Dergiler / İslam Tetkikleri Dergisi / 2022 / Cilt: 12 - Sayı: 2

Şâbânî-Kuşadavî Mektuplaşma Geleneğinin Devamı: Mehmet Ali Yitik’in Nuh Naci Erdem’e Mektupları

Continuing the Tradition of Sha’bani-Kushadavi Correspondence: The Letters from Mehmet Ali Yitik to Nuh Naci Erdem

Sayfa
717–754
Yayın Tarihi
2022-09-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu mektuplar Nasûhî Efendi, Kuşadalı İbrâhim Efendi ve bu yolun takipçilerinin yazdığı mektupların devâmı niteliğinde, özellikle Cumhuriyet sonrası sûfî yaşantısı ve faaliyetlerine ışık tutması bakımından kıymetlidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sûfî mektupları tasavvuf yazımının teşekkülünden günümüze kadar literatür bakımından önemini muhafaza etmektedir. 10. asırda Ebû Nasr Serrâc mektupların önemine dikkat çekmiş ve özellikle sûfîlerin diline aşina olmak için onların mektuplarını okumayı tavsiye etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tasavvuf erbabı kimi zaman haldaşları olan sufîler ile haberleşmek, kimi zaman muârızları ile tartışmak, kimi zaman da ulemâ ile ilmî bir meselede fikir teâtisi için bazen de devlet ricâline tavsiye ve uyarı kabilinden mektuplar yazmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu mektuplar Nasûhî Efendi, Kuşadalı İbrâhim Efendi ve bu yolun takipçilerinin yazdığı mektupların devâmı niteliğinde, özellikle Cumhuriyet sonrası sûfî yaşantısı ve faaliyetlerine ışık tutması bakımından kıymetlidir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tasavvuf · Mehmet Ali Yitik · Sufi Mektupları

Özet

Sûfî mektupları tasavvuf yazımının teşekkülünden günümüze kadar literatür bakımından önemini muhafaza etmektedir. 10. asırda Ebû Nasr Serrâc mektupların önemine dikkat çekmiş ve özellikle sûfîlerin diline aşina olmak için onların mektuplarını okumayı tavsiye etmiştir. Güvenli bir yol olması ve uzak mesafelere ulaştırılması gibi birtakım sebepler sûfîleri mektup yazmaya sevketmiştir. Tasavvuf erbabı kimi zaman haldaşları olan sufîler ile haberleşmek, kimi zaman muârızları ile tartışmak, kimi zaman da ulemâ ile ilmî bir meselede fikir teâtisi için bazen de devlet ricâline tavsiye ve uyarı kabilinden mektuplar yazmışlardır. Seyr ü sülûk amaçlı yazdıkları mektuplar, sülûk ilminin inceliklerini anlatması yanında bir tarikatın geleneğinin teşekkülü, devâmlılığı gibi tarihini aydınlatması bakımından da büyük öneme sahiptir. Mehmed Ali Yitik Bey, Şâbânî-Kuşadavî yolu meşâyihinden Ahmed Amiş Efendi’nin bendesidir. Melâmî neşveye sahip Nuh Nâci Erdem’e on iki adet mektup yazmıştır. Bu mektuplar Nasûhî Efendi, Kuşadalı İbrâhim Efendi ve bu yolun takipçilerinin yazdığı mektupların devâmı niteliğinde, özellikle Cumhuriyet sonrası sûfî yaşantısı ve faaliyetlerine ışık tutması bakımından kıymetlidir.

Abstract

Sufi letters have maintained their literary importance from the formation of the Sufi writing tradition to the present day. In the 10th century, al-Sarraj drew attention to the importance of letters and recommended reading Sufis’ letters in order to become familiar with their language. Sufis were prompted to write letters for natural reason such as distance and safety. The addressees of the letters were sometimes Sufis and other times the ulama with whom they would correspond for defending or exchanging ideas, and sometimes the statements requested advice or served as a warning. The letters the murshids wrote to their followers on navigating their sülûk [spiritual path] are of great importance in terms of illuminating the history of a tariqa [Sufi school/order], such as in the formation and continuance of a tradition, as well as explaining the intricacies of the science of sülûk. Mehmed Ali Yitik Bey was a follower of Ahmed Amiş Efendi, a sheikh of the Sha’bani-Kushadavi path. He wrote 12 letters to Nuh Nâci Erdem, who was a follower of the order of Muhammed Nuru’l-Arab. Nuru’l-Arab was the founder of Melami tariqa. had a Melami [???] spirit. These letters a continuation of the letters Nasuhi Efendi, Kushadali Ibrahim Efendi, and the followers of this path had written and are especially valuable in terms of shedding light on Sufi life and activities after the founding of the Turkish Republic.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAKIR, A. (2022). Şâbânî-Kuşadavî Mektuplaşma Geleneğinin Devamı: Mehmet Ali Yitik’in Nuh Naci Erdem’e Mektupları. İslam Tetkikleri Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 2, 717–754. https://ajindex.com/articles/675722

