Dergiler / Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Siyaset Kültürü ve Sebüktegin’in Pendnâme’si Üzerine Değerlendirmeler

Evaluations Of Sebüktegin’s Pandnāma And Political Culture

Sayfa
377–386
Yayın Tarihi
2017-12-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Temelinde adalet olan devlet idaresi, teşkilat, yöneticinitelikleri, yöneten-yönetilen ilişkileri gibi konulara tahsis edilen bu Pendnâme’yi, kendisinden önce ve sonrakaleme alınmış bazı siyasetnâme ve pendnâme türü eserleri dikkate alarak değerlendirmeye çalışacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada siyaset geleneği açısından Sebüktegin’in Pendnâmesi’ni ele alacağız.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eser, İslamî gelenekteilk örneği Kur’an-ı Kerim’de geçen ve babadan oğula/veliahda yapılan nasihatleri veya yazılan siyasî, ahlakîve dinî içerikli tavsiyeleri içeren bir pendnâme/nasihatnâmedir.
💡
Sonuç & Katkı:Temelinde adalet olan devlet idaresi, teşkilat, yöneticinitelikleri, yöneten-yönetilen ilişkileri gibi konulara tahsis edilen bu Pendnâme’yi, kendisinden önce ve sonrakaleme alınmış bazı siyasetnâme ve pendnâme türü eserleri dikkate alarak değerlendirmeye çalışacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Pendnâme · Sebüktegin · siyasetnâme

Özet

Bu çalışmada siyaset geleneği açısından Sebüktegin’in Pendnâmesi’ni ele alacağız. Eser, İslamî gelenekteilk örneği Kur’an-ı Kerim’de geçen ve babadan oğula/veliahda yapılan nasihatleri veya yazılan siyasî, ahlakîve dinî içerikli tavsiyeleri içeren bir pendnâme/nasihatnâmedir. Sebüktegin’in Pendnâme’si, Şehnâmeve Kutadgu Bilig’den önce yazılmış ve ilk Müslüman-Türk hükümdarlarının idare ve devlet görüşlerinianlamamıza yarayan oldukça önemli bir belgedir. Gazneli Devleti’nin temellerini atan Sebüktegin’in, oğluEmir (Gazneli) Mahmud’a, devlet yönetiminde nasihatlerini içeren bir siyasî ahlak risalesidir. Bilge birinsanın hayat tecrübesinin ürünü olan bu nasihatnâme, aynı zamanda bir Müslüman-Türk hükümdarınuyması gereken siyaset kurallarını da tespit ediyor. Temelinde adalet olan devlet idaresi, teşkilat, yöneticinitelikleri, yöneten-yönetilen ilişkileri gibi konulara tahsis edilen bu Pendnâme’yi, kendisinden önce ve sonrakaleme alınmış bazı siyasetnâme ve pendnâme türü eserleri dikkate alarak değerlendirmeye çalışacağız.

Abstract

In this study, Sebüktegin’s Pandnāma will be examined from the perspective of political tradition. Thiswork is a particular kind of pandnāma; one which incorporates political, ethical, and religious advice thathas been passed from a father to his son along with guidance found in the Quran. This Pandnāma was writtenprior to Şhāhnāma and Kutadgu Bilig and is a vital document in helping to elucidate the administrativeand political views of the first Muslim-Turk Sovereigns. This Pandnāma is a political morality document,containing advice about state goverment from Sebüktegin, who laid the foundations of the Ghaznavid State,for his son Amir (Ghaznavid) Mahmud. This work represents a wise man’s life experiences; in addition tothis it determines many political rules to which a Muslim sovereign must adhere. The Pandnāma mentionssuch topics as state administration and organisation, administrator qualifications, and the relations betweenthe goverrning and governed. We will endeavour to evaluate this Pandnāma by considering other, later,Pandnāmas and Political Treatise.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ADALIOĞLU, H. H. (2017). Siyaset Kültürü ve Sebüktegin’in Pendnâme’si Üzerine Değerlendirmeler. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 377–386. https://ajindex.com/articles/680542

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Abdülhamid el-Kâtib, Doğunun Hükümdarı, Arapçadan çev. Güldane Gündüzöz - Soner Gündüzöz, Antik Dünya Klasikleri, İstanbul 2007.
  2. Adalıoğlu, Hasan Hüseyin, “Siyasetnâme”, DİA, XXXVII, (2009), s. 304-306. _______,Sultana Öğütler Alaeddin Keykubat’a Sunulan Siyasetnâme, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2005.
  3. Arslan, Mahmud, “Eski İran Devlet Geleneği ve Siyasetnâmeler”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi-1. Sayıdan Ayrı Basım, Edebiyat Fakültesi Basımevi, (1989), s. 231-262.
  4. Atalay, Mehmet, “Ebu’l-Feth el-Bustî’nin Kasîde-i Nûniyye’sinin Diyarbakırlı Said Paşa Tarafından Yapılan Türkçe Manzum Tercümesi”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S 27, Prof. Dr. Şinasi Tekin Özel Sayısı, (2005), s.145-154.
  5. Barthold, V. V., İslam Medeniyeti Tarihi, çev. M. Fuad Köprülü, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayını, Ankara 1973.
  6. Bosworth, C. E., “Early Sources for The History of The First Gaznahvid Sultans, (977-1041)”, The Islamic Quarterly, VIII/1-2,
  7. London (1963), s. 3-22. _______,The Ghaznavids: Their Empire Afghanistan and Easten Iran, Edinburg University, Edinburg 1963. _______,The Later Ghaznavids: Splendour and Decay, 1040-1186,
  8. Edinburg University, Edinburg 1977.
  9. Çerçi, Faris, “Malik el-Eşter’e Verdiği Ahid-Nâme’ye Göre Hz. Ali’nin Yönetim Anlayışı”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S 28, (2007), s. 89-125.
  10. Durmuş, İsmail, “İbnü’l-Mukaffa”, DİA, XXI, (2000), s. 130-134.
  11. Gündüzöz, Güldane - Soner Gündüzöz, “Arap Edebiyatında İlk Siyasetnâme Ahd ü Mervan Üzerine”, EKEV Akademi Dergisi, XI/31, (2007), s. 217-232. Hazret-i Emir Ali İbn-i Ebî Talib, Nehcü’l-Belâğa, Hz. Ali’nin Hutbeleri, Vasiyetleri, Emirleri, Mektupları, Hikmet ve Vecizeleri, haz. Abdülbaki Gölpınarlı, Kapı Yayınevi, 1418/1997. İbn Khallikan’s, Kitâbu vefeyâti’l-‘ayân, Biographical Dictionary, By Mac Guckin Slane, vol. II, Paris 1842. İbnü’l-Esîr, el-Kāmil fi’t-Tarih, çev. Abdullah Köşe, C VI, Bahar Yayınları, İstanbul 1991.
  12. İnalcık, Halil, Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adalet, Eren Yayınları, İstanbul 2000.
  13. Kavak, Özgür, “Meşhur Bir Mektubun İzinde: Vezir Tahir b. Hüseyin’in Oğlu Abdullah’a Nasihatleri”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 41, (2011/2), s. 59-106. Keykâvus, Kabusnâme, çev. Mercimek Ahmet, 3. bs., Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1974. Kurtuluş Rıza, “Şebânkâreî”, DİA, XXXVIII, (2010), s. 391-392.
  14. Merçil, Erdoğan, “Sebüktegin’in Pendnâmesi (Tanıtma, Farsça Metin ve Türkçeye Çevirisi)”, İslam Tetkikleri Enstitüsü Dergisi, İstanbul