerinin üzerinde olması durumunda sağlığa olumsuz etkileri olduğu bilindiği için, aşırı tüketimleri önlenmeli, bireyler bilinçlendirilmeli, üretim denetlenmeli ve standardizasyonlara uyum sağlanmalıdır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2010 · 384 birey
⚙️Değişkenler:Sodyum nitrit · Nitrat · Sodyumglutamat

Özet

Gıdalara olumlu özellikler katmak amacıyla kullanılan gıda katkı maddeleri hakkında toplumun tüketim oranları tam bilinmemektedir. Bu çalışmada, bireylerin gıda katkı maddelerine maruziyetlerinin potansiyel riskini ve katkı maddeleri hakkındaki bilgilerini saptamak amaçlandı.Bu kesitsel çalışma Şubat 2010- Nisan 2011’de İstanbul Beşiktaş’ta yürütüldü. Yüz yüze uygulanan anketlerde bireylerin eğitim düzeyi, antropometrik özellikleri, öğün düzenleri, kronik hastalıkları ve katkı maddeleri hakkındaki bilgileri sorgulandı. Sağlığa olası olumsuz etkileri nedeniyle özellikle; nitrit, nitrat, monosodyum glutamat (MSG) ve yüksek fruktozlu mısır şurubu (YFMŞ) içeren bazı gıdaların tüketim sıklıkları sorgulandı. Veriler frekans, yüzde oran, ortalama, standart sapma, Fisher’in kesin ki kare testi ve ki-kare testleri kullanılarak SPSS 15,0 programıyla değerlendirildi. %95 güven düzeyinde p<0.05 anlamlı kabul edildi. Örneklemin 253’ü kadın, 133’ü erkek 384 bireyin yaş ağırlık, boy ve VKI ortalamaları sırasıyla 42,31 ±15,01, 72kg, 167cm, 26kg/boy² idi. Bireyler katkı maddeleri hakkında yeterli bilgiye sahip değildi. Değerlendirilen katkı maddelerinden nitrit ve nitrat, sırasıyla en çok sucuk, pişirilmiş-dondurulmuş etlerden ve sosisten, YFMŞ kola, şekerli meyve suyu ve çikolatadan ve MSG en çok cips, dondurulmuş patates ve salata sosundan alınıyordu. Bu gıdalardan sucuk ve pişirilmiş-dondurulmuş etlerle alınan nitritin ADI değerlerini geçtiği saptandı. Diğer gıdaların da gün içinde bir kaçının birlikte alınması halinde nitrat, MSG ve YFMŞ için de limit aşımı olabileceği öngörüldü. Gıdalardan alınan katkı maddelerinin, ADI değerlerinin üzerinde olması durumunda sağlığa olumsuz etkileri olduğu bilindiği için, aşırı tüketimleri önlenmeli, bireyler bilinçlendirilmeli, üretim denetlenmeli ve standardizasyonlara uyum sağlanmalıdır.

Abstract

Community consumption rates of the food additives, which are mostly used to add positive qualities to food, are not known precisely. In this study, it was aimed to determine the potential risk of individuals' exposure to food additives and their awareness about them. This cross-sectional study was conducted in Beşiktaş, Istanbul. By face to face intervention method individuals’ education levels, anthropometric characteristics, diet patterns, chronic illnesses and knowledge about additives were questioned. Especially due to their possible negative health effects nitrite, nitrate, monosodium glutamate (MSG) and high fructose corn syrup (HFCS) included foods are questioned. Data were evaluated using SPSS 15.0 program by frequency, percentage, mean, standard deviation, Fisher's exact chi-square test and Chi-square tests. At 95% confidence level, p<0.05 was considered significant. There were 253 female, 133 male and their mean age, weight and BMI was; 42,31 ±15,01, 72kg, 167cm, 26kg/boy², respectively. Individuals didn’t have enough knowledge about additives. Among the investigated additives; nitrite and nitrate were mostly taken from sausage, cooked-frozen meat and sausage, respectively. HFCS was taken from cola, sugary juice and chocolate, and MSG was taken mostly from chips, frozen potatoes and salad dressing. It was determined that the nitrite comsumption exceed the recommended daily ADI levels. It is predicted that, in case of other additive rich foods are taken together during the same day, there may be exceed consumption of nitrate, MSG and HFCS as well. Since it is known that food additives may have adverse effects on health if they consume above the recommended ADI levels excessive consumption should be prevented, the community awareness about additives should be raised, manufacturing process should be supervised by policy regulations and global standardizations should be adapted.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

