Makalemizde bu kaynaklar incelenerek, Hezârfen Hüseyin Efendi’nin Batılılarla temaslarına değinilecek; bu yolla müellifin hayatı ve şahsiyetine dair ayrıntılı bilgiler ortaya konmaya çalışılacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Hezârfen Hüseyin Efendi, 17. yy.’ın önemli bir siması olup Osmanlı Devleti’nde çeşitli görevler ifa etmiş ve çok farklı ilim sahalarında eserler vücuda getirmiş önemli bir şahsiyetttir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hezârfen hakkında Türk dünyasında yazılmış klasik biyografik kaynaklar bize pek az veri sunmakta ve yalnızca bu kaynaklar referans alınarak müellife dair malumat aktaran modern akademik çalışmalarda ise pek çok husus karanlıkta bırakılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalemizde bu kaynaklar incelenerek, Hezârfen Hüseyin Efendi’nin Batılılarla temaslarına değinilecek; bu yolla müellifin hayatı ve şahsiyetine dair ayrıntılı bilgiler ortaya konmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hezârfen Hüseyin Efendi · XVII. yüzyıl · Osmanlı Devleti
Özet
Hezârfen Hüseyin Efendi, 17. yy.’ın önemli bir siması olup Osmanlı Devleti’nde çeşitli görevler ifa etmiş ve çok farklı ilim sahalarında eserler vücuda getirmiş önemli bir şahsiyetttir. Hezârfen hakkında Türk dünyasında yazılmış klasik biyografik kaynaklar bize pek az veri sunmakta ve yalnızca bu kaynaklar referans alınarak müellife dair malumat aktaran modern akademik çalışmalarda ise pek çok husus karanlıkta bırakılmaktadır. Öte yandan, İstanbul’a gelen Avrupalı seyyah ve diplomatlarla samimi ilişkiler geliştiren Hezârfen Hüseyin Efendi ile ilgili bazı ayrıntılı verilere dönemin Batılı kaynakları vasıtasıyla ulaşabilmek mümkündür. Makalemizde bu kaynaklar incelenerek, Hezârfen Hüseyin Efendi’nin Batılılarla temaslarına değinilecek; bu yolla müellifin hayatı ve şahsiyetine dair ayrıntılı bilgiler ortaya konmaya çalışılacaktır.
TEKDEMİR, H. K. (2022). Hezârfen Hüseyin Efendi ve Batılılarla Münasebetleri. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 55, 41–78. https://ajindex.com/articles/658992
Anhegger, Robert. “Hezarfen Hüseyin Efendi’nin Osmanlı Devlet Teşkilâtına Dair Mülâhazaları”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkiyat Mecmuası 10/1 (1953), 365-393.
Babinger, Franz. Die Geschichtsschreiber der Osmanen und ire werke. Leipzig: Otto Harrassowitz Yayınları, 1927.
Bekar, Cumhur. A New Perception of Rome, Byzantium and Constantinople in Hezarfen Huseyin’s Universal History. İstanbul:
Boğaziçi Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
Bombaci, Alessio. Histoire de la Littérature Turque. Paris: Librairie C. Klincksieck Yayınları, 1986.
Bursalı, Mehmed Tâhir. “Hezârfen Hüseyin Efendi”. Dergâh Mecmûası, 1/12 (1337), 185-186.
Bursalı, Mehmed Tâhir. Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1342. Bursalı, Mehmed Tâhir. “Hezârfen Hüseyin Efendi”. Türk Yurdu Mecmuası 5/1 (1329), 872-873.
Demir, Ekrem. Hezârfen Hüseyin b. Ca‘fer İstanköyî’nin “Lisânü’l-Etibbâ” Adlı Tıp Lügati Üzerinde Dil İncelemesi (İnceleme-Metin-Sözlük). İstanbul:
İstanbul Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2011.
Doğan, Güner. “İtalyan Oryantalist Luigi Ferdinando Marsigli’nin Osmanlı Devleti Hakkında Gözlemleri (1658-1730)”. Yabancı Seyahatnamelerde Türkiye. ed. Çağatay Özdemir ve Yunus Emre Tekinsoy. 335-350. Ankara: Türk Yurdu, 2016.
Donado, Gio. Battista: Senator Veneto fù Bailo in Constantinopoli. Della Letteratura de’ Turchi. Venedik: 1688. Dökmeci, Volkan. İstanbul’daki Venedik Dragomanları ve Dil Oğlanları (1551-1797). İstanbul:
İstanbul Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2018.
Elçin, Şükrü. Ali Ufki: Hayatı, Eserleri ve Mecmûa-i Sâz ü Söz,. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1976.
Erdem, Yahya. “PÉTİS de la CROIX, François”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 34/ 255-256. İstanbul: TDV Yayınları, 2007.
Galland, Antoine. İstanbul’a Ait Günlük Anılar (1672-1673). çev. Nahid Sırrı Örik, 2 Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1987.
Hagen, Gottfried. “Afterword: Ottoman Understanding of the World in the Seventeenth Century”. An Ottoman Mentality: The World of Evliya Çelebi (by Robert Dankoff). Leiden – Boston: Brill, 2004, 215-256. Hezârfen, Hüseyin b. Cafer İstanköylü