Dergiler / ATATÜRK YOLU DERGİSİ / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 56

BİR RÜŞVET DAVASI: BARUT İRTİŞASI OLAYI

A Bribery Case: An Incident of Gunpowder Bribery

Sayfa
33–60
Yayın Tarihi
2022-11-04
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Olaya pek çok maliye memurunun, bu arada dönemin Maliye Bakanının da dı karıştı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Jül Fresko, Leon Fresko, Jak Basat, Solomon Nassi ve Lütfi beyler İstanbul Cumhuriyet Savcısı Kenan Bey tarafından 5 Temmuz 1929 günü irtişa/rüşvet veCumhuriyetin şerefi ile oynamak iddialarıyla tutuklandılar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna göre 1.500.000 sermaye ile ve sermayenin yarısı Hükümet, yarısı da Lütfi Bey ve ortaklarınca karşılanmak üzere bir şirket (İbrahim Beyzade Lütfi ve Şürekâsı Kolektif Şirketi) kurulmuştu.
💡
Sonuç & Katkı:Olaya pek çok maliye memurunun, bu arada dönemin Maliye Bakanının da dı karıştı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Jül Fresko, Leon Fresko, Jak Basat, Solomon Nassi ve Lütfi beyler İstanbul Cumhuriyet Savcısı Kenan Bey tarafından 5 Temmuz 1929 günü irtişa/rüşvet veCumhuriyetin şerefi ile oynamak iddialarıyla tutuklandılar. Sanıkların ilk sorgusunda tutuklama nedeni de gün yüzüne çıkmaya başladı. Buna göre 1.500.000 sermaye ile ve sermayenin yarısı Hükümet, yarısı da Lütfi Bey ve ortaklarınca karşılanmak üzere bir şirket (İbrahim Beyzade Lütfi ve Şürekâsı Kolektif Şirketi) kurulmuştu. Bu şirket devletten barut ve patlayıcı maddeler tekelini almıştı. Ancak şirket ortakları barut ve patlayıcı madde tekelini, yönetim merkezi Pariste bulunan Fransız Oriental Industrial Monopolist Limitet Şirketine satmıştı. Devir işlemi gerçekleştikten sonra Lütfi Bey ve ortakları şirketlerini dağıtmış, Fransız şirketten alınan paranın da ortaklar arasında üleştirilmesi kararlaştırılmıştı. İşte Barut İrtişası adı ile anılan rüşvet olayı bu gelişme üzerine ortaklar arasında çıkan anlaşmazlık ile patlak verdi. Olaya pek çok maliye memurunun, bu arada dönemin Maliye Bakanının da dı karıştı.

Abstract

Jul Fresko, Leon Fresko, Jak Basat, Solomon Nassi and Lütfi Bey were arrested by Kenan Bey, the public prosecutor of Istanbul on 5th July, 1929 based on the claims of bribery and damaging the republic . The reason for the arrest started to become evident with the initial interrogation. It revealed that a company, named as Ibrahim Beyzade Lutfi and His Associates Open Company, had been founded with a capital of 1.500.000 Liras, one half of which had been funded by the government and the other one by Lutfi Bey and his associates. The company monopolized the gunpowder and explosive goods sale in the country. However, the associates of the company sold the monopolization rights to a French Limited Company, Oriental Industrial Monopolist Limited Company, which was managed from Paris. After the completion of transfer transactions, Lutfi Bey and his associates winded up the company and decided to share the money taken from the French company among the associates. The case called Gunpowder Briberybroke out with the conflict among the associates. Numerous civil servants and the minister of finance were claimed to get involved in the case.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HALICI, Ş. (2022). BİR RÜŞVET DAVASI: BARUT İRTİŞASI OLAYI. ATATÜRK YOLU DERGİSİ, Cilt: 0 - Sayı: 56, 33–60. https://ajindex.com/articles/648804

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Bakanlar Kurulu Kataloğu (030.55.335.1. E2. 28.08.1929.
  2. Belgesel Kaynaklar Düstur, III. Tertip, C. 6, Ankara: Başvekâlet Matbaası, 1934, s. 726. Düstur, III. Tertip, c. 7, Ankara: Başvekâlet Matbaası, 1944, s. 558, 572, 584; 1394- 1395. Düstur, III. Tertip, c. 14, Ankara: Başvekâlet Matbaası, 1947, s. 695-697.
  3. TBMM ZC, D. 3, C. 18, S. No: 124, s. 1-3.
  4. TBMM ZC, D. 3, c. 19, S No: 185, s. 8. TBMM ZC, D. 3, C. 19, s. 4-14; 15-17; 35-36.
  5. TBMM ZC, D. 4, C. 11, Sıra No 26. TBMM ZC, D. 4, C. 8, 2, s. 293, 299. TBMM ZC, D. 4, C. 9, s. 94-117; 139-144, 147, 154, 371-372. TBMM ZC; D. 4, C. 9, Sıra No: 226. TBMM ZC, D. 4, C. 11, S. No: 26. TBMM ZC, D. 4, C. 11, s. 31-32. Gazeteler Akşam, 8 Temmuz 1929, No: 3854, s. 1-2. Akşam, 9 Temmuz 1929, No: 3856, s. 1. Akşam, 10 Temmuz 1929, No: 3857, s. 1. 01)-