Dergiler / Kader / 2019 / Cilt: 17 - Sayı: 1

Kâdî Abdülcebbâr’ın Marifetullah Teorisi

Qāḍī Abd Al-Jābbār's Theory on Knowing Allah (Ma‘Rifatullah)

Dergi
Kader
Sayfa
153–184
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kadı Abdulcebbar’ın bu meselelerdeki yaklaşımı ortaya konulmakla beraber bu meselelerle ilgili bir takım analizler ve değerlendirmeler de yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Kadı Abdulcebbar’ın görüşlerinden hareketle marifetullah ve bu konuya taalluk eden diğer meseleler incelenmiş ve ortaya konulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca Allah’ı bilmede nazar ve istidlalin rolü gözetilerek, marifetullah meselesinde nazar ve istidlalin dinî hükmü ve kaynağı tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Kadı Abdulcebbar’ın bu meselelerdeki yaklaşımı ortaya konulmakla beraber bu meselelerle ilgili bir takım analizler ve değerlendirmeler de yapılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kâdî Abdülcebbâr · Marifetullah · Akıl

Özet

Bu çalışmada Kadı Abdulcebbar’ın görüşlerinden hareketle marifetullah ve bu konuya taalluk eden diğer meseleler incelenmiş ve ortaya konulmuştur. Bu bağlamda kendisine ilahî mesaj ulaşsın ya da ulaşmasın kişiye Allah’ı bilmenin vâcip olup olmadığı incelenmiştir. Aynı zamanda marifetullah, vâcip ise bu vücûbiyetin akıl ile mi yoksa nakil ile mi sabit olduğu konusu ele alınmıştır. Ayrıca Allah’ı bilmede nazar ve istidlalin rolü gözetilerek, marifetullah meselesinde nazar ve istidlalin dinî hükmü ve kaynağı tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Bunların yanı sıra Allah’ın hangi yönlerden bilgiye konu olamayacağı, hangi cihetlerden bilinebileceği üzerinde durulmuştur. Aynı şekilde marifetullahın zorunlu bilgi olup olmadığı, değilse bunun gerekçelerinin neler olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca marifetullah konusunda taklidin bilgi kaynağı olup olmayacağı, her hangi bir açıdan akıl yürütmeksizin sadece taklidî bir bilgiyle Allah’ı bilmenin yeterli olup olmadığı incelenmiştir. Son olarak Kadı Abdulcebbar’ın, kendilerine ilahî davet ulaşmayıp Allah’ı bilmeyen kişilerin ahiretteki durumunun ne olacağına yönelik görüşleri belirtilmiştir. Kadı Abdulcebbar’ın bu meselelerdeki yaklaşımı ortaya konulmakla beraber bu meselelerle ilgili bir takım analizler ve değerlendirmeler de yapılmıştır.

Abstract

In this study, Qāḍī Abd al-Jābbār’s views on knowing Allah (ma‘rifatullah) and following issues have been analysed. In this context, either the divine message has reached to a person or not, it is examined whether ma‘rifatullah is obligatory (wajib) upon him. Subsequently, it is discussed whether this obligation is ensured by reasoning (‘aql) or revelation (naql). Furthermore, while keeping in mind the role of intellect (nazar) and argumentation (istidlāl), we have established and evaluated religious state and source of nazar and istidlāl. Also, we discussed to what extend God can be the subject of knowledge and from which aspects He can be known. Besides, we discussed whether ma‘rifatullah is an obligation and if not what its justification is. In addition, we examined whether imitative knowledge (taqlīd) is possible in the case of ma‘rifatullah or not and whether it’s sufficient to know God just by taqlīd without the reasoning at all. Finally, Qāḍī Abd al-Jābbār’s opinions on the religious situation of people to whom the divine revelation did not reach at all and so they lack of knowledge on God.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAŞA, M. (2019). Kâdî Abdülcebbâr’ın Marifetullah Teorisi. Kader, Cilt: 17 - Sayı: 1, 153–184. https://ajindex.com/articles/64841

