Dergiler / Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 11

İLHAM BAĞLAMINDA EŞ’ARÎ KELÂM OKULUNUN TASAVVUFLA İLİŞKİSİ

THE RELATIONSHIP BETWEEN AS’HARI KALAM SCHOOL AND SUFISM IN THE CONTEXT OF INSPIRATION

Sayfa
671–709
Yayın Tarihi
2019-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla Eş’arî kelâmcılarının usta bir şekilde ilhamı kişisel bilgi alanına hapsetmeleri, onun genel geçer bilgi alanında varlık göstermesinin de önünü kesmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihsel süreçte arka planında Muhâsibî ile başlayan Eş’arîlik-tasavvuf ilişkisi, ŞâfiîKüllâbî geleneğin Eş’ariliğe dönüşmesiyle birlikte, giderek daha da yoğun bir hal alarak Gazzâlî ile birlikte en üst noktaya ulaşmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eş’arîlik-tasavvuf ilişkisinin teorik boyutta kelâmın ilgi alanına giren birçok konuda gelişmesine karşın, bilginin kaynakları bağlamında ilham konusuna bakış açısı genel olarak Gazzâlî öncesiyle Gazzâlî sonrasında pek bir farklılık arz etmemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla Eş’arî kelâmcılarının usta bir şekilde ilhamı kişisel bilgi alanına hapsetmeleri, onun genel geçer bilgi alanında varlık göstermesinin de önünü kesmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eş’arîlik · Kelam · Tasavvuf

Özet

Tarihsel süreçte arka planında Muhâsibî ile başlayan Eş’arîlik-tasavvuf ilişkisi, ŞâfiîKüllâbî geleneğin Eş’ariliğe dönüşmesiyle birlikte, giderek daha da yoğun bir hal alarak Gazzâlî ile birlikte en üst noktaya ulaşmıştır. Eş’arîlik-tasavvuf ilişkisinin teorik boyutta kelâmın ilgi alanına giren birçok konuda gelişmesine karşın, bilginin kaynakları bağlamında ilham konusuna bakış açısı genel olarak Gazzâlî öncesiyle Gazzâlî sonrasında pek bir farklılık arz etmemektedir. Zira Gazzâlî sonrasında tasavvufun ilim çevrelerinde ve halk tabanında kabul görmesi başta ilham konusu olmak üzere tasavvufa dair konuların Eş’arî kelamcıları tarafından daha geniş bir şekilde işlenmesi sonucunu doğurmuş olsa da, dini bilgiye kaynaklık etmesi, objektif bilgi değeri ve bağlayıcılığı açısından ilhama kelam sistemlerinde yer vermemişlerdir. Buna göre gerek Eş’arî kelâmcılarında gerekse bu kelâm okuluna bağlı sûfîlerde, ilhamın varlığı sübjektif boyutuyla kişisel bilgi alanında kabul edilmekle birlikte, kesinlikle dini bilginin kaynakları arasında kabul edilmemiştir. Dolayısıyla Eş’arî kelâmcılarının usta bir şekilde ilhamı kişisel bilgi alanına hapsetmeleri, onun genel geçer bilgi alanında varlık göstermesinin de önünü kesmiştir.

Abstract

The relationship between Asharizm and Sufism which started with Muhāsibī in the historical process, with the conversion of Shāfiī-Kullābi tradition to Ash’arism, has increased and reached its peak with Ghazali. Given the fact that the relationship between Ash’arism and Sufism is theoretically developed in the area of theology at the moment, the point of view of inspiration in the context of the sources of knowledge is, in general, did not chanced before and after Ghazali. Although, after acceptance of Sufism among the scholar circles and society led to the broader processing of Sufism by the Ash’arî theologians, especially as a matter of inspiration, the source of religious knowledge, They did not give a place in their theolohgical systems in case of the objective information value and non-binding systems. Accordingly, the existence of inspiration is accepted in the field of personal knowledge with subjective dimensions, both in Ash’arî theologians and in Sufis who are affiliated to this theological school, but it is certainly not accepted among the sources of religious knowledge. Hence, skillful confinement of inspiration in the realm of personal knowledge by Ashâari theologians has prevented it from appearing in the field of general knowledge.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERASLAN, Y. (2019). İLHAM BAĞLAMINDA EŞ’ARÎ KELÂM OKULUNUN TASAVVUFLA İLİŞKİSİ. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 11, 671–709. https://ajindex.com/articles/685731

