KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 28 - Sayı: 1

Legis Actiones Sisteminde Exceptioların Dikkate Alınması Sorunu

Serap HELVACI
Selahattin EREN
Sayfa
441–465
Yayın Tarihi
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yargılama sırasında ileri sürülmesi olanaklı olmayan savunmalar davalının mahkûm olmasını önleyemese de davacının yasayla düzenlenmiş bir yasak kuralına aykırı olarak davalı aleyhinde mahkûmiyet kararı elde etmesi halinde, davalı yasaya aykırılığı karşı dava yoluyla ileri sürülebilir ve mahkûm olduğu miktarı aynen ya da misliyle geri isteyebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Roma Hukukunda exceptio, ilk yargılama aşamasında dava formulasına eklenen ve mahkûmiyeti koşula bağlayan bir kayıt olarak formula usûlünün bir ürünüdür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yazılı formula yoluyla dava açmanın söz konusu olmadığı legis actiones sisteminde, formulaya eklenen bir kayıt olarak exceptio var olamaz.
💡
Sonuç & Katkı:Yargılama sırasında ileri sürülmesi olanaklı olmayan savunmalar davalının mahkûm olmasını önleyemese de davacının yasayla düzenlenmiş bir yasak kuralına aykırı olarak davalı aleyhinde mahkûmiyet kararı elde etmesi halinde, davalı yasaya aykırılığı karşı dava yoluyla ileri sürülebilir ve mahkûm olduğu miktarı aynen ya da misliyle geri isteyebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Exceptio · Legis Actiones · Savunma

Özet

Roma Hukukunda exceptio, ilk yargılama aşamasında dava formulasına eklenen ve mahkûmiyeti koşula bağlayan bir kayıt olarak formula usûlünün bir ürünüdür. Yazılı formula yoluyla dava açmanın söz konusu olmadığı legis actiones sisteminde, formulaya eklenen bir kayıt olarak exceptio var olamaz. Eski usûlün katı şekilciliği nedeniyle yargılamanın yargıç önündeki ikinci aşamasında, davacının ileri sürdüğü hakkın kayıtsız şartsız inkârı dışında bir savunma ileri sürülemez. Gelgelelim bu tespit, daha sonralar exceptio yoluyla ileri sürülmesi mümkün olan savunma sebeplerinin eski usûlde yargılama sürecinde hiçbir şekilde dikkate alınmadığı anlamına gelmez. Bu savunmaların bazıları yargılamanın ilk aşamasında görevli magistratus tarafından incelenip karara bağlanır; davalının iddiasının haklı görülmesi halinde dava reddedilir. Yargılama sırasında ileri sürülmesi olanaklı olmayan savunmalar davalının mahkûm olmasını önleyemese de davacının yasayla düzenlenmiş bir yasak kuralına aykırı olarak davalı aleyhinde mahkûmiyet kararı elde etmesi halinde, davalı yasaya aykırılığı karşı dava yoluyla ileri sürülebilir ve mahkûm olduğu miktarı aynen ya da misliyle geri isteyebilir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HELVACI, S., EREN, S. (2022). Legis Actiones Sisteminde Exceptioların Dikkate Alınması Sorunu. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 28 - Sayı: 1, 441–465. https://ajindex.com/articles/690283

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Accarias C, Précis de droit romain, t II (4e éd, Cotillon 1886). Albanese B, Il processo privato romano delle legis actiones (Palumbo 1987). Appleton C, ‘La Sanction de la loi Cincia sous les actions de la loi et en cas de délégation’ (1931) 10(3) Revue historique de droit français et étranger (1922-) Quatrième série 423-449.
  2. Bekker EI, Die Aktionen des Römischen Privatrechts, zweiter Bd: Prätorisches, richterliches, kaiserliches Recht (Verlag von Franz Vahlen 1871). Bethmann-Hollweg MAvon, Der Civilprozeß des gemeinen Rechts in geschichtlicher Entwicklung, erster Bd: Der Römische Civilprozess, Legis Actiones (Adolph Marcus 1864). Caroli E, ‘Studi sulla bipartizione del processo privato romano’ (Tesi di Dottorato, Università degli Studi di Milano 2016).
  3. Cornil G, Ancien droit romain: Le problème des origines (Librairie des sciences juridiques & Recueil Sirey 1930).
  4. Crawford MH, Roman Statutes, vol 1 (Institute of Classical Studies 1996).
  5. Cuq E, Manuel des institutions juridiques des romains (2e éd, Plon 1928).
  6. De Martino F, La giurisdizione nel diritto romano (CEDAM, 1937).
  7. Giffard AE, Leçons sur la procedure civile romaine (Domat-Montchrestien 1932). — — Précis de droit romain, t I-II (2. éd, Dalloz 1934). Girard PF, ‘La date de la loi Aebutia’ (1897) 21 Nouvelle revue historique de droit français et étranger 249-294. — — ‘Nouvelles observations sur la date de la loi Aebutia’ (1908) 29 Zeitschrift der Savigny-Stiftung Romanische Abteilung 113-169. — — Manuel élémentaire de droit romain (rééd Jean-Philippe Lévy, 8e éd, Dalloz 2003).
  8. Greenidge AHJ, The Legal Procedure of Cicero’s Time (Clarendon Press 1901). Huvelin P, ‘L’arbitrium liti aestimandae et l’origine de la formule’ ds Mélanges Gérardin (Sirey 1907) 319-354.
  9. Jhering Rvon, L’Esprit du droit romain dans les diverses phases de son développement, t III (trad Meulenaere, Marescq 1877). — — L’Esprit du droit romain dans les diverses phases de son développement, t IV (trad Meulenaere, 2e éd, Marescq 1880). Karlowa O, Der Römische Civilprozess zur Zeit der Legisactionen (Weidmannsche Buchhandlung 1872). — — Römische Rechtsgeschichte, erster Bd: Staatsrecht und Rechtsquellen (Verlag von Veit & Comp 1885). Kaser M, ‘Prätor Und Judex Im Römischen Zivilprozess’ (1964) (32) Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis 329-362. — — und Hackl K, Das Römische Zivilprozessrecht (zweite Aufl, Beck 1996).
  10. Keller FLvon, De la procédure civile et des actions chez les romains (trad Charles Thorin, Capmas 1870). Lenel O, Übe