Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Sayı: 51

Katar Aile Kanunu Boşanma Prosedürü Üzerine Fıkhî Bir Etüd

Sayfa
137–174
Yayın Tarihi
2020-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Denilebilir ki başlangıç maddelerinde de belirtildiği üzere kanun, Hanbelî mezhebinin râcih kavline göre düzenlenmiş ve netameli konularda İbn Teymiyye’nin (ö. 728/1328) yaklaşımları tercih edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Katar’da alanında ilk olma özelliğine sahip, 22 sayılı ve 29/06/2006 tarihli “Katar Aile Kanunu”, beş ana bölümden (kitâb) ve 304 maddeden oluşmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma sadece II. bölümü ele almış ve İslam hukuku açısından değerlendirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Denilebilir ki başlangıç maddelerinde de belirtildiği üzere kanun, Hanbelî mezhebinin râcih kavline göre düzenlenmiş ve netameli konularda İbn Teymiyye’nin (ö. 728/1328) yaklaşımları tercih edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2006 Verileri
⚙️Değişkenler:Fıkıh · mezhep · kanun

Özet

Katar’da alanında ilk olma özelliğine sahip, 22 sayılı ve 29/06/2006 tarihli “Katar Aile Kanunu”, beş ana bölümden (kitâb) ve 304 maddeden oluşmaktadır. I. bölüm, evlilik öncesi ve sonrasına ilişkin hükümlere ayrılmış; II. bölümde ise ayrılık şekilleri, iddet ve hidâne gibi sonuçları işlenmiştir. III. bölümde ehliyet ve velayet; IV. bölümde hibe ve vasiyet; V. bölümde ise miras hukuku ele alınmıştır. Bu çalışma sadece II. bölümü ele almış ve İslam hukuku açısından değerlendirmiştir. Bunu yaparken, çalışma fıkhî mezheplerin ilgili kanuna ne kadar tesir ettiğini, daha ziyade hangi mezhebin dikkate alındığını belirlemeye çalışmış ve böylece mukayeseli hukuk çalışmalarına mütevazı bir katkıda bulunmuştur. Kanun hakkında basın-yayında çıkan haberlere göz atıldığında kanunun kadın lehine birçok hak ve yarar barındırdığını iddia edenler olduğu gibi erkeklere zulmettiğini ve aile maslahatını korumadığını ve boşanmaları tetiklediğini, bu nedenle değişikliğe ihtiyaç olduğunu ileri sürenler de olmuştur. Kanunun ne tür sonuçlar doğurduğu, beklentileri karşılayıp karşılamadığı hususu çalışmanın pratik tarafı olup bunun tespiti için en azından Katar toplumunun parçası olmak gerekir. Haliyle araştırma daha ziyade teorik kıyaslamalar üzerinden yürütülmüştür. Denilebilir ki başlangıç maddelerinde de belirtildiği üzere kanun, Hanbelî mezhebinin râcih kavline göre düzenlenmiş ve netameli konularda İbn Teymiyye’nin (ö. 728/1328) yaklaşımları tercih edilmiştir.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HAYTA, M. (2020). Katar Aile Kanunu Boşanma Prosedürü Üzerine Fıkhî Bir Etüd. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 51, 137–174. https://ajindex.com/articles/659005

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Abdulhamîd, Muhammed Muhyiddin. el-Ahvâlu’ş-Şahsiyye fi’ş-Şerîati’l-İslâmiyye, Beyrut: Dâru’l-kitâbi’l-Arabî, 1984.
  2. Acar, H. İbrahim. İslâm Hukukunda Evliliğin Sona Ermesi, Erzurum: EKEV Yayınları, 2000. Adevî, Mustafa. Ahkâmu’t-talâk fî şerî‘ati’l-İslâmiyye, Kahire: Mektebetü İbn Teymiyye, 1988.
  3. Atar, Fahrettin. "Muhâlea", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/muhalea (29.03.2019).
  4. Aydın, M. Akif. Osmanlı Aile Hukuku, İstanbul: Klasik Yay., 2017.
  5. Aydın, M. Âkif. "Liân", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/lian (23.04.2019).
  6. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuk-ı İslamiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kamusu, İstanbul: Bilmen Basım ve Yayınevi 1992. Buhûtî, Mansûr b. Yunus. Keşşâfu’l-kınâʻ ʻan metni’l-İknâʻ, Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1983. Cessâs, Ebû Bekir Ahmed b. Ali er-Râzî. Ahkâmu’l-Kur’ân, thk. Muhammed es-Sâdık Kamhâvî, Beyrut: Dâru İhyâi’t-türâsi’l-ʻArabî-Müessesetü’t-Târîhi’l-ʻArabî, 1992. Cessâs, Ebû Bekir Ahmed b. Ali er-Râzî. Şerhu Muhtasari’t-Tahâvî, thk. İsmetullâh İnâyetullâh Muhammed ve dğr. Beyrut-Medine: Dâru Beşâiri’l-İslâmiyye-Dâru’s-Sirâc, 2010. Cevherî, Ebû Nasr İsmâil b. Hammâd. es-Sıhâh tâcu’l-luga ve sıhâhu’l-‘Arabiyye, thk. Ahmed Abdulğafûr Attâr, Beyrut: Dâru’l-İlm li’l-Melâyîn, 1987. Cürcânî, Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed b. Ali Şerîf. et-Ta‘rîfât, thk. Âdil Enver Hızır, Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 2007. Cüveynî, Ebu’l-Meʻâlî Abdulmelik b. Abdullah. Nihâyetü’l-matlab fî dirâyeti’l-mezheb, thk. Abdulazîm Mahmud ed-Dîb, Beyrut: Dâru’l-Minhâc, 2007.
  7. Çinar, Fatih- Aslan, Nasi. “Öfkeli Şahsın Boşaması ile İlgili Rivayetin İslam Hukuku Bağlamında Değerlendirilmesi”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy. XXIX, 2017, ss. 243-260. Ebû Hamide, Abdülhâfız Yusuf Ulyân, “Hükümlünün ‘Mahrem Görüşme’ Hakkı -İslam Hukuku ve Ürdün Kanunu Arasında Mukayeseli Bir İnceleme”, trc. Mustafa Hayta-Ömer Korkmaz, Necmettin Erbakan Üniv. İlahiyat Fak. Dergisi [Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi], 2014, sayı: 37, ss. 207-232. Ebû Zehre, Muhammed. el-Ahvâlü'ş-şahsiyye, Kahire: Dârü'l-Fikri'l-Arabi, 1957.
  8. Esen, Bilal, “İslam Muhâkeme Hukukunda Yaygın Duyuma Dayalı Şahitliğin (eş-Şehâde bi’t-Tesâmu’) Kabulü”, Marife: Dini Araştırmalar Dergisi [Bilimsel Birikim], 2015, cilt: XV, sayı: 2, ss. 257-281. Hallâf, Abdulvehhâb. Ahkâmu’l-ahvâli’ş-şahsiyye fî’ş-şerî‘ati’l-İslâmiyye, Kuveyt: Dâru’l-Kalem, 1990.
  9. Hayta, Mustafa. “İslam Boşanma Hukukunda Müt’atü’t-Talâk”, INOCTE 2016 International New Tendencies Congress in Ottoman Researc