Dergiler / Gephyra / 2012 /

Helenistik ve Roma Dönemi Galatia'sında kültürlerarası antroponomi - Michael Grün ve April Ross tarafından çizilmiş haritalarla birlikte

Intercultural anthroponomy in Hellenistic and Roman Galatia - with maps drafted by Michael Grün and April Ross

Dergi
Gephyra
Sayfa
51–68
Yayın Tarihi
2012-05-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Roma İmparatorluk Dönemi'nde Yunan ve Roma adlarının artışına rağmen yine de bölgede mezar taşlarının çoğunluğu Frig ya da Kelt isimlerinin örneklerini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Helenistik Dönem'de Küçük Asya'da yaşanan taht savaşlarına dahil edilen Keltler; “Galatlar” adı altında İ.Ö. 278 yılından itibaren doğu Phrygia'yı iskan etmeye başlamışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zamanla önemli bir siyasi güç haline gelmişler ve İ.Ö. 25 yılında Galatia Eyaleti olarak Roma Imperium'una dahil edilene kadar İç ve Batı Anadolu'da hüküm sürmüşlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Roma İmparatorluk Dönemi'nde Yunan ve Roma adlarının artışına rağmen yine de bölgede mezar taşlarının çoğunluğu Frig ya da Kelt isimlerinin örneklerini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Galatia · Phrygia · şahıs adları

