Dergiler / Kader / 2016 / Cilt: 14 - Sayı: 2

GÜNCEL ‘KADER’ TARTIŞMALARINA BİR KATKI

Dergi
Kader
Sayfa
408–442
Yayın Tarihi
2016-09-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece “kaderi reddetmenin imkânı” meselesinin yanı sıra, modern dönemde yapılan kader tanımlarının özgünlüğü sorunu da tartışmaya açılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kader fikri geçmişten bugüne insanların zihnini sürekli meşgul edip onların merakını çeken bir konu olagelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kelâm bilginlerine göre ise bu konu Asr-ı saadetten sonra baş gösteren siyasî-itikadî tartışmaların ürünü olan problemler arasında yer alır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece “kaderi reddetmenin imkânı” meselesinin yanı sıra, modern dönemde yapılan kader tanımlarının özgünlüğü sorunu da tartışmaya açılmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Adâlet · Cebriyye · kazâ

Özet

Kader fikri geçmişten bugüne insanların zihnini sürekli meşgul edip onların merakını çeken bir konu olagelmiştir. Dinî terminolojide “Allah’ın ezelî ilmiyle meydana gelecek bütün olayları ve bu çerçevede insanın özgür fiilleri ve bunların sonuçlarını bilip kaydetmesi, yeri ve zamanı geldikçe bunları yaratması” anlamına gelen kader ve kazâ kavramları, bu yönüyle aynı zamanda “ilâhî takdir” (ön-belirleme) düşüncesini de içermektedir. Selefiyye bilginlerine göre kader terimi İslâm dininin altı temel inanç esasından birisidir. Kelâm bilginlerine göre ise bu konu Asr-ı saadetten sonra baş gösteren siyasî-itikadî tartışmaların ürünü olan problemler arasında yer alır. Klasik kelâm geleneğinde ilâhî sıfatlarla ilgili teolojik bir mesele olarak ele alınan kader probleminin, modern dönemde ise daha çok insan özgürlüğü bağlamında tartışılmaya başlandığı görülür. Bu makalede kader terimini yeniden tanımlamayı hedefleyen güncel çalışmaların problematik yönleri ele alınarak bunlara yönelik bazı eleştiriler gündeme getirilmektedir. Böylece “kaderi reddetmenin imkânı” meselesinin yanı sıra, modern dönemde yapılan kader tanımlarının özgünlüğü sorunu da tartışmaya açılmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MAVİL, K. A. (2016). GÜNCEL ‘KADER’ TARTIŞMALARINA BİR KATKI. Kader, Cilt: 14 - Sayı: 2, 408–442. https://ajindex.com/articles/64862

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Abdülhamîd, İrfan, İslâm’da İtikadî Mezhepler ve Akâid Esasları, çev. M. Saim Yeprem, İstanbul: Marifet Yayınları, 1981. Abdülhamîd, İrfan, ‚Cebriyye‛, TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA), VII, 205-8.
  2. Akbulut, Ahmet, ‚Allah’ın Takdiri Kulun Tedbiri‛, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 33 (1992): 129-56.
  3. Alper, Ömer Mahir, ‚Küllî‛, TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA), XXVI, 539-40.
  4. Altıntaş, Ramazan, ‚İnsanın Özgürlük Arayışı ve Kader‛, İnsan İrâdesi ve Kudret-i İlâhiyye Bağlamında Kader Mes’elesi (Tartışmalı İlmî İhtisas Toplantısı), İstanbul, Aralık 12–13 2009, ed. İlyas Çelebi, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2014, s. 179-98.
  5. Atay, Hüseyin, Kur’an’da İman Esasları ve Kader Sorunu, Ankara: Atay ve Atay Yayınları, 2013.
  6. Ateş, Süleyman, ‚Kader‛, Kur’an Mesajı İlmî Araştırmalar Dergisi, 19-21 (1999): 42-53.
  7. Aydın, Ömer, ‚Kur’an’da Kader ve Özgürlük‛, Kur’an Mesajı İlmî Araştırmalar Dergisi, 4 (1998): 76-80.
  8. Aydınlı, Osman, ‚İlk Mu'tezile’nin Özgür İrade Söylemi: Amr b. Ubeyd ve Kader Anlayışı‛, Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2 (2002): 127-46.
  9. Bağcı, Musa, ‚Kader İnancının Siyasetle İlişkisi ve Bu İlişkinin Hadis Uydurmadaki Rolü‛, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2 (2000): 105-31. Beyâzîzâde Ahmed Efendi, İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe’nin İtikadî Görüşleri, çev. İlyas Çelebi, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2000.
  10. Çelebi, İlyas, ‚Değerlendirmeler‛, İnsan İrâdesi ve Kudret-i İlâhiyye Bağlamında Kader Mes’elesi (Tartışmalı İlmî İhtisas Toplantısı), İstanbul, Aralık 12–13 2009, ed. İlyas Çelebi, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2014, s. 325-27.
  11. Demirci, M. Fatih, ‚İbn Sînâ Felsefesinde Küllîler Meselesi‛, doktora tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2012.
  12. Doğan, Lütfi – Kutluay, Yaşar, ‚Hasan Basrî’nin Kader Hakkında Halîfe Abdülmelik b. Mervân’a Mektubu‛, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3-4 (1954): 75-84. ed-Dûrî, Kahtân Abdurrahmân, el-Akîdetü’l-İslâmiyye ve mezâhibuhâ, Beyrut: Kitâb-Nâşirûn, 1434/2013.
  13. Durusoy, Ali, ‚Hüviyyet‛, TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA), XIX, 68-69.
  14. Düzgün, Şaban Ali, ‚Kader’i Farklı Kategoriler İçinde Okumanın İmkânı‛, Kelâm Araştırmaları Dergisi, 11/2 (2013): 1-10. Ebû Hanîfe, ‚el-Fıkhu’l-ekber‛, Ebû Hanîfe’nin Beş Eseri, nşr. Mustafa Öz, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1992, s. 69-77.
  15. Erdem, H. Sabri, ‚Türk Kelâmcıları İbn Kemâl (1468-1534) ve Mustafa Sabri’de (1860-1954) Kader Problemi ve Anlambilim Açısından Bir Değerlendirme‛, Ankara