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Ateş, Süleyman. Cüneyd-i Bağdâdî (ks), Hayatı, Eserleri ve Mektupları. İstanbul: Sönmez Neşriyat, 1969. google scholar Azamat, Nihat. “Muhammed Nûrü’l-Arabî”. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, 30/557-560, Ankara: TDV Yayınları, 2020. google scholar Çağlı, Adalet Çakır. “Kuşadaviyye Yolunda Bir Mürşid-i Kâmil: Ahmed Amiş Efendi ve Müntesip ve Muhipleri”. Fâtih Türbedârı Ahmed Amiş Efendi Armağan Kitabı: 101. Sene-i Devriyesi Anısına. ed. Adalet Çakır Çağlı. 67-122. Kocaeli: KÜV Yayınları, 2021. google scholar Çakır, Adalet. Abdülkadir Geylânî ve Kadirîlik. 2 Cilt. İstanbul: İSAM Yayınları, 2012. google scholar Dal, Safer. Sohbet Kayıtları (1-10). M. Fahreddin Dal Özel Arşivi, ts. google scholar Demirci, Mehmet. Ali Rıza Doksanyedi Eserleri ve Şiirleri. İstanbul: H Yayınları, 2021. google scholar Eflâkî, Ahmed. Âriflerin Menkıbeleri. çev. Tahsin Yazıcı. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2012. google scholar Erdem, Behiç. Hâtıralar. Ankara: Y.y., 23.11.1997. İsmail Güloğlu Kütüphanesindeki fotokopi nüsha. google scholar Geylânî, Abdülkadir. Risâleler. haz. Dilâver Gürer. İstanbul: İnsan Yayınları, 2007. google scholar Güven, Mustafa Salim. Çeşitli yönleriyle Azîz Mahmûd Hüdâyî’nin Mektupları. İstanbul:
  2. Marmara Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1992. google scholar Hacıgökmen, Mehmet Ali. “Mevlâna Celaleddin-i Rumî’nin Selçuklu Sultanları ile İlişkileri”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi/ Journal of Studies in Turkology. 36 (Güz-2014), 115-135. google scholar Hallâc-ı Mansûr. Ahbâru Hallâc. nşr. tsh. ve tlk. Luis Massignon, Paul Kraus. Paris: Editions Larose, 3. ed., 1936. google scholar Halvetî, İbrâhim Hâs. Tasavvufî Mektuplar. haz. Mustafa Tatcı. İstanbul: H Yayınları, 2018. google scholar el-Hargûşî, Ebû Sa‘d (Saîd) Abdülmelik b. Muhammed en-Nîsâbûrî. Tehzîbü’l-esrâr. thk. Bassâm Muhammad Bârûd. Abu Dabi: al-Mecmau’s-Sakafî, 1999. google scholar Ibanoğlu, Fulya. “Amiş Efendi’nin Hikmetli Sözlerini Muhtevî Meçhul Bir Defter: Süheyl Ünver’in Amişnâme’si ve Çeviri Yazısı”. Fâtih Türbedârı Ahmed Amiş Efendi Armağan Kitabı: 101. Sene- i Devriyesi Anısına. ed. Adalet Çakır Çağlı. 171-237. Kocaeli: KÜV Yayınları, 2021. google scholar Kaplan, Hayri. “Bahâ Veled, Şems ve Mevlânâ’nın Râzî’ye Yönelik Eleştirileri ve Râzî’nin Sûfilere/Tasavvuf Bakışı”. Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi. 6/14 (2005 Mevlânâ Özel Sayısı), 285-330. google scholar Konevî, Sadreddîn. Sadreddîn Konevî ve Nasireddîn Tûsî Arasında Yazışmalar/el-Mürâselât. çev.