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Aliyyu’l-Kârî, Ali b. Sultan Muhammed. Minehu’r-ravdi’l-Ezher fî Şerhu’l-Fıkhi’l-Ekber. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1419/1998.Altıntaş, Ramazan. İslâm Düşüncesinde İşlevsel Akıl. İstanbul: 2003.Âmidî, Ali b. Muhammed Seyfuddin. Ebkâru’l-efkâr fî usûlu’d-dîn
  2. Baskı. Kâhire: Dâru’l-Kutub ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, 2004.Âmidî, Ali b. Muhammed Seyfuddin. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. Suud-i Arabîstan: Dâru’s-Samii, 2003.Ardoğan, Recep. “Mutezile’ye Göre Allah’a İman Konusunda Aklın Gücü ve Sorumluluğu”. Marife Dergisi (Mu’tezile Sayısı). sy: 3, Konya: 2004. 293-314.Ay, Mahmut. “Kelam’da Akıl-İman İlişkisi: Temel Teolojik Yaklaşımlar”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 52 (1), 49-68.Nebuhâ, Hızır Muhammed. Tefsîru Abdilcebbar el-Mu’tezilî (Mevsûatu Tefâsîri’l-Mu’tezile içinde). Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2009.Bağçeci, Muhittin, Allah’ı Bilmek, Etüt Ofset yay., Kayseri trs.Bağdadî, Ebû Mansûr Abdilkâhir b. Tâhir et-Temimî. el-Fark beyne’l-fırak, nşr. M. M. Abdülhamid. Beyrut: 1416/1995.Bağdadî, Ebû Mansûr Abdilkâhir b. Tâhir et-Temimî. Usûlu’d-Dîn, İstanbul: 1346/1928.Bakıllânî, el-Kadı Ebû Bekr b. Tayyib. el-İnsâf fîmâ yecibu i’tikâdihi velâ yecûzu’l-cehlu bihî. thk. Muhammed Zâhid el-Kevserî
  3. Baskı. Kâhire: 1421/2000.Bardakçı, Sefa. “Kadı Abdülcebbâr’da Allah Teâlâ’yı Bilme ve Taklidî İman”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 3:11,103-114.Basrî, Ebû Hüseyn Muhammed b. Ali b. Tayyib. Kitâbu’l-Mu’temed fî Usûli’l-Fıkh, thk. Muhammed Hamîdullah, Dımeşk: 1385/1965.Beyâzîzâde, Ahmed Efendi. İşârâtu’l-merâm min ibârâti’l-İmam Ebî Hanife en-Nu’man fî Usûli’d-Dîn
  4. Baskı. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1428/2007.Câbirî, Muhammed Âbid. Arap-İslâm Kültürünün Akıl Yapısı. Çev.: Burhan Köroğlu-Hasan Hacak-Ekrem Demirli
  5. Baskı. İstanbul: Kitapevi yay., 2000.Carullah, Zuhdi Hasan. el-Mu’tezile
  6. Baskı, Beyrut: 1410/1990.Cürcânî, Seyyid Şerif Ali b. Muhammed. Şerhu’l-Mevâkıf. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1419/1998. Cüveynî, İmamu’l-Harameyn Abdülmelik b. Abdullah b. Yûsuf b. Muhammed. eş-Şâmil fî usûli’d-dîn. thk. Ali Sâmi el-Yenşâr-Faysal Bedîr –Seyyid Muhammed Muhtâr. İskenderiyye: Dâru’l-Meârif, 1969.Cüveynî, İmâmu’l-Harameyn Abdülmelik b. Abdullah b. Yûsuf b. Muhammed. Akîdetu’n-nizâmiyye fî erkâni’l-İslâmiyye. thk. M. Zâhid el-Kevserî. Kâhire: 1412/1992.Cüveynî, İmâmu’l-Harameyn Abdülmelik b. Abdullah b. Yûsuf b. Muhammed. Kitâbu’l-irşâd ilâ kavâidi’l-edilleti fî usûli’l-i’tikâd. thk. Muhammed Yûsuf Mûsâ-Ali Abdulmun’îm