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. ÂMİDÎ, Seyfeddin, Ebkârü’l-efkâr fî usûli’d-dîn (thk. Ahmed Muhammed Mehdi), Daru’l-Kütüb ve’l-vesaiki’l-kavmiyye, Kahire, 2004.
  2. ATEŞ, Ahmet., “Gazâli’nin ‘Bâtınilerin Belini Kıran Delilleri’ ‘Kitâb Kavâsım Al-Bâtıniya’, İlahiyat Fakültesi Dergisi, c: 3, No: 1-2,
  3. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1954.
  4. AYDIN, Hüseyin, Muhâsibî’nin Tasavvuf Felsefesi, Pars Matbaacılık, Ankara, 1976. BAĞDÂDÎ, Abdulkâhir, el-Fark beyne’l-fırak (trc. Ethem Ruhi Fığlalı), TDV Yayınları (6. Baskı), Ankara, 2011. BAĞDÂDÎ, Usûli’d-dîn, İstanbul, Devlet Matbaası, 1928. BÂKILLÂNÎ, Ebû Bekr, Kitâbu’t-Temhîd, Metebetü’ş-Şarkiyye, Beyrut, 1957. BÂKILLÂNÎ, el-İnsâf (thk. Muhammed Zahid el-Kevseri), Mektebetü’l-Ezheriyye, Kahire, 2000.
  5. BOLAY, Süleyman Hayri, Aristo Metafiziği ile Gazâlî Metafiziğinin Karşılaştırılması, MEB Yayınları, İstanbul, 1993.
  6. BULUT, H. İ., ÖZKAN G., “İmâmiyye Şiâ’sında İlmu’l-İmâm İnancı”, Marife, yıl. 5, sayı 1, bahar 2005. CÜVEYNÎ, İmâmü’l-Haremeyn, Kitâbu’l-irşâd (thk. Muhammed Yusuf Musa, Ali Abdulhamid), Mektebetü’l-Hancı, Mısır, 1950.
  7. ÇINAR, Mahmut, “Mütekaddimûn Dönemi Kelâm Alimlerine Göre Bilgi, Kaynakları ve Bunlar Arasındaki İrtibatın Keyfiyyeti”, Bilimname, sayı: XXI, 2011/2. DAĞ, Mehmet, Eş’arî Kelâm ında Bilgi Problemi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1980,
  8. Ankara, Sayı 4, s. 97-114.
  9. DEMİR, Ahmet İshak, Mütekadimin Devri Kelâm cılarına Göre Bilgi Kaynağı Olarak Keşif ve İlham (Basılmamış YLT), Marmara Ünv. SBE, İstanbul, 1993.
  10. ERASLAN, Yunus, Eş’arîliğin Tasavvuf Üzerindeki Etkileri (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi KSÜ SBE), Kahramanmaraş, 2015.
  11. ERDEM, Hüsamettin, “Gazâlî’de Bilgi Meselesi”, İslami Araştırmalar Dergisi, yıl: 2000, c.13, sayı 3-4.
  12. ERGİNLİ, Zafer, “Muhâsibî”, DİA, 2006, XXXI, 13-16. EŞ’ARÎ, el-Lümaʿ fi’r-red ʿalâ ehli’z-zeyġ ve’l-bida (nşr. Hamude Ğarabe), Kahire, 1955. GAZZÂLÎ, Ebu Hamîd, el-Mustasfâ min ilmi’l-usûl (trc. Yunus Apaydın), Rey Yayıncılık, Kayseri, Ⅰ-Ⅱ. GAZZÂLÎ, Ebu Hamîd, el-Münḳıẕ mine’ḍ-ḍalâl ve’l-müfṣıḥ ʿani’l-aḥvâl, (trc. Hilmi Güngör), MEB Yayınları, Ankara. GAZZÂLÎ, Ebu Hamîd, İhyâu ulûmuddîn, (trc. Ahmed Serdaroğlu), Bedir Yayınları, İstanbul, 1974, Ⅲ. GAZZÂLÎ, Ebu Hamîd, Ravdatu’t-tâlibîn ve umdetu’s-sâlikîn (trc. Remzi Barışık), Kılıç Kitabevi, Ankara, tsz. GAZZÂLÎ, Ebu Hamîd, Fedâihu’l-bâtıniyye (thk. Abdurrahman Bedevi), el-Mektebetü’l-Arabi, Kahire, 1964. HÜCVİRÎ, Keşfu’l-mahcûb, (trc. ve nşr. Süleyman Uludağ), Dergâh Yayınları, İstanbul, 1982. İBN ASÂKİR, Tebyînü kizbi’l-müfterî (nşr. Muham