Dergiler / Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2022 / Sayı: 29

19. YÜZYIL OSMANLI MERKEZİLEŞMESİNİN SERBEST TİCARET FAALİYETLERİYLE İLİŞKİSİ: OSMANLI IRAK’I ÖRNEĞİ

RELATIONSHIP OF THE 19TH CENTURY OTTOMAN CENTRALIZATION WITH FREE TRADE ACTIVITIES: CASE OF OTTOMAN IRAQ

Sayfa
399–434
Yayın Tarihi
2022-02-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda çalışmada, 19. yüzyılda hız kazanan Osmanlı merkezileşmesi ile İngiltere’nin iktisadi yayılımının dayandığı serbest ticaret faaliyetleri arasındaki ilişki, Osmanlı Irak’ı özelinde karşılıklı yararlılığa dayalı olarak hem konu hakkındaki literatüre hem de Osmanlı arşiv belgelerine başvurularak analiz edilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti ile İngiltere arasındaki ilişkiler, eşit düzeyde olmasa bile, karşılıklı bir ihtiyaca dönüşmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı Devleti’nin, başta Rusya olmak üzere, Avrupa devletlerinin emperyalist saldırıları karşısında yıkılma tehlikesiyle karşılaşması İngiltere’nin Doğu Akdeniz, Mısır, Hindistan ve Uzakdoğu pazarında manevra kabiliyetini sınırlandıracak güçlü bir rakip ile karşı karşıya bırakma riski doğurmuştu.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda çalışmada, 19. yüzyılda hız kazanan Osmanlı merkezileşmesi ile İngiltere’nin iktisadi yayılımının dayandığı serbest ticaret faaliyetleri arasındaki ilişki, Osmanlı Irak’ı özelinde karşılıklı yararlılığa dayalı olarak hem konu hakkındaki literatüre hem de Osmanlı arşiv belgelerine başvurularak analiz edilmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı merkezileşmesi · adem-i merkeziyet · serbest ticaret

Özet

19. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti ile İngiltere arasındaki ilişkiler, eşit düzeyde olmasa bile, karşılıklı bir ihtiyaca dönüşmüştür. Osmanlı Devleti’nin, başta Rusya olmak üzere, Avrupa devletlerinin emperyalist saldırıları karşısında yıkılma tehlikesiyle karşılaşması İngiltere’nin Doğu Akdeniz, Mısır, Hindistan ve Uzakdoğu pazarında manevra kabiliyetini sınırlandıracak güçlü bir rakip ile karşı karşıya bırakma riski doğurmuştu. Bu durum Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü koruma ve politik otoritesini yeniden kurma çabaları ile İngiltere’nin söz konusu pazarlarda serbest ticarete dayalı ekonomi modelini uygulamasına elverişli imkânlar sunuyordu. Her iki devletin amaçlarının paradoksal bir şekilde örtüşmesi, bu konudaki mevcut literatürün çok fazla dikkate aldığı bir durum değildir. Bu bağlamda çalışmada, 19. yüzyılda hız kazanan Osmanlı merkezileşmesi ile İngiltere’nin iktisadi yayılımının dayandığı serbest ticaret faaliyetleri arasındaki ilişki, Osmanlı Irak’ı özelinde karşılıklı yararlılığa dayalı olarak hem konu hakkındaki literatüre hem de Osmanlı arşiv belgelerine başvurularak analiz edilmektedir.

