Dergiler / Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 34

PEYAMİ SAFA'NIN TÜRK INKILÂBINA BAKIŞI

THE VIEWS OF PEYAMI SAFA ON TURKISH REVOLUTION

Sayfa
279–304
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Safa, 27 Mayıs Hükümet Darbesi'nden sonra da bu çizginin önemli bir temsilcisi olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı modernleşmesi, 19.yüzyıldan itibaren, Mülkiye - Harbiye - Tıbbiye üçlemesiyle sembolleşen okullarda yetişen nesiller tarafından yürütülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Geleneksel değerlere ve monarşiye karşı sadakatini yitiren aydınların sözcülüğünü üstlenen İçtihad mecmuasında, II.
💡
Sonuç & Katkı:Safa, 27 Mayıs Hükümet Darbesi'nden sonra da bu çizginin önemli bir temsilcisi olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı modernleşmesi, 19.yüzyıldan itibaren, Mülkiye - Harbiye - Tıbbiye üçlemesiyle sembolleşen okullarda yetişen nesiller tarafından yürütülmüştür. Liyakate dayalı zorlu eğitimlerden geçerek bürokraside yükselen kadrolar, özellikle yüzyılın ikinci yarısından itibaren pozitif bilimlerin bilginin tek kaynağı olduğu düşüncesinin tesirinde kalmışlardır. Geleneksel değerlere ve monarşiye karşı sadakatini yitiren aydınların sözcülüğünü üstlenen İçtihad mecmuasında, II. Meşrutiyet Dönemi'nde (1908-1918) dile getirilen görüşler, Cumhuriyet'in ilanından sonra Türk inkılâbı olarak hayata geçirilmiştir. Safa, köklü değişimlerin medeniyetçilik ve milliyetçilik prensiplerinden doğduğunu düşünür. Türk toplumu riyazileşerek ve siteleşerek Batı medeniyetine uyumlu hale gelecektir. Türk inkılâbı zaruri ve doğal süreçlerden kaynaklanmıştır. Tek parti vesayetinde gerçekleştirilmesi de doğaldır. 1950 sonrasında müfrit inkılâpçı aydınların görmek istemediği husus, 19.yüzyılın bitiminden itibaren pozitivist, materyalist bilim anlayışının Batı'da da sarsılmış olmasıdır. Dini değerler toplum hayatında görünür olmaya başlamıştır. Milliyetçilik, manevi değerlerin ve demokrasinin koruyucu bir şemsiyesi haline gelmiştir. Safa, 27 Mayıs Hükümet Darbesi'nden sonra da bu çizginin önemli bir temsilcisi olmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERSAL, A. (2022). PEYAMİ SAFA'NIN TÜRK INKILÂBINA BAKIŞI. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 34, 279–304. https://ajindex.com/articles/634821

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. ALKAN, Mehmet Ö., "Resmi İdeolojinin Doğuşu ve Evrimi Üzerine Bir Deneme", Cumhuriyet'e Devreden Düşünce Mirası, Tanzimat ve Meşrutiyet'in Birikimi, Ed.: Tanıl Bora, Murat Gültekingil, İletişim Yay., İstanbul 2001.
  2. AYDEMİR, Şevket Süreyya, Makedonya'dan Ortaasya'ya Enver Paşa, C.1 (1860 - 1908),
  3. Remzi Yay., İstanbul 1981.
  4. AYVAZOĞLU, Beşir, Peyami, Hayatı, Sanatı, Felsefesi, Dramı, Ötüken Yay., İstanbul 1999.
  5. BEHAR, Büşra Ersanlı, İktidar ve Tarih, Türkiye'de Resmi Tarih Tezinin Olu- şumu (1929 - 1937),
  6. Afa Yay., İstanbul 1996.
  7. DOĞAN, Atilla, Osmanlı Aydınları ve Sosyal Darvinizm, İBÜY, İstanbul 2006.
  8. DOĞAN, Adem, Osmanlı Eğitiminde Mülkiye Mektepleri, SÜSBE Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya 2007.
  9. DURNA, Tezcan, Kemalist Modernleşme ve Seçkincilik, Peyami Safa ve Falih Rıfkı Atay'da Halkın İnşası, Dipnot Yay., Ankara 2009.
  10. ERSAL, Aytekin, Şeyh Sait'ten Dersim'e Cumhuriyet'in Şark Meselesi, Tarihçi Yay., İstanbul 2015.
  11. ESER, Gülşah, Mekteb-i Harbiye'nin Türkiye'de Modern Bilimlerin Gelişmesindeki Yeri (1834-1876), İÜSBE Yayılanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2005.
  12. GOLOĞLU, Mahmut, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi - I, 1924 - 1930,
  13. Devrimler ve Tepkileri, İş Bankası Yay., İstanbul 2009.
  14. GOLOĞLU, Mahmut, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi -II, 1931 - 1938,
  15. Tek Partili Cumhuriyet, İş Bankası Yay., İstanbul 2009.
  16. GÜNGÖR, Erol, Sosyal Meseleler ve Aydınlar, Haz.: R.Güler, E. Kılınç, Ötüken Yay., İstanbul 1993.
  17. HANİOĞLU, M.Şükrü, Bir Siyasasl Düşünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve Dönemi, Üçdal Yay., İstanbul 1981.
  18. IŞIN, Ekrem, "Osmanlı Modernleşmesi ve Pozitivizm", TCTA, C.2, İletişim Yay., İstanbul 1984.
  19. KEKLİK, Nihat, Türk - İslam Felsefesi Açısından Felsefenin İlkeleri, İÜEFY, İstanbul 1987.
  20. KILIÇZADE, Hakkı, İ'tikadat-ı Batılaya İ'lan-ı Harb, Sancakcıyan Yay., İstanbul 1329. KÖSOĞLU, Nevzat, Peyami Bey, Hayatı ve Düşünce Dünyası, Ötüken Yay., İstanbul 2011.
  21. MOOERS, Colin, Burjuva Avrupa'nın Kuruluşu, Çev.:Bahadır Sina Şener, Dost Yay., Ankara 2000.
  22. MOORE, Barrington, Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri: Çağdaş Dünyanın Yaratılmasında Soylunun ve Köylünün Rolü, Çev.: Şirin Tekeli, Alâeddin Şenel, V Yayınları, Ankara 1989.
  23. PEKDOĞAN, Celal, Batıcı Bir Düşünür Olarak Kılıçzade Hakkı, HÜAİİTE Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara 1989.
  24. TEKİN, Mehmet, Peyami Safa ile Söyleyişiler, Çizgi Yay., Konya 2003.
  25. SAFA, Peyami, "Anayasa ve Milliyetçilik", Son Havadis, 27 Mart 1961.
  26. SAFA, Peyami, "Atatürk Diktatör Değildi", Çınaraltı, 14, İstanbul 1941.
  27. SAFA, Peyami,