Dergiler / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Osmanlı Devleti’nde Vekâlet Akdinin Uygulanması (1008-1009/1599-1600 Tarihli B-18 Numaralı Bursa Şer‘iyye Sicili Örneği)

Implementation of Attorney Agreement in Ottoman Empire (Judicial Records of Bursa No: B-18, Dated 1008-1009/1599-1600)

Sayfa
460–483
Yayın Tarihi
2021-01-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu uygulamalar, insanların sosyal yaşamda birçok konuda birbirlerinin yardım ve desteğine muhtaç oldukları gibi vekâlet alanında da birbirlerine ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumda hukukî işlemlerin genellikle ihtiyaç duyan gerçek kişiler tarafından yapılması esastır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bazı durumlarda hukukî işlemler, bizzat kişi tarafından gerçekleştirilemez.
💡
Sonuç & Katkı:Bu uygulamalar, insanların sosyal yaşamda birçok konuda birbirlerinin yardım ve desteğine muhtaç oldukları gibi vekâlet alanında da birbirlerine ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı · Vekâlet · Şer‘iyye Sicilleri

Özet

Toplumda hukukî işlemlerin genellikle ihtiyaç duyan gerçek kişiler tarafından yapılması esastır. Ancak bazı durumlarda hukukî işlemler, bizzat kişi tarafından gerçekleştirilemez. Bunun ehliyet gibi hukukî veya maddi sebepleri veyahut ticari işlemleri hızlı bir şekilde gerçekleştirme amacı bulunabilmektedir. Bu gibi durumlarda bir kimsenin adına ve hesabına bir başkası tarafından (kanunen veya irâde yoluyla) o kişinin ihtiyacı olan hukukî işlemin yapılmasını mümkün kılan vekâlet akdine ihtiyaç duyulmaktadır. Toplumsal hayatta hukukî bir uygulama olarak büyük önem taşıyan bu vekâlet akdinin Osmanlı döneminde yaygın bir şekilde halk arasında kullanıldığı görünmektedir. Bu uygulamalar, insanların sosyal yaşamda birçok konuda birbirlerinin yardım ve desteğine muhtaç oldukları gibi vekâlet alanında da birbirlerine ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Bu durum, Osmanlı döneminde toplumda var olan sevgi, saygı, yardımlaşma ve karşılıklı güvene de işaret etmektedir. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti’nde Vekâlet Akdinin uygulanması bağlamında Bursa şer‘iyye sicillerinden B-18 numaralı sicilde vekâlet akdi ile ilgili yer alan kayıtlar muhteva açısından incelenmiş, kayıt numaraları gösterilerek vekâlet akdinin uygulamaları değerlendirilmiştir.

Abstract

It is essential that legal transactions are generally carried out by real people who personally need them. However, in some cases, it cannot be possible for real people to take legal action personally. They can have legal -like licence- or financial reasons, or aim to carry out the transaction quickly in business life. In such cases, attorney agreement which is a social institution allowing someone (by law or will) to take legal action on behalf on the real person is necessary. It can be seen that attorney agreements which have a great importance as a legal practice were widely used in Ottoman society. These practises show clearly that like in many other fields of life, people need each other’s help and support in the field of attorneyship as well. At the same time, this shows us Ottoman people’s mutual respect, love, cooperation culture and confidence. In this article, records related to attorney agreement in B-18 numbered record of Bursa judicial records, are examined in terms of content and indicating their record numbers, implementations of attorney agreements are analysed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HABİB, H. (2021). Osmanlı Devleti’nde Vekâlet Akdinin Uygulanması (1008-1009/1599-1600 Tarihli B-18 Numaralı Bursa Şer‘iyye Sicili Örneği). İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 460–483. https://ajindex.com/articles/674153

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Akdağ, Mustafa. Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi. 2 Cilt. İstanbul: Cem Yayınevi, 1974.
  2. Akgündüz, Ahmet. “Vekâlet”. Osmanlı Tarih ve Hukuk Istılahları Kâmûsu. 1311. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı, 2018.
  3. Akgündüz, Ahmet. İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesi. 2. Baskı. İstanbul: Cihan Matbaası, 1996.
  4. Aköz, Alaaddin. “XVI. Yüzyıla Ait Bir Nikâh Defteri ve Bazı Değerlendirmeler”, İstem /3 (Aralık 2004): 91-117. Ârablû Muhsin Câbirî. Ferhang-i Istılâhât-ı Fıkıh İslâmî (Der Babı Müâmelât). Tahran: Çâphâne-i Sipher, 1362/1983.
  5. Avcı, Mustafa. Türk Hukuk Tarihi. 6. Baskı. Konya: Atlas Akademi, 2017.
  6. Aybakan, Bilal. “Vekâlet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 23: 1-6. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  7. Aydın, Mehmet Âkif Aydın. “Osmanlı Hukukunda Nikâh Akitleri”, Osmanlı Araştırmaları Dergisi /3 (1982): 01-12.
  8. Aydın, Mehmet Akif. Türk Hukuk Tarihi. 8. Baskı. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., 2010. Bâkânî, Nureddin. Bahrü’l-Anhür ‘Alâ Mültekâ’l-ebhur. İstanbul:
  9. Süleymaniye Kütüphanesi, Nuru Osmaniye, 1635. Barcadurmuş, Şevket. Bursa Şer‘îyye Sicillerindeki Hiciri 1117-1121 Tarih ve 189/412 nolu Defterin İslam Hukuku Açısından Tahlili. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 1989.
  10. Bardakoğlu, Ali. “Bey‘”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 6: 13-19. Ankara: TDV Yayınları, 1989.
  11. Bardakoğlu, Ali. “Vekâlet”. İslam’da İnanç İbadet ve Günlük Yaşayış Ansiklopedisi. 4:452. imr. İbrahim Kafi Dönmez. İstanbul: MÜİFVY, 1997.
  12. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukukî İslâmiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu. İstanbu: Bilmen Basımevi, 1967.
  13. Cerces Cerces. “Vekâlet”. Mu‘cemü’l-Mustelehâti’l-Fıkhiyye ve’l-Kânûniyye. 322. Beyrut: eş-Şirketü’l-âlemiyye li’l-Kitâb, 1996. Debbâsî, Abdurrahman. Ahkâmü’s-Sulh Fi’ş-Şeriati’l-İslâmiyye. Beyrut: Dârü’l-verrâk, 2004.
  14. Ebu Melih, Muhammet Recep. el-Muâmelâtü’l-Muâsere. 2 Cilt. İstanbu: Darü’n-nidâ, 2015. Efendizade, Âli Haydar. Dürerü’l-Hükkâm Şerhu Mecelleti’l-Ahkâm. 3. Baskı. 2 Cilt. İstanbul: Hukuk Matabaası, 1330/1911. el-Merginânî, Burhânüddin. el-Hidâye. 4 Cilt. Beyrut: Darü’l-İhyâi’t-Tirâsi’l-Arabî, t.s. Erdoğan Mehmet. “Vekâlet”. Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, 601-602. 2. Baskı. İstanbul: Ensar Neşriyatı, 2005.
  15. Habib, Habibullah. “1008-1009/1599-1600 Tarihli B-18 Numaralı Bursa Şer‘iyye Sicilinde Yer Alan Vakfiyelerin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi”. Kocaeli İlahiyat Dergisi 4/2 (Aralık 2020): 467-498.
  16. Habib, Habibullah. “Osmanlı Devleti’nde Kredi ve Finans Yöntemi Olarak Bey‘ Bi’l-İstiğlâ