Dergiler / Nüsha / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: 54

Afganistan'da Mevlânâ Araştırmaları Sürecinin İncelenmesi

Investigating the Rumi Research Process in Afghanistan

Dergi
Nüsha
Sayfa
331–387
Yayın Tarihi
2022-06-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar, Mevlâna araştırmalarının Afganistan’da 1300hş.'den önce biyografi ve Mesnevî şerhleriyle sınırlı olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mevlâna Celâleddîn Muhammad Belhî'ye ve eserlerine olan sevgi Afgan halkının dokusuna işlemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sonuçlar, Mevlâna araştırmalarının Afganistan’da 1300hş.'den önce biyografi ve Mesnevî şerhleriyle sınırlı olduğunu göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu, Afgan araştırmacılarının; coğrafi yakınlık, kültürel, dini, tarihi ve en önemlisi Afgan araştırmacılarının tercümeye ve bu tür güçlükleri gereksiz kılan dilsel ortaklıkları nedeniyle İranlı Mevlâna araştırmacılarından ve çevirilerinden etkilendiğini ortaya koymaktadır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mevlâna Celâleddîn Muhammad Belhî · Mevlâna Araştırmaları · Afganistan

Özet

Mevlâna Celâleddîn Muhammad Belhî'ye ve eserlerine olan sevgi Afgan halkının dokusuna işlemiştir. Bu toprakların insanlarının inanışlarına, dini itikatlarına ve günlük yaşamına kök salan manevi bir aşktır. Bu çalışmanın amacı, Afgan halkının Rumî hakkındaki düşüncelerinin kökenlerini keşfetmek, incelemek ve bu toprakların yazarları ve araştırmacıları tarafından kitap, makale, çeviri, lisans, yüksek lisans ve doktora tezlerini düzenli şekilde eserlerin türlerine ve tarihlerine göre tespit etmektir. Sonuçlar, Mevlâna araştırmalarının Afganistan’da 1300hş.'den önce biyografi ve Mesnevî şerhleriyle sınırlı olduğunu göstermektedir. Ancak Profesör Halilullah Halili tarafından araştırmaların başlatılması ve 1325hş.’de Neynâme kitabının yayınlanmasıyla diğer Afgan bilim adamlarının modern bir şekilde araştırma yapmalarının ve kitap ve makaleler yazmalarının yolu açıldı. Bu araştırmalar betimsel, betimsel-analitik, tarihsel, karşılaştırmalı ve uygulamalı yaklaşımlarla yapılmıştır. Mevlâna ile ilgili konularda yayınlanan eserlerin %27,08'i biyografi, %27,78'i Mesnevi ile ilgili konuları ve %45,14'ü genel ve yeni konuları ele almıştır. Bu araştırmada kullanılan kaynakların %10,7'u yerli kaynaklar, %69,86'sı İran kaynakları, %1,97'sı Türk kaynakları, %0,85'u Hint kaynakları, %2,25'i Avrupa kaynakları, %2,82'si Mevlâna’nın eserleri olup, küçük bir yüzdesi Tacik ve Amerikan kaynaklarına aittir. Bu, Afgan araştırmacılarının; coğrafi yakınlık, kültürel, dini, tarihi ve en önemlisi Afgan araştırmacılarının tercümeye ve bu tür güçlükleri gereksiz kılan dilsel ortaklıkları nedeniyle İranlı Mevlâna araştırmacılarından ve çevirilerinden etkilendiğini ortaya koymaktadır

Abstract

The love for Maulana Jalaluddin Mohamad Balkhi and his works is woven into the fabric of the Afghan people. A spiritual love rooted in the beliefs, religious convictions and daily life of the people of this land. The purpose of this study is to discover and study the ideological roots of the Afghan people about Rumi and to record the works published by the writers and researchers of this land in the for of books, articles, translations and dissertations of undergraduate, graduated and doctoral dissertations in a systematic way. Considering the nature of the works and their time course. The results indicate that Rumi research in Afghanistan before 1300 AH was limited to biography, description and interpretation of the spiritual Masnawi. But with the beginning of research by Khalilullah Khalili and the publication of the book (Nainama) in 1325 AH the way was opened for other Afghan scholars to research and write books and articles in a modern way. these researches have been with descriptive, descriptive-analytical, historical, comparative and practical approaches. From the published works on topics 27,08% related to Maulana’s biography, 27,78% have dealt with issues related to Masnawi and 45,14% with general and new issues. 10,7% of the sources used in these studies are domestic sources, 69,86% are Iranian sources, 1.97% are Turkish sources, 0,85% are Indian sources, 2.25% are European sources, 2.25% are Maulana’s own works and a small percentage are allocated to Tajikistan and American sources. This indicates the influence of Afghan Maulana scholars on Iranian Maulana scholars and their translations due to geographical proximity, cultural, religious, historical and most importantly, linguistic commonalities that make Afghan scholars needless to translate and its difficulties.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GHYASİ, F. (2022). Afganistan'da Mevlânâ Araştırmaları Sürecinin İncelenmesi. Nüsha, Cilt: 22 - Sayı: 54, 331–387. https://ajindex.com/articles/694066

