Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 43

VANLI ZA‘ÎFÎ’NİN AHBÂRÜ’L-‘İBER MESNEVİSİNDE TOPLUMSAL EĞİTİM: SAKI-NILMASI TAVSİYE EDİLEN HUSUSLAR

SOCIAL EDUCATION IN AHBÂRÜ’L-‘İBER MASNAWI OF ZA‘ÎFÎ FROM VAN: POINTS WHICH SHOULD BE AVOIDED

Sayfa
25–51
Yayın Tarihi
2022-11-06
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca eserindidaktik tarafı göz önüne alınarak şairin “sakınılmasını tavsiye ettiği hususlar”nazarlara sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik Türk edebiyatında farklı nazım şekilleriyle birçok eser kalemealınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dinî-tasavvufi muhtevalı mesnevilerden birisi de 17. yüzyıl şairlerindenZa‘îfî’nin Ahbârü’l-‘İber’idir.Ahbârü’l-‘İber, Za‘îfî tarafından 1695 yılında kaleme alınmış ibretlik hikâyelerden oluşan bir mesnevidir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca eserindidaktik tarafı göz önüne alınarak şairin “sakınılmasını tavsiye ettiği hususlar”nazarlara sunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Klasik Türk edebiyatında farklı nazım şekilleriyle birçok eser kalemealınmıştır. Bu nazım şekillerinden biri olan mesnevi, divan şairleri tarafındangenellikle uzun konuları anlatmak için kullanılır. Batı edebiyatındaki roman vehikâyenin divan şiirindeki karşılığı sayılabilecek mesneviler ile aşk, kahramanlıkve dinî-tasavvufi muhtevalı hikâyeler başta olmak üzere birçok konuda eser yazılmıştır. Dinî-tasavvufi muhtevalı mesnevilerden birisi de 17. yüzyıl şairlerindenZa‘îfî’nin Ahbârü’l-‘İber’idir.Ahbârü’l-‘İber, Za‘îfî tarafından 1695 yılında kaleme alınmış ibretlik hikâyelerden oluşan bir mesnevidir. Eserin sebeb-i telif bölümünden edinilen bilgilere göre Za‘îfî 1650 yılında Van’da doğmuş olmalıdır. Ahbârü’l-‘İber,Za‘îfî’nin en çok bilinen eseri olup muhtelif hikâyelerden oluşur. Eser, sade birTürkçeyle yazılmıştır. Mesnevide birçok mucizevi olay anlatılır. Eserde velâyetname ve kerametname nevinden hadiseler de zikredilir. Şairin amacı halka nasihatvererek kıssadan hisse çıkarılmasını sağlamak ve halkı eğitmektir. Bu anlamdaAhbârü’l‘İber mesnevisindeki hikâyeler, eğitim değerleri bakımından oldukçazengin bir içeriğe sahip olup günümüz okuyucusuna da hitap eden bir niteliktedir.Bu çalışmada Ahbârü’l-‘İber mesnevisi özelinde klasik Türk edebiyatı metinlerinin toplumsal eğitim bakımından kıymeti tartışılmıştır. Ayrıca eserindidaktik tarafı göz önüne alınarak şairin “sakınılmasını tavsiye ettiği hususlar”nazarlara sunulmuştur.

Abstract

Many works have been written in different verses in classical Turkish literature. One of these verses, masnawi, is often used by divan poets to describe long subjects. With masnawis, which are the quivalent of the novels and stories in western literature in divan poetry, many works particularly stories with love, heroism and religious-sufism contents were written. One of the masnawis with religious-sufistic content is Ahbârü’l-‘İber written by Za‘îfî, one of the 17th century poets. Ahbârü’l-‘İber is a masnawi composed of noteworthy stories written by Za‘îfî in 1695. According to the information obtained from the section of the work, the reason for writing, Za‘îfî must have been born in 1650 in Van. Ahbârü’l-‘İber is the most known work of Za‘îfî and consists of various stories. The work is written in simple Turkish. In this masnawi, many miraculous events are told. Incidents to be considered in the context of velâyetname or kerametname are also mentioned. The aim of the poet is to give advice to people and make them obtain shares and hence to educate them. In this sense, the stories in the the masnawi Ahbârü’l-‘İber have a very rich content in terms of educational values and are also appealing to today’s readers. In this study, in the context of the Ahbârü’l-‘İber masnawi, the value of classical Turkish literature texts in terms of social education is discussed. In addition, considering the didactic side of the work, “the points to be avoided” according to the poet are presented to the readers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

IŞIK, İ. (2022). VANLI ZA‘ÎFÎ’NİN AHBÂRÜ’L-‘İBER MESNEVİSİNDE TOPLUMSAL EĞİTİM: SAKI-NILMASI TAVSİYE EDİLEN HUSUSLAR. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 43, 25–51. https://ajindex.com/articles/647838

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Çakın, M. B. (2014). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ında Eğitim Değerleri ve Türkçe. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversi tesi/ Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Malatya. Elmalılı Hamdi Yazır (2014). Kur’an-ı Kerim Meali. (Hazırlayanlar: Ha lil Altuntaş, Muzaffer Şahin). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Elmalılı Hamdi Yazır. Kur’an-ı Kerim ve Satır Arası Kelime Meali. Kervan Yayınları.
  2. Göçgün, Ö. (1986).“Erzurum Kütüphanesi’ndeki Türkçe Yazma Eserler Üzerinde Araştırmalar”. Selçuklu Araş tırmaları Dergisi (1). 93-223.
  3. Işık, İ. (2016). Ahbârü’l-‘İber Mesnevisinin Tenkitli Metni ve Eğitim De ğerleri Bakımından İncelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van. İncil (2004). İstanbul:
  4. Yeni Yaşam Yayınları.
  5. Karaman, F. ve vd. (2009). Dinî Kavramlar Sözlüğü. İstanbul:
  6. Yeni Şafak Yayınları.
  7. Korukluoğlu, E. I. (2014). Ahbârü’l-‘İber İnceleme-Metin. (Yayımlan mamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Kur’an-ı Kerim Renkli Kelime Meali (2007). (Hzl.: Mustafa Özel). İstanbul:
  8. Asır Yayınları.
  9. Mir, M. (1996). Kurani Terimler ve Kavramlar Sözlüğü. İstanbul:
  10. İnkılab Yayınları.
  11. Öztürk, M. (2015). Bilinmeyen Bir Mesnevi: Ebeveyni Tarafından Altın Karşılığında Padişaha Satılan Çocuk Hikâyesi. TSA / Yıl: 19 S: 2, 95-114.
  12. Parlatır, İ. (2012). Osmanlı Türkçesi Sözlüğü. Ankara:
  13. Yargı Yayınevi.
  14. Türkçe Sözlük. (2005). Ankara:
  15. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  16. Yüksel, H. (2005). Meçhul Bir İsim ve Yeni Bir Eser: Bayburtlu veya Vanlı Zaifi ve Ahbârü’l-‘İber Adlı Mesnevisi). Prof. Dr. Ramazan Şeşen Armağanı. İstanbul: İSAR Vakfı Yay.115-123. www.kuranmeali.com (Erişim Tarihi: 15.01.2019) www.kuranmeali.com/indir/MucemulMufehres.pdf (Erişim Tarihi: 11.01.2019) www.tdk.gov.tr (Erişim Tarihi: 11.01.2019) www.yazmalar.gov.tr (Erişim Tarihi: 15.01.2019)