KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Asia Minor Studies / 2016 / Cilt: 5 - Sayı: 9

ABD ve 12 Eylül Darbesi: Bir Demokrasinin Darbeye Bakışı

Murat ÖZATA
Sayfa
48–63
Yayın Tarihi
2017-01-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Edinilen belgeler ışığında, Amerikan yönetiminin 12 Eylül öncesinde darbenin gelişinden haberdar olduğu, darbenin aktörlerini yakından tanıdığı sonucuna ulaşılmıştır. 12 Eylül sonrasında ise, Amerika’nın Türkiye’deki askeri yönetimi siyasi ve ekonomik olarak desteklediği, karşılığında ise ikili ilişkilerde son yıllarda ortaya çıkan ayrışmaya son vererek, problemlerin kendi ulusal çıkarları doğrultusunda çözülmesini sağladığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Türkiye’de gerçekleşen darbelerde Amerikan etkisi her zaman dikkat çekici bir konu olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, ABD yönetiminin 12 Eylül ile ilişkisini Amerikan ulusal arşivlerinde yer alan gizliliği kalkmış belgelere, Amerikan Kongresine ait raporlara, Amerikan diplomatlarının hatıralarına ve Amerikan basınına dayanarak ortaya koymayı amaçlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Edinilen belgeler ışığında, Amerikan yönetiminin 12 Eylül öncesinde darbenin gelişinden haberdar olduğu, darbenin aktörlerini yakından tanıdığı sonucuna ulaşılmıştır. 12 Eylül sonrasında ise, Amerika’nın Türkiye’deki askeri yönetimi siyasi ve ekonomik olarak desteklediği, karşılığında ise ikili ilişkilerde son yıllarda ortaya çıkan ayrışmaya son vererek, problemlerin kendi ulusal çıkarları doğrultusunda çözülmesini sağladığı görülmüştür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler 12 Eylül Darbesi · Türk-Amerikan İlişkileri · Paul Henze

Özet

Öz Türkiye’de gerçekleşen darbelerde Amerikan etkisi her zaman dikkat çekici bir konu olmuştur. Bu çalışma, ABD yönetiminin 12 Eylül ile ilişkisini Amerikan ulusal arşivlerinde yer alan gizliliği kalkmış belgelere, Amerikan Kongresine ait raporlara, Amerikan diplomatlarının hatıralarına ve Amerikan basınına dayanarak ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaca ulaşmak için 12 Eylül öncesinde ABD’nin Türkiye’de gerçekleşmesi muhtemel bir darbeye ilişkin görüşleri ve 12 Eylül sonrasında ABD’nin darbeye yaklaşımı mercek altına alınmıştır. Edinilen belgeler ışığında, Amerikan yönetiminin 12 Eylül öncesinde darbenin gelişinden haberdar olduğu, darbenin aktörlerini yakından tanıdığı sonucuna ulaşılmıştır. 12 Eylül sonrasında ise, Amerika’nın Türkiye’deki askeri yönetimi siyasi ve ekonomik olarak desteklediği, karşılığında ise ikili ilişkilerde son yıllarda ortaya çıkan ayrışmaya son vererek, problemlerin kendi ulusal çıkarları doğrultusunda çözülmesini sağladığı görülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZATA, M. (2017). ABD ve 12 Eylül Darbesi: Bir Demokrasinin Darbeye Bakışı. Asia Minor Studies, Cilt: 5 - Sayı: 9, 48–63. https://ajindex.com/articles/67398

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Arşiv Belgeleri CIA, “Turkey: Forging a New Order An Intelligent Assesment”, 15.01.1981, CIA-RDP83B00140R000100120002-0, CIA Records Search Tool (Crest), Natinal Archives, College Park, MD. Paul B. Henze, “Instability an Terrorism in NATO South, Records of Workshop on NATO’s Southern Flank, The Mediterranean and the Persian Gulf, Napel, September 21-23,1981,
  2. National Security Archive, Milton Moss Donation,, Box 4 Telegram From AmEmbassy Ankara to Secretary State Washington, 05.03.1977, Subject: US Turkish Security Relationship, National Archives, RG 59, Central Foreign Policy Files, 1977. Confidential, http://aad.archives.gov (Çevrimiçi, 26.10.2015) Telegram From AmEmbassy Ankara to Secretary State Washington, 20.04.1978, Subject: Political Trend Analysis: The Ecevit Governments First Hundred Days-And The Next, National Archives, RG 59, Central Foreign Policy Files, 1978. Confidential, http://aad.archives.gov (Çevrimiçi, 26.10.2015) United States National Security Council Staff, Information Memorandum From Paul B. Henze For Zbigniew Brzezinski, 20.02.1980, Subject: Evening Report—20 February 1980,
  3. Secret. DNSA Koleksiyonu, CIA Covert Operations: From Carter to Obama, 1977-2010. http:// www.proquest.com (Çevrimiçi, 13 Kasım 2015) Resmi Yayınlar U.S. Department of State, Foreign Relations of United States, 1977-1980, C.XXI Cyprus; Turkey; Greece, U.S. Government Printing Office, Washington, 2014.
  4. U.S. Congress, Senate, Committee on Foreign Relations, Turkey, Greece and NATO: The Strained Alliance, Committee Print, 96th Congress, 2nd Session, U.S. Government Printing Office, Washington, 1980.
  5. U.S. Congress, House, Committee on Foreign Affairs, Subcommittee on Europe and Middle East, Turkey's Problems and Prospects: Implications for U.S. Interests, Committee Print, 96th Congress, 2nd Session, Government Printing Office, Washington, 1980.
  6. U.S. Library of Congress, Congressional Research Service, Ellen Laipson, Turkey and U.S. Interests, Report No. IB79089, Washington, 1980.
  7. U.S. Congress, Congressional Record-House, 96th Congress, 2nd Session, September 29, 1980.
  8. U.S. Congress, Senate, Terrorism: Turksih Experiece Hearings Before the Subcommittee of The Committee on The Judiciary, 97th Congress, 1st Session, U.S. Govenment Printing Office, Washington, 1981.
  9. U.S. Congress, Senato, A Report to The Committee on Foreign Relations United States Senate, NATO Today: The Alliance in Evolution, Committee Print, 97th Congress, 2nd Session, Government Printing Office, W