CEBİOĞLU, İ. K., ÖNAL, A. E. (2018). Gıda Katkı Maddesi İçeren Bazı Besinlerin Tüketiminin ve Sağlığa Etkilerinin Araştırılması: Gıdaların Risk Analizi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 1, 21–35. https://ajindex.com/articles/694531

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Atman Ü.C. Gıda Katkı Maddeleri ve Gıda Kontrolü. Sted (2004) 15 (3): 87, Manisa. Yurttagül M, Yücecan S, Ayaz A. ‘Öğrencilerin Dörtte Biri E-Kodlu Ürün Almıyor’. Ankara. http://www.gidacilar.net (2005). Türk Toksikoloji Derneği. GKM ve Kontaminantları. http://www.turktox.org (2011). International Food Information Council (IFIC). Food Ingredients Media Guide on Food Safety and Nutrition 2007-2009. http://www.ific.org (2009). Karaali A. Gıda Katkı Maddeleri ile İlgili Yasal Düzenlemeler. İTÜ Kimya- Metalurji Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü. http://www.gidakat.org.tr (2006). Food and Agriculture Organization (FAO). Fact Sheet. What Is JECFA? www.fao.org/jecfa/jecfa_2006-02.pdf (2006). Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği. http:/mevzuat.basbakanlik.gov.tr. Erişim tarihi: 2017. T.C. Tarım Bakanlığı. Gıda Güvenliği. 2. Tarım Şurası 5. Komisyon Raporu: www.tarimsurasi.tarim.gov.tr (2004). Food and Agriculture Organization (FAO). Food Safety Risk Analysis Part 1. An overview and Framework Manual, (2005) Rome. Scientific Committee for Food (SCF). Opinions of the SCF on: Nitrates and Nitrite SCF Report. (1995) 38. Brussels. N. Collins B, Collins N.J. Russell, G.W. Food Preservatives. (2003) 2. Edition, P: 102-118.
  2. Şanlı Y, Kaya S. Ankara piyasasında satılan bazı işlenmiş et ürünlerinin nitrit ve nitrat içerikleri üzerinde araştırmalar. A.Ü. Vet. Fak. Derg. (1998) 35(1): 24-46.
  3. Thomson B, Swallow B. Nitrates and Nitrites Dietary Exposure and Risk Assessment. A Crown Research Institute, Christchurch, New Zealand. http://www.esr.cri.nz (2004).
  4. Ekici K, Alişarlı M, SancakY.C. Peynir çeşitlerinde nitrit ve nitrozaminler. Y.Y.Ü. Veteriner Fak. Der. (2008) 2: 71-72.
  5. Çakmak Ö, İşleyen A, Usca A. N-Nitroza Bileşikleri ve Halk Sağlığına Etkileri. TAF Preventive Medicine Bulletin: (2009) 8(6) 521-526. http://www.korhek.org.
  6. Michaud D.S, Holick C. N, Batchelor T.T, Giovannucci E, and Hunter D.J. Prospective Study of Meat Intake and Dietary Nitrates, Nitrites, and Nitrosamines and Risk of Adult Glioma. American Journal of Clin. Nutr.; (2009) 90(3): 570-7. Codex Alimentarius Committee (CAC). Codex Committee on Food Additives and Contaminants. CAC Report of the 38th Session of the The Haguse, Netherlands (2006) 24-28. Soyutemiz E. Özdemir A. Bursa’da Tüketilen Sucuk, Salam, Sosis ve Pastırmalardaki Kalıntı Nitrat ve Nitrit Miktarlarının Saptanması. Gıda (1996) 21(6): 471-476.
  7. Metcalfe D.D, Sampson H. A, Simon R. A. Food Allergy: Adverse Reactions to Food Additives. Blackwell Pub