Dergiler / Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 40

OSMANLI İMPARATORLUĞU'NUN 17. YÜZYILDAKİ ,ALACAKARANLIĞINDAN' BİR KESİT: TRABZON SUBAŞILARININ YERELLEŞMESİ

A CROSS SECTION OF TWILIGHT OF OTTOMAN EMPIRE IN THE 17th CENTURY: DECENTRALIZATION OF "THE SUBAŞIS" OF TRABZON

Sayfa
135–149
Yayın Tarihi
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu şekilde 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun içerisinden geçtiği ,alacakaranlığın' aydınlatılmasında küçük bir katkı yapmak hedeflenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:,Klasik' dönemde merkezden atanan subaşıların yerini 17. yüzyılda sancakbeyiler ve beylerbeyiler tarafından atanan subaşılar almıştı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Subaşı olarak atandıkları şehirler ile sosyo-ekonomik bağları olan bu yeni vazifeliler, söz konusu yerellikten kaynaklanan iktisadî muhtevaları ile geleneksel Osmanlı siyaset pratiğinden farklı bir görünüme işaret ediyorlardı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu şekilde 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun içerisinden geçtiği ,alacakaranlığın' aydınlatılmasında küçük bir katkı yapmak hedeflenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

,Klasik' dönemde merkezden atanan subaşıların yerini 17. yüzyılda sancakbeyiler ve beylerbeyiler tarafından atanan subaşılar almıştı. Bu durum subaşılık bağlamında nisbî bir yerelleşmeyi beraberinde getirmişti. Subaşı olarak atandıkları şehirler ile sosyo-ekonomik bağları olan bu yeni vazifeliler, söz konusu yerellikten kaynaklanan iktisadî muhtevaları ile geleneksel Osmanlı siyaset pratiğinden farklı bir görünüme işaret ediyorlardı. İltizâm üzere verilen ve gittikçe daha çok malî bir görev haline gelen subaşılığın bu yeni muhtevası, şehirle olan münasebetinde ,salgunlar' şeklinde tezahür ediyordu. İşte 17. yüzyılın ilk yarısında Trabzon'daki subaşıların konu edinildiği bu yazıda, bilhassa şer'iyye sicilleri üzerinden bu yeni subaşıların çalışma biçimleri örneklendirilmek istenmiştir. Bu şekilde 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun içerisinden geçtiği ,alacakaranlığın' aydınlatılmasında küçük bir katkı yapmak hedeflenmiştir.

Abstract

In the 17th century, the ,subaşı', who were appointed from the center in the "classic" period were replaced by the ,subaşı's appointed by ,sancakbeyi' and the ,beylerbeyi'. This situation ended up in a relative decentralization in the context of the subaşı. These new officers had socio-economic ties with the cities they were appointed as subaşı, which was substantially aberrant from the traditional Ottoman political practice. The position of subaşı became more and more financial, which was manifested in the form of ,salgun' (a special tax collected in extraordinary times of deficit spending) in their relationship with the city. In this paper, which describes the subaşı in the 17th century in Trabzon, the work pattern of this new kind of subaşı was tried to be exemplified, depending on the knowledge obtained from the Sharia court records. By this way, we intended to make a small contribution to the enlightenment to the "twilight" period of the Ottoman Empire in the 17th century.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AÇIK, T. (2022). OSMANLI İMPARATORLUĞU'NUN 17. YÜZYILDAKİ ,ALACAKARANLIĞINDAN' BİR KESİT: TRABZON SUBAŞILARININ YERELLEŞMESİ. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 40, 135–149. https://ajindex.com/articles/654058

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Osmanlı Arşivi İbnülemin Adliye, Dosya No: 1, Gömlek No: 13. Mühimme Defterleri, no: 80. Şer'iye Sicilleri Amasya Şer'iye Sicilleri, no: 1, 2. Trabzon Şer'iye Sicilleri, no: 1820-6, 1821, 1821-4, 1822, 1824, 1825, 1826, 1827, 1828, 1830, 1831. Telif Eserler ABOU-EL-HAJ, Rifaat Ali (1974),,The Ottoman Vezir and Paşa Households 1683-1703:
  2. A Preliminary Report', Journal of the American Oriental Society, Vol. 94, No. 4, s. 438-447.
  3. AÇIK, Turan (2015),,Medine-i Amasya Sâkinlerinden Kapıkulu Sipâhileri: 17. Yüzyılın İlk Yarısında Amasya'da Sosyo-Politik Hayata Bir Bakış', Turkish Studies, C. 10/1, s. 1-46.
  4. AKDAĞ, Mustafa (1947),,Yeniçeri Ocak Nizamının Bozuluşu', AÜ DTCF Dergisi, C. V/3, s. 291-313.
  5. AKDAĞ, Mustafa (1999), Türkiye'nin İktisadî ve İctimaî Tarihi (1453-1559),
  6. C. II, Ankara:
  7. Barış Yayınları.
  8. AKÖZ, Alaaddin-İbrahim Solak (2003),,Osmanlı Taşra Yönetimi ve 16. Yüzyılda Maraş Kazâsı Yöneticileri,' S.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 9, s. 29-45. Aşıkpaşazâde (1949), Tevârih-i Âl-i Osman, (Osmanlı Tarihleri I'in içinde), (haz. Nihal Atsız), İstanbul:
  9. Türkiye Yayınevi.
  10. BOURDIEU, Pierre (2015), Devlet Üzerine: Collége de France Dersleri (1989-1992), (çev. Aslı Sümer), İstanbul:
  11. İletişim Yayınları.
  12. BRUMMET, Palmira (2012),,Osmanlıları Akdeniz Dünyasına Yerleştirmek: Ekâbir ve Kapılar Meselesi', Hakim Paradigmaların Ötesinde: Rifa'at Abou-El-Haj'a Armağan, (der. Donald QuatertBaki Tezcan/çev. Aytek Sever), Ankara: Tan Kitabevi Yayınları, s. 105-124.
  13. CEZAR, Mustafa (2013),
  14. Osmanlı Tarihinde Levendler, Ankara:
  15. T.T.K. Yayınları.
  16. ERGENÇ, Özer (2012),
  17. XVI. Yüzyılda Ankara ve Konya, İstanbul:
  18. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  19. ERGENÇ, Özer (2013),,Osmanlı Klasik Dönemindeki 'Eşraf ve Ayan' Üzerine Bazı Bilgiler', Osmanlı Tarihi Yazıları: Şehir, Toplum, Devlet, (Haz. Derya Önder), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, s. 383-395.
  20. ERGİN, Osman Nuri (1995), Mecelle-i Umûr-ı Belediyye, C. II, İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları.
  21. FAROQHI, Suraiya (2004),,Krizler ve Değişim 1590-1699', Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, C. II, (Ed. Halil İnalcık-Donald Quataert), İstanbul: Eren Yayınları, s. 545-757.
  22. GENCER, Bedri (2015),,Türkiye'nin İslamist ve Post-İslamist Dönüşümü Üzerine', Notlar Kuram ve Düşünce Dergisi, S. 3, s. 20 GENÇ, Mehmet (2000),,İltizam', D.İ.A., C. 22, İstanbul, s. 154-158.
  23. GENÇ, Mehmet (2002), Osmanlı İmparatorluğunda Devlet ve Ekonomi, İstanbul: Ötüken Y