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. A’zâmî, Seyyîd Ömer (1386), “Mesûliyyet- İnsân der Endîşe-i Mevlâna”, Mecmûʿa-i Maḳâlât-i Câygâh-i Keramet-i İnsânî der Âsâr-i Mevlânâ, Encumen-i Ḳalembedestân-i Afġânistân ve Komisyûn-i Huḳuḳ-i Beşer. Âbid, Abdulcebbâr (1397), Aʿkl ve Endîşe ez Nezer-i Mevlânâ”, Mecelle-i Ḫorâsân, Ḳus-Hût, Şumâre-i Muselsel 137-138, ss. 120-134. Ahmedî Bulendî, Seyyid Haydar (1396), “Sulh ez Didgâh-i Mevlânâ” Mecelle-i İlmî-i Pejuheş-i Danişgâh-i Râh-i Saâdet-i Mezâr-i Şerîf, Şumâre-i 2, Cûzâ, ss. 5-14. Ahmedî, Osmân, Efsâne-i Mesnevî (nekdi ber irfân ve endîşehâ-i irfân-i Mevlânâ), İntişarât-i Seyyid, Kâbil Ahmedî, Rûveydâ (1394), “Te’sîr-i Mevlânâ ber Huner ve Endîşe-i İkbâl” Mecelle-i Horâsân, devr-i sevvom, delû-hût, Şumâre-i Muselsel 125, ss. 185-197. Aḫter, Muhammed Selîm, (1391), Mevlevî der Râh-i Senâî (custârî der Te’sir-i Mevlânâ ez Şaḫsiyyet ve Şi’r ve Endîşe-i Ḥekîm Senâî-yi Ġaznevî), Çâp-i Devvum, Encumen-i Edebî ve Ferhengî-i Senâî-yi Ġaznevî, İntişârât-i Ḫorâsân, Kâbil. Ârzû, Abdulġafûr (1397), “Şûkrân-i İnfisâl be ittisâl-i Şekerin” Mecelle-i Ḫorâsân, Ḳus-Hût, Şumâre-i Silsile 137-138, ss. 38-39. Ârzû, Abdulḳâdir (1386), Okyânûs-ı Iʿşḳ, (Tiyâtr-i Guşehâ-i Zindegî-i Mevlânâ Celâleddîn Muhammed-i Belḫî), Matbaʿa-i Tebâ’at-i ve Sanʿat-i Âhmed, Kâbil. Behîr, Muhammed Râzıḳ (1384), “Te’sir-i Zebân-i Tasavvuf der Zebân-i Âʿdî”, Mecelle-i Ḫorâsân, Devr-i Sevvum, Şumâre-i 4, Mîzân - Aḳreb, Şomâre-i Silsile 63, ss. 137-145. Berzîn Mihr, Abdulġanî (1384), Beyâyîd ez Mevlânâ Beyâmûzîm, Encumen-i Neşrâtî-i Daniş, Pâkistân(Pîşâvûr) Cur’et, Muhammed Resûl (1360), “Diyâlektîk ve İnʿikâs Ân der Mesnevî”, Ḳısmet-i Evvel, Mecelle-i Huner, Ḳûs-Ciddî, Sâl-i Çehârum, ss. 37-44. Ḳısmet-i devvum-i in meḳâle der destresi nigârende ḳerâr negrift. Cur’et, Muhammed Resûl, “Behsî ber Gusterde-i Cihânbinî-i Mevlânâ Celâleddîn Muhammed-i Belhî”, Ḳısmet-i Evvel, Mecelle-i İʿrfân, Şumâre-i 3-4, Cûzâ-Seritân, ss. 101-115. Cur’et, Muhammed Resûl, “Behsî ber Gusterde-i Cihânbinî-i Mevlânâ Celâleddîn Muhammed-i Belḫî”, Ḳısmet-i Devvum, ss. 120-138, Nâm-i Mecelle-i Nâşir-i in Ḳısmet ez meḳâle-i nâmaʿlûm est. Çerḫî-i Ġaznevî, Behâyî-i Cân (1353), Rûdbâr-i Nay, Şerh-i Mesnevî-i Şerîf, Mektebe-i Benûriyye, Ketta, Pâkistan. Ekber, İsmâîl (1386), “ Perveriş-i Ma’nevî-i İnsân der Mesnevî”, Mecmûʿa-i Maḳâlât-i Seminâr-i Câygâh-i Keramet-i İnsânî der Âsâr-i Mevlânâ, Encumen-i Ḳalembedestân-i Afġânistân ve Komisyûn-i Huḳuḳ-i Beşer. Enverî, Serverî - Surûrî (?), “Endîşehâ-i Cavidâne-i Mevlevî” (Nây)