Dergiler / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 12 - Sayı: 1

YABANCILARIN KİŞİ HALLERİNE İLİŞKİN DAVALARDA TÜRK MAHKEMELERİNİN MİLLETLERARASI YETKİSİ

Sayfa
898–970
Yayın Tarihi
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada ilk olarak, bu hususu özel olarak düzenleyen ancak yabancıların kişi hallerine ilişkin olarak sadece vesâyet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma davalarında Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden MÖHUK’un 42. maddesi incelenmiştir Ardından 42. maddenin kapsamına girmeyen -yabancıların- kişi hallerine ilişkin uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’da, “Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları tayin eder (m. 40)” hükmüne yer verilmek suretiyle Türk hukuk mevzuatında yer alan yetki kurallarının aynı zamanda milletlerarası yetkiyi de haiz olduğu öngörülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kanunun 41 ilâ 46. hükümleri arasında ise daha özellikli yetki kurallarına yer verilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada ilk olarak, bu hususu özel olarak düzenleyen ancak yabancıların kişi hallerine ilişkin olarak sadece vesâyet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma davalarında Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden MÖHUK’un 42. maddesi incelenmiştir Ardından 42. maddenin kapsamına girmeyen -yabancıların- kişi hallerine ilişkin uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:MÖHUK m. 42 · yabancıların kişi hallerine ilişkin davalar · kişi halleri

Özet

Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’da, “Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları tayin eder (m. 40)” hükmüne yer verilmek suretiyle Türk hukuk mevzuatında yer alan yetki kurallarının aynı zamanda milletlerarası yetkiyi de haiz olduğu öngörülmüştür. Kanunun 41 ilâ 46. hükümleri arasında ise daha özellikli yetki kurallarına yer verilmiştir. Çalışmanın konusu, yabancıların kişi hallerine ilişkin davalarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ile sınırlandırılmış olup yabancıların kişi hallerine ilişkin uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk kapsam. dışı bırakılmıştır. Çalışmada ilk olarak, bu hususu özel olarak düzenleyen ancak yabancıların kişi hallerine ilişkin olarak sadece vesâyet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma davalarında Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden MÖHUK’un 42. maddesi incelenmiştir Ardından 42. maddenin kapsamına girmeyen -yabancıların- kişi hallerine ilişkin uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ele alınmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERDEN, H. Z. N. (2022). YABANCILARIN KİŞİ HALLERİNE İLİŞKİN DAVALARDA TÜRK MAHKEMELERİNİN MİLLETLERARASI YETKİSİ. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 1, 898–970. https://ajindex.com/articles/669037

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Acun Mekengeç M, “Türk Hukuku’nda Teminat Gösterme Yükümlülüğü”, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, Yıl: 2017, Cilt: 37, Sayı: 2, s. (1-41)
  2. Akıncı Z, Milletlerarası Özel Hukuk, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2020 Akipek J/Akıntürk T/Ateş A, Türk Medenî Hukuku Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku, 15. Baskı,
  3. Beta Basım. Yayım. Dağıtım. AŞ, İstanbul, 2019
  4. Arslan Ş, Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahat Hakkı, Beta Basım. Yayın AŞ, İstanbul, 2018
  5. Arslan İ, Milletlerarası Özel Hukukta Mutad Mesken Kavramı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2014
  6. Asar A, Yabancılar Hukuku, 7. Baskı,
  7. Seçkin Yayınevi, Ankara, 2021
  8. Avşar M, Milletlerarası Usul Hukukunda Mahkemelerinin Yetkisinin Belirlenmesinde Tarafların İrade Serbestisi, On İki Levha Yayınları, İstanbul, 2021 Aygül M, “Yabancı Mahkemeden Verilen Vesâyet Kararlarının Tanınması (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Bir Kararının Değerlendirilmesi)”, Prof. Dr. Tuğrul Arat’a Armağan, (der. Bilgin Tiryakioğlu vd), Yetkin Yayınları, Ankara, 2012, s. (135-159)
  9. Baran Çelik N, Milletlerarası Özel Hukukta Soybağının Kurulması, Yetkin Yayınları, Ankara, 2021
  10. Bayraktaroğlu Özçelik G, Milletlerarası Usul Hukukunda Paralel Davalar, Yetkin Yayınevi, Ankara, 2016 Hacı C/Tuna E, Milletlerarası Usul Hukuku, 2. Baskı,
  11. Adalet Yayınevi, Ankara, 2019
  12. Çelikel A, Ahkâmı Şahsiye Konusundaki Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması, Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1963
  13. Çelikel A, Milletlerarası Özel Hukuk, 7. Baskı,
  14. Beta Basım. Yayın AŞ, İstanbul, 2004 Çelikel A/ Erdem. BB, Milletlerarası Özel Hukuk, 17. Baskı,
  15. Beta Basım. Yayım. Dağıtım. AŞ, İstanbul, 2021 Çelikel A/ Gelgel G, Yabancılar Hukuku, 25. Baskı,
  16. Beta Basım. Yayım. Dağıtım. AŞ, İstanbul, 2020 Çiçekli B, 6458 Sayılı Kanunla Güncellenmiş Yabancılar ve Mülteciler Hukuku, 6 Baskı,
  17. Seçkin Yayınevi, Ankara, 2016 Çiçekli B, “Yabancı Unsurlu Boşanma Davalarında Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Yıl: 2005, Cilt: 56, s. (239-259)
  18. Çiçekli B, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Yargıtay Kararları, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2014
  19. Çörtoğlu Koca S, Zayıf Tarafın Korunduğu Sözleşmelerde Mahkemelerin Milletlerarası Yetkisi, Yetkin Yayınları, Ankara, 2016
  20. Dalkılıç O, Bireysel İş Uyuşmazlıklarında Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2020
  21. Demir Gökyayla C, Ticari Uyuşmazlıklarda Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2020 Demir Gökyayla C, “Mill