Özet

Helenistik Dönem'de Küçük Asya'da yaşanan taht savaşlarına dahil edilen Keltler; “Galatlar” adı altında İ.Ö. 278 yılından itibaren doğu Phrygia'yı iskan etmeye başlamışlardır. Zamanla önemli bir siyasi güç haline gelmişler ve İ.Ö. 25 yılında Galatia Eyaleti olarak Roma Imperium'una dahil edilene kadar İç ve Batı Anadolu'da hüküm sürmüşlerdir. Tarihte aldıkları bu öneme rağmen Galatların kültürel kimliklerine ilişkin çok az bilgi mevcuttur. Burada; bilgilerimizdeki eksik bir takım noktaları doldurmak amacıyla Galatların kullandığı şahıs isimleri incelemeye alınmıştır. Makalenin giriş kısmında Galatların Hellenistik Dönem'de, İÖ. 3. yüzyılda Anadolu'ya giriş süreci ve Anadolu'da etki alanları hakkında bilgi verilmiştir. Galatların, Apameia Antlaşması'ndan sonra etkinlik alanları azalsa da bölgedeki etkinliklerinin sona ermediği belirtilmektedir. Galatia'da varlığını sürdüren Trokmi'ler, Tolistobog'lar ve Tektosag'lar kabilelerinin yönetimlerine dair, araştırmacıların hemfikir olduğu İÖ. 3-2. yüzyıllarda oniki tetrarkhia'nın varlığının aksine, sadece İÖ. 100 yılı dolaylarında Mithridates VI tarafından dört tetrarkhia kurulduğunu önermektedir. Bölgenin Roma eyaleti haline getirilip üç civitates'e bölünmesinin ardından Ankyra'nın Tektosag'ların, Pessinus'un Tolistobog'ların, Tavium'un ise Trokmi'lerin başkenti oluşundan sonra bun­ların egemenlik alanları gibi veriler yetersiz kalmıştır. Coşkun, bu kabilelerin bölge kentlerine siyasal, sosyal ve kültürel açılardan nasıl baktığı gibi soruları makalesinde yöneltmektedir. Ayrıca, Galatların Roma İmparatorluk Dönemi'nde Frig kültürünün öğelerini taşıyıp taşımadığını, kültürler arası ilişkilerin niteliğini açıklamak için onomastik verileri incelemiştir.Makalenin ikinci bölümünde ise, Galat onomastiği üzerine bazı gözlemler açıklanmaktadır. Verilen örneklerde, İS. Geç 1. yüzyılda Kelt isimlerinin ağırlıkta olduğunu, kısa bir süre sonra Kelt, Frig, Grek şahıs isimleri ve İS. 3. yüzyılda ise Yunan ve ağırlıklı olarak Roma şahıs isimlerinin varlığına dair örnekler sunulmaktadır. Örneklerden hareketle, Frig şahıs isimlerinin İS. 2. yüzyılda yoğun bir biçimde yeniden ortaya çıkışına ve kısa bir süre sonra da görünmemesine dikkat çekilmektedir. Galatlar örneğinde görüldüğü gibi, Orta Anadolu'da şahıs isimleri konusunda tamamlanmış bir corpus, Zgusta'nın Küçük Asya Şahıs İsimleri Sözlüğü'nün üzerine kapsamlı bir çalışmanın yapılmadığını vurgulamaktadır. Bunlara ilaveten, Anadolu'da Yunan ve Latin şahıs isimleri ve şimdiye kadar Kelt - Galat isimleri bibliografyası sıralanmaktadır.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Hellenistik Dönem'de (İÖ. 3-1. yüzyıllar) Galat şahıs isimleri ve Roma Yüksek İmparatorluk Dönemi'ne ilişkin veriler tartışılmaktadır. Hellenistik Dönem'de bölgedeki örneklerin krallık, hanedan, seçkin sınıf gibi belli bir zümreden türetildiği ve erken dönem Galat soyluları arasında yabancı şahıs adlarının nadir görüldüğü belirtilmektedir. Ve Amyntas'ın ölümüne kadar kesin olarak tarihlenen soylu şahıs isimleri açıklanmıştır. Hellenistik krallıklar arasında yaygın olan ve Yunan-Roma dünyasıyla yakın bağlantıyı gösteren Philopator, Philorhomaios gibi cognomina'ları kullanmalarına karşın çocukları, torunları için Deiotaros, Adobogianos, Brigatos gibi Kelt isimlerini kullanmayı tercih ediyorlardı. Yazar, Galatlar arasında Kelt olmayan isimleri ise İÖ. 1. yüzyılda hanedanlıklarla ve Yunan kentleriyle yapılan evliliklere dayandırmaktadır. Çalışda Yunan isimlerinin Galatlar arasında yaygınlaşmasının nedenleri açıklanmaktadır. Bunların yanı sıra, A. Ross yardımıyla epigrafik verilerden yola çıkarak Roma Yüksek İmparatorluk Dönemi'nde bölgedeki Kelt, Frig, Anadolu şahıs isimlerinin, yer isimleri ve tanrı isimlerinin dağılımını gösteren bir harita meydana getirilmiştir. Bölgeler arası bağlantılar tartışılırken domnus, domnÄ“ gibi isimlerin yayılımı ve bu isimden türetilen şahıs isimlerinin batı eyaletlerinde yaygın görüldüğü ve dubno- Kelt kökünden türetildiği açıklanmaktadır.Makalenin sonuç kısmında ise, Hellenistik Dönem'de son üç yüzyılda Galat isimlerinde Kelt isimlerinin baskın bir şekilde görüldüğü; yabancı şahıs isimlerinin az görülmesinin yabancı kültürlere eğilim değil, yapılan evliliklerin sonucu olduğunu; Galatların Yunanlar ve Romalılarla ilişkilerinin artışına bağlı olarak isimlerdeki kültürler arası çeşitliliğin de arttığı vurgulanmıştır. Roma İmparatorluk Dönemi'nde Yunan ve Roma adlarının artışına rağmen yine de bölgede mezar taşlarının çoğunluğu Frig ya da Kelt isimlerinin örneklerini göstermektedir.

