Dergiler / Dil Dergisi / 2021 / Cilt: 172 - Sayı: 1

TÜRKÇEDE NESNELİ GEÇİŞSİZ VE ÖZNELİ GEÇİŞSİZ EYLEMLERİN BİLİŞEL İŞLEMLENME SÜRECİ: ÖZ İLERLEMELİ OKUMA ÇALIŞMASI

Sayfa
150–174
Yayın Tarihi
2021-01-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar Nesneli Geçişsiz eylemlerin öznelerinin nesne konumunda üretilip özne konumuna taşındığını ve edilgenleşmesinin mümkün olmadığını iddia eden Perlmutter’in (1978) Geçişsizlik Hipotezini doğrulamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Türkçedeki Nesneli Geçişsiz ve Özneli Geçişsiz eylemlerin bilişsel işlemleme süreçlerinin Öz ilerlemeli Okuma yöntemi kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çerçevede çalışmada Nesneli Geçişsiz, Özneli Geçişsiz ve Geçişli eylem tiplerinin işlemlenme ve edilgenleşme süreçlerinin yanında Nesneli Geçişsizlerde öznenin +/- canlı olmasının işlemleme sürecinde fark yaratıp yaratmadığını belirlemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlar Nesneli Geçişsiz eylemlerin öznelerinin nesne konumunda üretilip özne konumuna taşındığını ve edilgenleşmesinin mümkün olmadığını iddia eden Perlmutter’in (1978) Geçişsizlik Hipotezini doğrulamaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Geçişsizlik Hipotezi · Nesneli Geçişsiz Eylemler · Özneli Geçişsiz Eylemler

Özet

Bu çalışmada Türkçedeki Nesneli Geçişsiz ve Özneli Geçişsiz eylemlerin bilişsel işlemleme süreçlerinin Öz ilerlemeli Okuma yöntemi kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede çalışmada Nesneli Geçişsiz, Özneli Geçişsiz ve Geçişli eylem tiplerinin işlemlenme ve edilgenleşme süreçlerinin yanında Nesneli Geçişsizlerde öznenin +/- canlı olmasının işlemleme sürecinde fark yaratıp yaratmadığını belirlemektir. Çalışmanın sonuçlarına göre, Nesneli Geçişsizler, Özneli Geçişsiz ve Geçişlilerle karşılaştırıldığında daha fazla işlemleme yükü oluşturmaktadır. Özneli Geçişsiz ve Geçişli eylemlerin işlemlenme süreçleri ise benzerlik göstermiştir. Eylem tiplerinin edilgenleşme süreçlerine odaklanıldığında, katılımcılar [-canlı] özneli Nesneli Geçişsiz Eylemlerin Edilgen biçimini Özneli Geçişsiz eylemlerin edilgen biçimlerinden daha uzun sürede işlemlemişken, [+canlı] özneli Nesneli Geçişsiz eylemlerin edilgen biçimlerini Özneli Geçişsiz ve Geçişli eylemlerle benzer biçimde işlemlemişlerdir. Nesneli Geçişsiz eylemin öznesinin canlılığı ile ilgili yapılan analizlerde Nesneli Geçişsiz eylemlerde öznenin canlılığının işlemleme süresine etki etmediği görülmüştür. Sonuçlar Nesneli Geçişsiz eylemlerin öznelerinin nesne konumunda üretilip özne konumuna taşındığını ve edilgenleşmesinin mümkün olmadığını iddia eden Perlmutter’in (1978) Geçişsizlik Hipotezini doğrulamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KUZU, S., AYGÜNEŞ, M., GÖKDAYI, H. (2021). TÜRKÇEDE NESNELİ GEÇİŞSİZ VE ÖZNELİ GEÇİŞSİZ EYLEMLERİN BİLİŞEL İŞLEMLENME SÜRECİ: ÖZ İLERLEMELİ OKUMA ÇALIŞMASI. Dil Dergisi, Cilt: 172 - Sayı: 1, 150–174. https://ajindex.com/articles/657044

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Acartürk, C. (2005). Gradient Characteristics of the Unaccusative/Unergative Distinction in Turkish: An Experimental Investigation. Yüksek Lisans Tezi, Ankara:
  2. ODTÜ Acartürk, C. ve Zeyrek D. (2010). “Unaccusative/Unergative Distinction in Turkish: A Connectionist Approach”. In: Proceedings of the Eighth Workshop on Asian Language Resouces 111-119.
  3. Agnew, Z. K., van de Koot, H., McGettigan, C., ve Scott, S. K. (2014). Do sentences with unaccusative verbs involve syntactic movement? Evidence from neuroimaging. Language, cognition and neuroscience, 29(9), 1035-1045.
  4. Aksan, Y., Aksan, M., Mersinli, Ü., ve Demirhan, U. U. (2016). A frequency dictionary of turkish. Taylor ve Francis. Anagnostopoulou, E., Alexiadou, A., ve Everaert, M. (2004). The unaccusativity puzzle: Explorations of the syntax-lexicon interface (Vol. 5). Oxford University Press on Demand. Bastiaanse, R., ve Edwards, S. (2004). Word order and finiteness in Dutch and English Broca’s and Wernicke’s aphasia. Brain and language, 89(1), 91-107.
  5. Bastiaanse, R., ve van Zonneveld, R. (2005). Sentence production with verbs of alternating transitivity in agrammatic Broca's aphasia. Journal of neurolinguistics, 18(1), 57-66.
  6. Bastiaanse, R., Bouma, G., ve Post, W. (2009). Linguistic complexity and frequency in agrammatic speech production. Brain and Language, 109(1), 18-28.
  7. Becker, M., ve Schaeffer, J. (2013). Animacy, argument structure and unaccusatives in child English. Generative linguistics and acquisition: Studies in honor of Nina M. Hyams, 13-54.
  8. Biktimir, T. (1986). Impersonal passives and the-ArAk construction in Turkish. Studies in Turkish linguistics, 8, 53. Burzio, L. (1986). Italian Syntax. Dordrecht: Reider Caplan, D., ve Hanna, J. E. (1998). Sentence production by aphasic patients in a constrained task. Brain and Language, 63(2), 184-218.
  9. Comrie, B. (1989). Language universals and linguistic typology. Chicago: University of Chicago. Dietrich, A. P. (1999). Relational Grammar and Impersonal Passives”. Poznan Studies in Contemporary Linguistics 35, 35-54.
  10. Dowty, D. (1991). Thematic Proto-Roles and Argument Selection. Language, 67(3), 547-619.
  11. Duman, T. Y., Aygen, G., Özgirgin, N., ve Bastiaanse, R. (2007). Object scrambling and finiteness in Turkish agrammatic production. Journal of Neurolinguistics, 20(4), 306-331.
  12. Efeoğlu, G. (2011). Acquisition of Passives in Turkish. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
  13. Erguvanlı-Taylan, E. ve Göksel A. (2008). The Structure of Modern Turki