KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi / 2012 / Cilt: 4 - Sayı: 37

Öz-Belirleme Kuramı Açısından Ergenlerin Anne Baba Algısı ile Duyuşsal İyi Oluşları Arasındaki İlişki

Self-Determination Theory and Relationship between Perception of Parents and Emotional Well-Being of Adolescents

Ercan KOCAYÖRÜK
Sayfa
24–37
Yayın Tarihi
2012-05-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın sonuçları, çalışmaya katılan ergenlerin özerk benlik yönetimi algılarının, anne ve baba ile kurulan sağlıklı ilişkiler ve duyuşsal iyi oluşları ile ilişkili olduğu ve bu iki değişken arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, ergenlerin anne-baba algısı, duyuşsal iyi oluşları (emotional well-being) ve özerk benlik algıları arasındaki ilişki incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öz-belirleme kuramı görüşleri doğrultusunda özerk benlik yönetimini (self-determination) bir aracı değişken (mediator) olarak değerlendirerek, ergenlerin anne-baba algısı ile iyi-oluşları arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkisi incelemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın sonuçları, çalışmaya katılan ergenlerin özerk benlik yönetimi algılarının, anne ve baba ile kurulan sağlıklı ilişkiler ve duyuşsal iyi oluşları ile ilişkili olduğu ve bu iki değişken arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ergenler · anne ve baba algısı · öz-belirleme kuramı

Özet

Bu çalışmada, ergenlerin anne-baba algısı, duyuşsal iyi oluşları (emotional well-being) ve özerk benlik algıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Öz-belirleme kuramı görüşleri doğrultusunda özerk benlik yönetimini (self-determination) bir aracı değişken (mediator) olarak değerlendirerek, ergenlerin anne-baba algısı ile iyi-oluşları arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkisi incelemiştir. Ergenlerin anne-baba algıları ile özerk benlik algısı arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin duyuşsal iyi oluşlarıyla etkileşimini ortaya koymak araştırmanın temel amacıdır. Çalışma, Çanakkale’de iki farklı türdeki okulun (Anadolu Lisesi, Genel Lise) 9. 10. 11. ve 12. sınıflarında eğitim gören 525 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları Anne-Baba Algı Ölçeği (ABAÖ), Özerk Benlik Yönetimi Ölçeği (ÖBYÖ) ve Pozitif-Negatif Duygu Ölçeği’dir (PNDÖ). Çalışmada önerilen Yapısal Eşitlik Modeli LISREL 8.54 kullanılarak test edilmiştir. Analizler sonucunda özerk benlik yönetimi algısının, anne algısı ile olumsuz duygu arasında tam aracılık, olumlu duygu ile kısmi aracılık görevi gördüğü belirlenmiştir. Buna karşın, özerk benlik yönetimi algısı, baba algısı ile olumlu ve olumsuz duygu arasında kısmi aracılık görevi görmektedir. Çalışmanın sonuçları, çalışmaya katılan ergenlerin özerk benlik yönetimi algılarının, anne ve baba ile kurulan sağlıklı ilişkiler ve duyuşsal iyi oluşları ile ilişkili olduğu ve bu iki değişken arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini ortaya koymaktadır.

Abstract

The aim of the present study explored the unique contribution of parents on adolescents’ emotional well-being through the perspective of Self-Determination Theory. This study examined whether perception of parents directly effected adolescents’ emotional well-being (i.e., positive affect and negative affect) or whether these effects were mediated though the function in a self-determined way (autonomous development). The direct paths suggested that autonomy supportive relationships with parents promote feelings of emotional well-being for adolescents. However, the indirect paths proposed that autonomy supportive relationships with parents had indirect influences on emotional well-being in a self-determined way. Autonomy supportive relationships with parent likely foster high levels self-determined functions, which in turn have been linked with high levels of emotional well-being. A total of 525 high school students, from 9th to 12th grade, participated from Çanakkale. The data were obtained by using the Perceptions of Parents Scale (POPS), Positive-Negative Affect Scales (PANAS), and Self-Determination Scale (SDS). The model suggested in the present study was applied to the data using Lisrel 8.54.The results revealed that self-determination mediated the relationship between parent relationship and emotional well-being. These findings suggested that parent autonomy supportiveness foster adolescents’ emotional well-being by promoting high levels of self-determination.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOCAYÖRÜK, E. (2012). Öz-Belirleme Kuramı Açısından Ergenlerin Anne Baba Algısı ile Duyuşsal İyi Oluşları Arasındaki İlişki. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 37, 24–37. https://ajindex.com/articles/64542

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Allen, J. P., Marsh, P., McFarland, C., McElhaney, K. B., Land, D. J., Jodl, K. M. ve Peck, S. D. (2002). Attachment and autonomy as predictors of the development of social skills and delinquency during midadolescence. Journal of Consulting & Clinical Psychology, 70, 56-66.
  2. Anderson, J. C., ve Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103, 411–423.
  3. Chirkov, V., Ryan, R.M., Kim, Y., ve Kaplan, U. (2003). Differentiating autonomy from individualism and independence: A self-determination theory perspective on internalization of cultural orientations and well- being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(1), 97–110.
  4. Cihangir-Çankaya, Z. (2009). Özerklik desteği, temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve öznel iyi olma: Öz-belirleme kuramı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(31), 32-31.
  5. Cotterell, J. L. (1992). The relation of attachments and supports to adolescent well-being and school adjustment. Journal of Adolescent Research, 7, 28-42.
  6. Deci, E. L., ve Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11, 227-268.
  7. Deci, E. L., Ryan, R. M., ve Williams, G. C. (1996). Need satisfaction and the self-regulation of learning. Learning and Individual Differences, 8, 165-183.
  8. Diener, E., Lucas, R. E., ve Oishi, S. (2002). Subjective well- being: The science of happiness and life satisfaction. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 63-73). New York: Oxford University Press.
  9. Elicker, J., Englund, M., ve Sroufe, L. A. (1992). Predicting peer competence and peer relation-ships in childhood from early parent-child relationships. In R.D. Parke ve G.W. Ladd (Eds.), Family-peer relationships: Modes of linkage (pp. 77-106).
  10. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum. Fagan, J., ve Iglesias, A. (1999). Father involvement program effects on fathers, fathers’ figures, and their head start children: A quasi-experimental study. Early Childhood Research Quarterly, 14(2), 243-269.
  11. Gençöz, T. (2000). Pozitif ve negatif duygu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 15(46), 19-26.
  12. Gray, M. R., ve Steinberg, L. (1999). Unpacking authoritative parenting: Reassessing a multidimensional construct. Journal of Marriage and the Family, 61, 574 –587 Grolnick, W. S. (2009). The role of parents in facilitating autonomous self-regulation for education.