Abstract

From 278 BC, Celtic mercenaries started to be involved in the dynastic wars of Asia Minor and began to settle in eastern Phrygia as 'Galatians'. From there they ruled substantial parts of central and western Anatolia until the creation of the Roman province of Galatia in 25 BC. Despite their historical importance, little is known about their cultural identity, so that a closer look at their personal names helps to fill some of the gaps in our knowledge. After a general intro­duction to the onomastic resources for central Anatolia, it is pointed out that Celtic compound names dominated among the aristocracy of Hellenistic Galatia. Proso­po­graphical information is then employed to explain that the rare use of foreign names in the course of the 1st century BC was mainly due to intermarriage with the nobility of neighbouring territories. Despite the growing impact of Hellenization and Romanization in the same period, Greek and Roman personal names became more popular than Celtic names only in the latter half of the 1st century AD, though Celtic names only disappear in the course of the 3rd century. Surprising is the resurgence of Phrygian names in imperial inscriptions, which may at least partly be explained by the amalgamation of the priestly elite of Pessinus and the Tolistobogian nobility. But in some places, there seems to have been a continuity of Phrygian settlement that may go back to the early Hellenistic period if not beyond. This appears to be implied in rural naming patterns, where a high degree of homogeneity as to the use of either Phrygian or Celtic names is attested in the epigraphic record. The evidence becomes even more striking if the implications of intercultural naming practices are also considered. The assumption of an early 'Galatization' of central Anatolia, soon followed by its 'Hellenization', is therefore in need of modification.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Coşkun, A. (2012). Helenistik ve Roma Dönemi Galatia'sında kültürlerarası antroponomi - Michael Grün ve April Ross tarafından çizilmiş haritalarla birlikte. Gephyra, 51–68. https://ajindex.com/articles/62862

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. A. Th. Holder, Alt-celtischer Sprachschatz (ACS), 3 vols., Leipzig 1896–1913. - A. Coşkun, Amici Populi Romani (APR). Prosopography of the Foreign Friends of Rome. Published by the SFB 600, Trier 2007–2008; and by the Waterloo Institute for Hellenistic Studies (WIHS), Waterloo, ON 2010ff. URL: http://apr.uwaterloo.ca.
  2. M. Arslan, Galatya Krallığı ve Roma Dönemi Ankyra Şehir Sikkeleri (The Coins of the Galatian Kingdom and the Roman Coinage of Ancyra in Galatia), Ankara 2004.
  3. M. Arslan, Pessinus ve Tavium Sikkeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi 2005
  4. Yıllığı, Ankara 2006, 125–181.
  5. F. Bechtel, Die griechischen Personennamen nach ihrer Bildung erklärt und systematisch geordnet von A. Fick, 2. Aufl. Göttingen 1894. W. Blümel, Einheimische Personennamen in griechischen Inschriften aus Karien, EA 20, 1992, 7–34.
  6. E. Bosch, Quellen zur Geschichte der Stadt Ankara im Altertum, Ankara 1967.
  7. C. Brixhe, La langue comme critère d'acculturation: l'exemple du grec d'un district phrygien, Hethitica 8, 1985, 45–80.
  8. C. Brixhe, Le Phrygien, in: F. Bader (ed.), Langues indo-européennes, Paris 2002, 165–178. I. Claerhout – J. Devreker, Pessinous: An Archaeological Guide, Istanbul 2008.
  9. A. Coşkun, Das Ende der ‚romfreundlichen' Herrschaft in Galatien und das Beispiel einer ‚sanften' Provinzialisierung in Zentralanatolien, in: A. Coşkun (ed.), Freundschaft und Gefolgschaft in den auswärtigen Beziehungen der Römer (2. Jh. v.Chr. – 1. Jh. n.Chr.), Frankfurt/Main 2008, 133–164 (with maps 3–4).
  10. A. Coşkun, Der Ankyraner Kaiserkult und die Transformation galatischer und phrygisch-galatischer Identitäten in Zentralanatolien im Spiegel der Münzquellen, in: A. Coşkun et al. (eds.), Repräsentation von Identität und Zugehörigkeit im Osten der griechisch-römischen Welt, Frankfurt/Main 2009, 173–211.
  11. A. Coşkun, Interkulturelle Ortsnamen in Zentralkleinasien und Galatische Geschichte, in: W. Ahrens et al. (eds.), Names in Multi-Lingual, Multi-Cultural and Multi-Ethnic Contact. Proceedings of the 23rd International Congress of Onomastic Sciences (ICOS XXIII), August 17–22,
  12. York University, Toronto 2009, 243–253.
  13. A. Coşkun, Annäherungen an die galatische Elite der hellenistischen Zeit, in: B. Dreyer – P. F. Mittag (eds.), Lokale Eliten und hellenistische Könige. Zwischen Kooperation und Konfrontation, Berlin 2011, 80–104 (Oikumene 8). A. Coşkun, Galatians and Seleukids: a Century of Conflict and Cooperation, in: K. Erickson – G. Ramsey (eds.), Seleucid Dissolution: Fragmentation and Transfo