Dergiler / Dil Dergisi / 2021 / Cilt: 172 - Sayı: 2

Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Metin Sorularının Çıkarım Türlerine Göre İncelenmesi

Analysis of Reading Comprehension Questions in Secondary School Turkish Textbooks in Terms of Inference Categories

Sayfa
77–95
Yayın Tarihi
2021-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonuçları Türkçe ders kitaplarında çıkarım yapmayı gerektiren soruların yanında herhangi bir çıkarım yapılmadan yanıtlanabilecek bağımlı bilgi sorularının da yer aldığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan metin sonu sorularının çıkarım türlerine dağılımını incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada 94 metin ve bu metinlere bağlı 492 soru ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonuçları Türkçe ders kitaplarında çıkarım yapmayı gerektiren soruların yanında herhangi bir çıkarım yapılmadan yanıtlanabilecek bağımlı bilgi sorularının da yer aldığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ortaokul Türkçe Ders Kitapları · Metin Sonu Soruları · Çıkarım

Özet

Bu araştırmanın amacı ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan metin sonu sorularının çıkarım türlerine dağılımını incelemektir. Araştırmada 94 metin ve bu metinlere bağlı 492 soru ele alınmıştır. Metin sonu sorular Chikalanga’nın (1992) önerdiği sözcüksel, önermesel ve kullanımsal çıkarım ulamlarına göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları Türkçe ders kitaplarında çıkarım yapmayı gerektiren soruların yanında herhangi bir çıkarım yapılmadan yanıtlanabilecek bağımlı bilgi sorularının da yer aldığını göstermektedir. Soruların %51’i kullanımsal, %17’si önermesel çıkarım yapmayı gerektirmektedir. Türkçe ders kitaplarında sözcüksel çıkarım sorularına yer verilmemiştir. Soruların %32’si ise bağımlı bilgi sorularıdır. Bu sonuçlar kitaplarda yer alan metin sonu sorularının çıkarım türlerine dengeli bir biçimde dağıtılmadığını göstermektedir. Ayrıca bağımlı bilgi soru oranının yüksek olmasının metin sonu sorularının derin anlamaya katkısını sınırlayacağı söylenebilir.

Abstract

The aim of this study is to examine the distribution reading comprehension questions in secondary school Turkish textbooks by inference types. In the research, 94 texts and 492 questions related to these texts were handled. The reading comprehension questions were evaluated according to the lexical, propositional and pragmatic inference categories suggested by Chikalanga (1992). According to the results of the research, in addition to the questions that require making inference in Turkish textbooks, there are also questions called verbatim questions that can be answered without making an inference. 51% of the questions require making pragmatic inference and 17% require making propositional inference. There are no lexical inference questions in the Turkish textbooks. 32% of the questions are verbatim questions. These results show that the end of text questions in the books are not properly distributed among the inference types. In addition, it can be said that the high rate of verbatim questions will limit the contribution of reading comprehension questions to deep understanding.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAYA, E., AYABAKAN, M., AYDIN, Y. (2021). Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Metin Sorularının Çıkarım Türlerine Göre İncelenmesi. Dil Dergisi, Cilt: 172 - Sayı: 2, 77–95. https://ajindex.com/articles/657034

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Ahmed, Y., Francis, D. J., York, M., Fletcher, J. M., Barnes, M. ve Kulesz, P. (2016). Validation of the direct and inferential mediation (DIME) model of reading comprehension in grades 7 through 12. Contemporary Educational Psychology, 44, 68–82.
  2. Akgül, A., Demirer, N., Gürcan, E., Karadaş, D., Karahan, İ. ve Uysal, A. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu Türkçe 7. sınıf ders kitabı. (N. Demirer, Ed.). Ankara:
  3. MEB Devlet Kitapları. Akyol, D. (2001). İlköğretim Okulları 5. sınıf Türkçe kitaplarındaki okuma metinleriyle ilgili soruların analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 26 (26), 169-178.
  4. Bayat, N. ve Çetinkaya, G. (2020). Çıkarım becerisi ile okuduğunu anlama arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 45 (203), 177-190.
  5. Baydık, B. (2011). Okuma güçlüğü olan öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanımı ve öğretmenlerinin okuduğunu anlama öğretim uygulamalarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36 (162), 301-319.
  6. Bahap Kudret, Z. ve Baydık, B. (2016). Başarılı ve başarısız dördüncü sınıf okuyucularının okuduğunu anlama ve özetleme becerileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17 (03), 317-346.
  7. Bowyer-Crane, C. ve Snowling, M. J. (2005). Assessing children’s inference generation: What do tests of reading comprehension measure? British Journal of Educational Psychology, 75, 189–201.
  8. Cain, K. ve Oakhill, J. V. (1999). Inference making and its relation to comprehension failure. Reading & Writing, 11, 489–503.
  9. Cain, K., Oakhill, J. ve Bryant, P. (2004). Children’s reading comprehension ability: Concurrent prediction by working memory, verbal ability, and component skills. Journal of Educational Psychology, 96 (1), 31-42.
  10. Ceylan, S., Duru, K., Erkek, G. ve Pastutmaz, M. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu Türkçe 6 ders kitabı. (Z. Batur ve S. Ceylan, Ed.). Ankara:
  11. MEB Devlet Kitapları Chikalanga, I. (1992). A suggested taxanomy of inferences for reading teacher. Reading in a Foreign Language, 8 (2), 697-709.
  12. Cromley, J. G. ve Azevedo, R. (2007). Testing and refining the direct and inferential mediation model of reading comprehension. Journal of Educational Psychology, 99, 311–325.
  13. Çeçen, M. A. ve Kurnaz, H. (2015). Ortaokul Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarındaki değerlendirme soruları üzerine bir araştırma. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, Hüseyin Hüsnü Tekışık Özel Sayısı 1(1), 109-132.
  14. Demirgüneş S., Ocak, F. ve Küçükavşar, A. (2014). 2012 Yılı seviye belirleme sınavı (SBS) Türkçe soruları, 8. sınıf T