Abstract

Since the beginning of the 19th century, relations between the Ottoman Empire and Britain have turned into a mutual need, even if not at an equal level. The threat of collapse of the Ottoman Empire in the face of the imperialist attacks of European states, especially Russia, created the risk of confronting Britain with a strong competitor that would limit its maneuverability in the Eastern Mediterranean, Egypt, India and the Far East market. This situation helped the Ottoman Empire's efforts to preserve its territorial integrity and re-establish its political authority, and the UK's free trade-based economic model in these markets. The paradoxical overlap of the aims of both states is not something that much has taken into account in the current literature on this subject. In this context, the relationship between the Ottoman centralization that gained momentum in the 19th century and the free trade activities on which the economic expansion of England were analysed with reference to both the literature on the subject and the Ottoman archive documents, based on mutual advantage especially in Ottoman Iraq.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DİNÇ, F. (2022). 19. YÜZYIL OSMANLI MERKEZİLEŞMESİNİN SERBEST TİCARET FAALİYETLERİYLE İLİŞKİSİ: OSMANLI IRAK’I ÖRNEĞİ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 29, 399–434. https://ajindex.com/articles/656226

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Abou-El-Haj, R. A. (2002). Modern devletin doğası, (Çev. Oktay Özel-Canay Şahin). İmge Kitabevi.
  2. Akyıldız, A. (2009).
  3. Osmanlı bürokrasisi ve modernleşme, İletişim Yayınları.
  4. Al-Bustani, M. J. H. (1979). Bağdad’daki kölemen hâkimiyetinin te’sisi ile Ali Rıza Paşa’nın valiliği (1749-1842). İstanbul Üniversitesi Yakın Çağ ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bölümü, Doktora Tezi. Ateş, S. 2020. Osmanlı-İran sınır bölgeleri bir sınır yapmak. (Çev. Devrim Kaya). Küre Yayınları.
  5. Berkes, N. 2017. Türkiye’de çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları.
  6. Ceylan, E. 2006. Ottoman centralization and modernization ın the province of Baghdad 1831-1872, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi. Ceylan, E. (2003). Dünya sistemi teorisinin Osmanlı tarihi alışmalarına yansımaları, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 1/1, s. 81-95.
  7. Ceylan, E. (2009). Carrot or stick Ottoman tribal policy in baghdadi 1831-1876, İnternational Journal of Contemporary Iraqi Studies, 3/2, s. 169-186.
  8. Çetinsaya, G. (1999).
  9. Irak, TDVİA, C. 19, s. 93-95.
  10. Çetinsaya, G. (2005). Ottoman administration of Iraq 1890-1908,
  11. Routledge. Davison, R. H. (2005). Osmanlı imparatorluğunda reform 1856-1876, (Çev. Osman Akınhay), Agora Kitaplığı. Dunn, A. J. (2000). Basra Körfezindeki İngiliz Çıkarları, (Çev. Zekeriya Kurşun), Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 3, s. 299-326.
  12. Eisenstadt, S. N. (2014). Modernleşme başkaldırı ve değişim, (Çev. Ufuk Coşkun), Doğubatı Yayınları.
  13. Ekinci, İ. (1999). Osmanlı devleti’nin bazı nehir ve göllerde vapur işletme teşebbüsleri, Arayışlar İnsan Bilimleri Araştırmaları, 1/2, s. 67-90. El-Bağdâdi, M. (1948). Rihlat’ül-münşî, abbas el azzavi el mehami, naklehe ‘anıl farisiye. Fattah, H. (1997). The politics of regional trade in Iraq, arabia, and gulf 1745-1900, State University of New York Press.
  14. Güran, T. (1990),
  15. İktisat Tarihi, Damla Ofset. Gürgen, S. Y. (2018). Devletin kâhyası sultanın efendisi Mehmed Said Hâlet Efendi, Dergâh Yayınları.
  16. Habermas, J. (2010). Kamusallığın yapısal dönüşümü, (Çev. Tanıl Bora-Mithat Sancar), İletişim Yayınları.
  17. Hallaq, W. B. (2019). İmkânsız devlet modern çağda bir İslam devleti niçin mümkün değildir, (Çev. Aziz Hikmet), Babil Kitap. Han, B.-C. (2016). Şiddetin topolojisi, (Çev. Dilek Zaptçıoğlu), Metis. Hasan, M. S. (2014). The role of foreign trade in the economic development of ıraq 1864-1964: a study in the growth of a dependent economy” Studies in the Economic History of the Middle East from the Rise of İslam to the Present Day, Ed. M.