Dergiler / İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 9 - Sayı: 2

İFA ENGELLERİ HUKUKUNDA AMACIN GERÇEKLEŞMESİ VE AMACIN ORTADAN KALKMASI

ACCOMPLISHMENT OF PURPOSE AND LOSS OF PURPOSE IN IRREGULARITIES OF PERFORMANCE

Sayfa
285–312
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hâkimin koyacağı kural ise, kanaatimizce borçlunun karşı edimi talep edebilmesi, ancak karşı edimden yerine getirmediği kendi edimini mahsup etmesine yönelik olmalıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amacın gerçekleşmesi ve amacın ortadan kalkması, bu çalışmada kabul ettiğimiz sistematik uyarınca, amacın boşa çıkması kavramı altında yer almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada temelde ele alınan amacın gerçekleşmesi ve ortadan kalkması ifa engelleri arasında yer alan sonraki kusursuz imkânsızlık (TBK m.136) kapsamında yer almaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Hâkimin koyacağı kural ise, kanaatimizce borçlunun karşı edimi talep edebilmesi, ancak karşı edimden yerine getirmediği kendi edimini mahsup etmesine yönelik olmalıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:amacın boşa çıkması · amacın gerçekleşmesi · amacın ortadan kalkması

Özet

Amacın gerçekleşmesi ve amacın ortadan kalkması, bu çalışmada kabul ettiğimiz sistematik uyarınca, amacın boşa çıkması kavramı altında yer almaktadır. Amacın boşa çıkması kavramı kapsamında yer alan bir diğer kavram ise, amacın anlamsızlaşmasıdır. Bu çalışmada temelde ele alınan amacın gerçekleşmesi ve ortadan kalkması ifa engelleri arasında yer alan sonraki kusursuz imkânsızlık (TBK m.136) kapsamında yer almaktadır. Söz konusu hükmü amacın gerçekleştiği ve ortadan kalktığı durumlardan, borçlunun o ana kadar masraf yapmış olduğu durumlara uyguladığımızda adil olmayan sonuçlarla karşılaşılmaktadır. Zira TBK m.136 gereğince borçlu borcundan kurtulmakta ve alacaklıdan karşı edimi isteme hakkını kaybetmektedir veya aldığı karşı edimi iade etmek durumundadır. Bu nedenle borçlunun o ana kadar masraf yapmış olduğu amacın gerçekleştiği ve ortadan kalktığı durumlarda, kanaatimizce örtülü boşluk olduğu kabul edilmeli ve amaca uygun sınırlama yöntemi ile söz konusu hükmün, söz konusu durumlara uygulanmaması sonucuna ulaşılmalıdır. Bu noktada ortaya çıkan boşluk TMK m.1 uyarınca hâkimin hukuk yaratması ile doldurulacaktır. Hâkimin koyacağı kural ise, kanaatimizce borçlunun karşı edimi talep edebilmesi, ancak karşı edimden yerine getirmediği kendi edimini mahsup etmesine yönelik olmalıdır.

Abstract

Accomplishment of purpose and loss of purpose fall under the concept of irregularity of purpose as per the systematic we follow in this work. Another concept which falls under the scope of irregularity of purpose is the purpose becoming meaningless. Accomplishment of purpose and loss of purpose being handled basically under this work fall within the scope of subsequent objective impossibility (Turkish Code of Obligations Art. 136) which is among the irregularities of performance. When this provision in question is applied to the cases of accomplishment of purpose and loss of purpose in which the debtor made expenses until that moment, unfair results occur. Because as per the Article 136 of the Turkish Code of Obligations, debtor is discharged from its obligation and loses its right to demand counter claim from the creditor or has to return the counter claim that he has received. For this reason in the cases of accomplishment of purpose and loss of purpose in which the debtor made expenses until that moment, in our opinion implicit legal gap has to be accepted to exist and in conclusion the provision in question should not be applied to these cases by following the method of limitation fit for purpose. The legal gap that occurs here should be filled by the judge by creating law as per the Article 1 of The Turkish Civil Code. In our opinion, the rule that the judge will create should be for the debtor being able to demand the counter claim but to deduct his own obligation which he has not performed from the counter claim.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZDOĞAN, N. D. (2022). İFA ENGELLERİ HUKUKUNDA AMACIN GERÇEKLEŞMESİ VE AMACIN ORTADAN KALKMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 2, 285–312. https://ajindex.com/articles/651882

