Dergiler / İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Türk Güldürü Sinemasında Lümpen Tipler: Geniş Aile Serisinin Mizah Kuramları Bağlamında İncelenmesi

Lumpen Flat Characters in Turkish Comedy: An Analysis of the Geniş Aile Film Series According to Theories of Humor

Sayfa
103–122
Yayın Tarihi
2022-04-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Filmlerdeki lümpen tipler üzerinden yapılan çözümlemeler, lümpenliğin filmlerin anlatılarında bir mizah unsuru olarak kullanıldığına işaret etmekte, lümpen tiplerin ise mizahın Üstünlük, Uyumsuzluk ve Rahatlama Kuramları aracılığıyla kurgulandığı görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk Sineması’nda büyük seyirci kitlelerine ulaşan filmlerin önemli bir kısmını güldürü türündeki filmler oluşturmaktadır. 2000 sonrasında üretilen bu filmlerde yapımcıların seyirciye lümpen olarak adlandırılabilecek tiplerin anlatısını sunmayı tercih ettiği görülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada amaçlı örneklem yöntemi doğrultusunda hem ana hem de yardımcı kahramanları lümpen tipler olan Geniş Aile: Yapıştır (2015) ve Geniş Aile 2: Her Türlü (2016) filmleri seçilmiş, bu filmler anlatı analizi yöntemiyle incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Filmlerdeki lümpen tipler üzerinden yapılan çözümlemeler, lümpenliğin filmlerin anlatılarında bir mizah unsuru olarak kullanıldığına işaret etmekte, lümpen tiplerin ise mizahın Üstünlük, Uyumsuzluk ve Rahatlama Kuramları aracılığıyla kurgulandığı görülmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:Lümpen · Mizah · Mizah Kuramları

Özet

Türk Sineması’nda büyük seyirci kitlelerine ulaşan filmlerin önemli bir kısmını güldürü türündeki filmler oluşturmaktadır. 2000 sonrasında üretilen bu filmlerde yapımcıların seyirciye lümpen olarak adlandırılabilecek tiplerin anlatısını sunmayı tercih ettiği görülmektedir. Araştırmanın amacı, Marx’ın toplumsal bir grubu tanımlamak amacıyla ortaya attığı lümpen kavramı üzerinden oluşturulan mizahın, yerli güldürü sinemasındaki yansımasını incelemektir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemi doğrultusunda hem ana hem de yardımcı kahramanları lümpen tipler olan Geniş Aile: Yapıştır (2015) ve Geniş Aile 2: Her Türlü (2016) filmleri seçilmiş, bu filmler anlatı analizi yöntemiyle incelenmiştir. Filmlerdeki lümpen tipler üzerinden yapılan çözümlemeler, lümpenliğin filmlerin anlatılarında bir mizah unsuru olarak kullanıldığına işaret etmekte, lümpen tiplerin ise mizahın Üstünlük, Uyumsuzluk ve Rahatlama Kuramları aracılığıyla kurgulandığı görülmektedir.

Abstract

Comedies occupy a significant place among Turkish films that reach a large audience. Considering those produced after 2000, one may not that film makers have favored the narratives of people with characteristics best described as “lumpen.” This article examines the humor created through Marx’s concept of “lumpen,” the term he used to identify this social group. The film series Geniş Aile: Yapıştır (2015) and Geniş Aile 2: Her Türlü (2016) are selected for the purposive sampling method, because they feature primary and secondary characters who are both lumpen and flat. It is also pointed out that the analyzed characters are consistent with Superiority, Incongruity and Relief theories of humor. Findings of the analysis show that lumpenism is used as an important element of humor in the narratives of the sampled films.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TÜRKAVCI, E., ÖNK, Ü. Y. (2022). Türk Güldürü Sinemasında Lümpen Tipler: Geniş Aile Serisinin Mizah Kuramları Bağlamında İncelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 1, 103–122. https://ajindex.com/articles/676094

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. ABİSEL, N. (2003). Sessiz sinema. İstanbul:
  2. Om Yayınevi.
  3. ARSLAN, A. (2004). Temel sorunları ve açılımları ile sınıf teorisi, sınıf bilinci ve orta sınıflar. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2, 126-143.
  4. ASLAN, P. (2007). 90 sonrası Türk sinemasında tip karakter ikilemi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi,
  5. İzmir.
  6. AYDEMİR, Ş. (13.12.2016). Sinemada sansürün türlü türlü halleri. Erişim tarihi: 03.07.2020, http://www.siyahbant.org/sinemada-sansurun-turlu-turlu-halleri/
  7. BAYRAK, T. (2014) Sinemada karakter olgusu: bir karakter oyuncusu olarak Sadri Alışık. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 4 (2), 105-122.
  8. BAYRAM, N. (1995). 80’lerin ve 90’ların kahramanı: Kemal Sunal. Güldiken Mizah Kültür Dergisi, 8, 101-103.
  9. BAYRAM, N. (1999). Varlıklı ve egemen olmayan bir aylak: Turist Ömer. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2, 7-18.
  10. BAYRAM, N. (2018). Örtük alaydan adepsiz ihlale: Türk sinemasının yeni soytarısı. S. R. Öztürk ve H. Akbulut (Ed.), Perdeyi Aralamak içinde ss. 39-57. İstanbul:
  11. Ayrıntı Yayınları.
  12. BELEK, İ. (2013). Kapitalizmde sınıf. İstanbul:
  13. Yazılama Yayınevi.
  14. BERGSON, H. (2014). Gülme. (D. Çetinkasap, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  15. Box Office. (2020). Yerli Filmler – Seyirci Rekorları. Erişim tarihi: 03.06.2020, https://boxofficeturkiye.com/filmler/yerli-filmler
  16. Box Office. (2019). Tüm Zamanlar. Erişim tarihi: 05.01.2019, https://boxofficeturkiye.com/tum-zamanlar?tm=1989tr
  17. BUCHANAN, P. G. (2004). That the lumpen should rule: vulgar capitalism in the post industrial age. The Jornal of American Culture, 23 (4), 1-14.
  18. CABRAL, A. (1964). Brief analysis of the social structure in Guine. Revolution in Guinea, s.46-61 Erişim tarihi: 28.11.2019, https://www.marxists.org/subject/africa/cabral/1964/bassg.htm
  19. EKER, G. Ö. (2014). İnsan, kültür, mizah. Ankara:
  20. Grafiker Yayınları.
  21. EVREN, B. (2014). Türkiye’de sinemanın başlangıcı. Ş. A. Çelik (Ed.), Sinemada Bir Asır içinde s. 1-10. İstanbul: Altın Portakal Uluslararası Film Festivali Yayınları.
  22. FRANK, A. G. (1995). Lümpen burjuvazi lümpen gelişim (A. Yılmaz, Çev.) İstanbul:
  23. Gökkuşağı Yayınları.
  24. FREUD, S. (1998). Espriler ve bilinçdışı ile ilişkileri (E. Kapkın, Çev.) İstanbul:
  25. Payel Yayınevi.
  26. GÜLER, Ç., GÜLER, B. U. (2010). Mizah, gülme ve gülme bilimi. Ankara:
  27. Yazıt Yayıncılık. GÜNEŞ, S. S., BAYLAN, D. Y. (2016). Değişen toplumsal yapının film içeriklerine yansıması: Kibar Feyzo ve Recep İvedik filmlerinin Greimas’ın eyley