Dergiler / Dil Dergisi / 2013 / Sayı: 159

Balta kelimesinin kökenine dair

ABOUT THE ORIGIN OF THE WOREL “AXE”

Sayfa
5–11
Yayın Tarihi
2013-03-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçta kelimenin “batırmak, saplamak” anlamına gelen bir bal- fiilinden türemiş olduğuna karar verilmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkçede kökeni izah edilemeyen kelimelerden biri de balta kelimesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kelimeetimoloji sözlüklerinde ya izah edilmemekte ya da bir yabancı dilden alındığısöylenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçta kelimenin “batırmak, saplamak” anlamına gelen bir bal- fiilinden türemiş olduğuna karar verilmiştir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Etimoloji · Balta · Bal- fiili

Özet

Türkçede kökeni izah edilemeyen kelimelerden biri de balta kelimesidir. Bu kelimeetimoloji sözlüklerinde ya izah edilmemekte ya da bir yabancı dilden alındığısöylenmektedir. Bu çalışmada balta kelimesinin Türkçe kökenli olma ihtimalindenyola çıkarak kelime Türkçede izah edilmeye çalışılmıştır. Sonuçta kelimenin “batırmak, saplamak” anlamına gelen bir bal- fiilinden türemiş olduğuna karar verilmiştir

Abstract

One of the words the etymological origin of which cannot be explained in Turkishis ‘balta’ (ax). No explanation is included in some etymological dictionaries while,in others, it is said to be of foreign origin. This study, considering the possibilitythat it is of Turkish origin, discusses how it could be derived. The result is that theword ‘balta’ could have come from the verb ‘bal-’, which means “to stab, to stick”

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karadoğan, A. (2013). Balta kelimesinin kökenine dair. Dil Dergisi, Sayı: 159, 5–11. https://doi.org/10.1501/Dilder_0000000183

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Arat, Reşit R. Kutadgu Bilig III. İndeks. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü 1979.
  2. Arıkoğlu, Ekrem. Örnekli Hakasça – Türkçe Sözlük. Ankara: Akçağ, 2005.
  3. Ata, Aysu. Nehcü’l-Ferâdîs III. Dizin–Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. 1998
  4. Atalay, Besim. Dîvânü Lugati’t-türk Dizini. Endeks. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1999
  5. Bayraktar, Nesrin. Türkçede Fiilimsiler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2004.
  6. Caferoğlu, Ahmet. Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1993.
  7. Clauson, Sir Gerhard. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish. Oxford, 1972.
  8. DS 8 = Derleme Sözlüğü VIII. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1993.
  9. DS 9 = Derleme Sözlüğü IX. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1993.
  10. Erdal, Marcel. Old Turkic Word Formation. A Functional Approach to the Lexicon. Vol. I, Wiesbaden, 1991.
  11. Eren, Hasan. Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü. Ankara, 1999
  12. Gülensoy, Tuncer. Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2007.
  13. Gürsoy-Naskali, Emine ve Muvaffak DURANLI. Altayca – Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1999.
  14. Korkmaz, Zeynep, Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi). Ankara: Türk Dil Kurumu, 2003.
  15. Nişanyan, Sevan. Sözlerin Soyağacı. Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü. İstanbul: Everest, 2009.
  16. Räsänen, Martti. Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachen. Helsinki, 1969.
  17. Ryumina–Sırkaşeva, Lyudmila T. ve Nadejda A. Kuçigaşeva. Teleüt Ağzı Sözlüğü. Çev. Şükrü H. Akalın – Caştegin Turgunbayev. Ankara: Türk Dil Ku rumu, 2000.
  18. Tietze, Andreas. Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati. Sprachgeschichtliches und etymologisches Wörterbuch des Türkei–Türkischen. Birinci Cilt. A–E, İstanbul: Simurg – Wien: Österreichische Akademie der Wissenschaften. 2002
  19. Toparlı, Recep, Hanifi Vural ve Recep Karaatlı. Kıpçak Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2003.
  20. TS 5 = Tarama Sözlüğü V. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1996.
  21. Tuna, Osman N. “Kelimeler Arasında: Bez, Bezemek, Susam, Simit, Balta.” Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi 112. (1961): 212-214.