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AEPLI, Viktor: Kommentar zum schweizerischen Zivilrecht (Zürcher Kommentar), Bd.V/1h/1, Das Erlöschen der Obligationen, Art.114-126 OR., 3. Auflage, Zürich 1991.
  2. ATAMER, Yeşim: “İfa Engelleri Hukukunu Yeniden Sistematize Etmeyi Düşünmek: Borca Aykırılık Türleri Yerine Yaptırımları Esas Alan Bir Sistematik”, Prof. Dr. Rona Serozan’a Armağan, C.I, İstanbul 2010.
  3. BEUTHIEN, Volker: Zweckerreichung und Zweckstörung im Schuldverhältnis, Tübingen 1969.
  4. CANBOLAT, Ferhat: Sözleşmelerde Amacın Gerçekleşmesi Çökmesi ve Boşa Çıkması, Yetkin Yayınları, Ankara 2012.
  5. DURAL, Mustafa: “Alman Hukukunda Sözleşmenin Amacının Engellenmesi ve Sözleşmenin Amacına Erişilmesine İlişkin Görüşler”, BATİDER, C.VII, S.4, Aralık 1974.
  6. EMMERICH, Volker: Das Recht der Leistungsstörungen, 6. Aufl., München 2005.
  7. ERNST, Wolfgang: Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Bd.2, Schuldrecht Allgemeiner Teil: §§ 241-432, 7. Aufl., München 2016.
  8. ESSER, Josef/SCHMIDT, Eike: Schuldrecht, Bd. I: Allgemeiner Teil: Teilbd. 2: Durchführungshindernisse und Vertragshaftung, Schadensausgleich und Mehrseitigkeit beim Schuldverhältnis, 8. Aufl., Heidelberg 2000.
  9. FURRER, Andreas/WEY, Rainer: Handkommentar zum Schweizer Privatrecht, Obligationenrecht - Allgemeine Bestimmungen, Art. 1-183
  10. OR, Zürich-Basel-Genf 2016.
  11. GAUCH, Peter/SCHLUEP, Walter R./SCHMID, Jörg/EMMENEGGER, Susan: Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil ohne ausservertragliches Haftpflichtrecht, Band II, 9. Auflage, Zürich/Basel/Genf 2008.
  12. GIGER, Hans: Haftpflichtkommentar Kommentar zu den schweizerischen Haftpflichtbestimmungen, Art. 97 OR, Zürich/St. Gallen 2016.
  13. GIGER, Marcel: Die vom Gläubiger verschuldete Leistungsunmöglichkeit, Bern 1992.
  14. GÜLEKLİ, Yeşim: “Aşırı İfa Güçlüğü ve Alacaklının Tasavvurunun Boşa Çıkması Halinde İşlem Temelinin Çökmesi Öğretisi”, İÜMHAD 1990, N.18. GÜNDOĞDU, Fatih: Borca Aykırılık Hallerinden Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hukuki Sonuçları, XII Levha, İstanbul 2014.
  15. HAVUTÇU, Ayşe: “İfa Engelleri ve İfa Engellerine Bağlanan Hukuki Sonuçlar”, Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan, 2. Bası, İstanbul 2012.
  16. İNCEOĞLU, M. Murat: “İfanın Alacaklı Yüzünden İmkânsızlaşması”, AÜHFD 2008, C.57, S.4. KIRCA, Çiğdem: “Örtülü (Gizli) Boşluk ve Bu Boşluğun Doldurulması Yöntemi Olarak Amaca Uygun Sınırlama (Teleologische Reduktion)”, AÜHFD 2001, C.50, S.1. KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip: Borçlar Hukukuna Giriş, Hukuki İşlem, Sözleşme, 4. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul 2008.
  17. KOLLER, Alfred: Schweizerisches Obligationenrecht,