Dergiler / Gephyra / 2017 /

Luvice ziti’li adlar, Likçe Ipresida ve Kaunosça Imbros

On the Extinction of the Luwian ziti-Names, on Lycian Ipresida and the Caunian Imbros

Dergi
Gephyra
Sayfa
1–13
Yayın Tarihi
2017-05-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yerleşimin adı, bir Karca yazıtın başında Iβr olarak tespit edilmiştir; onu muhtemelen “demiurgos” yerini tutan Karca sözcük takip etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:-ziti (=‘adam’) içeren Luvice kişi isimleri geç dönem hiyeroglif yazıtlarında görünmemektedir; en geç açık örnek Karkamış’da M.Ö. 975 yıllarına tarihlenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu isimler, ne Sofulardaki Pisidia yazıtlarında geçen -σητα ile yapılan isimlerde; ne Dağlık Kilikya, Isauria ve Pamphylia’nın doğu kısımlarındaki Yunanca yazıtlardaki -σητας ile yapılan isimlerde, ne de Pisidia ve Lykaonia’daki -σατης ya da Pamphylia’daki -σατας ile yapılan isimlerde devam etmiştir: *-ζιδις, ya da en azından *-σιδις, ve -σητα’daki η harfinin Luvice olmayan bir dile işaret ettiğini beklememiz gerekmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Yerleşimin adı, bir Karca yazıtın başında Iβr olarak tespit edilmiştir; onu muhtemelen “demiurgos” yerini tutan Karca sözcük takip etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Luvice · Pisidce · Likçe

Özet

-ziti (=‘adam’) içeren Luvice kişi isimleri geç dönem hiyeroglif yazıtlarında görünmemektedir; en geç açık örnek Karkamış’da M.Ö. 975 yıllarına tarihlenmektedir. Bu isimler, ne Sofulardaki Pisidia yazıtlarında geçen -σητα ile yapılan isimlerde; ne Dağlık Kilikya, Isauria ve Pamphylia’nın doğu kısımlarındaki Yunanca yazıtlardaki -σητας ile yapılan isimlerde, ne de Pisidia ve Lykaonia’daki -σατης ya da Pamphylia’daki -σατας ile yapılan isimlerde devam etmiştir: *-ζιδις, ya da en azından *-σιδις, ve -σητα’daki η harfinin Luvice olmayan bir dile işaret ettiğini beklememiz gerekmektedir. Bu nedenle Karia ismi Músat’ın Luvice Muwaziti ile bir ilgisi yoktur ve hatta büyük ihtimalle Pisidce Μουσητα ile bile ilişkisi bulunmamaktadır. Bu ismi -at ile biten Karia isimleri ile karşılaştırmak daha iyi olacaktır.Tlos’tan ve Kyaneai’dan bilinen Likçe isim Ipresida Simena’dan ve büyük ihtimalle Tlos’tan bilinen Ἰμβρασίδης ile uyuşmaktadır ve bu ismin Yunan görünümde Luvi ismi Im(ma)raziti (bkz. Imbrasides: Ilias ve Aineis destanlarında baba ismi) olması tamamen olasılık dışıdır. Bu ismin Lykia’da kişi adı olarak kullanımı ve başka hiçbir yerde görünmemesi ismin bir tanrı adı olarak yeniden yorumlanmasıyla yeniden uyarlanmış olabilir, bkz. Iprehi: Tlos’ta da muhtemelen bir tanrı ismi (belki de Apollon’a denk). Likçe’de sadece sidi (muhtemelen “damat” anlamında), Luvice’de “koca” anlamındaki ziti- ile ilişki içerisindedir. Kaunos yakınındaki Imbros = Ölemez Dağı’nın tepesinde surla çevrili bir yerleşim vardır ve Kaunos yazıtlarında pek çok Imbroslu belgelenmiştir. Yerleşimin adı, bir Karca yazıtın başında Iβr olarak tespit edilmiştir; onu muhtemelen “demiurgos” yerini tutan Karca sözcük takip etmektedir. Yerleşimin ismi imb-r- olarak analiz edilmelidir, çünkü *imb- tek başına Karca βanol = Ιβανωλλις ve Lykia’daki Ιμβιαιμις ile belgelenmiştir. Bu nedenle bu ismin, tıpkı Likçe Iprehi ve Ipresida gibi, Luvice *im(ma)ra- = Hititçe gimra- ‘arazi’ ile bir ilişkisi yoktur.

Abstract

The Luwian personal names formed with -ziti ‘man’ did not survive into the later hieroglyphic inscriptions; the latest clear example is attested at Carchemish around 975 BC. They were not continued in the names formed with -σητα in the Pisidian inscriptions from Sofular, with -σητας in Greek inscriptions from Rough Cilicia, Isauria and the eastern margin of Pamphylia, nor those with -σατης in Pisidia and Lycaonia or -σατας in Pamphylia: We should expect *-ζιδις, or at least *-σιδις, and the η of -σητα points rather to a non-Luwian language. The Carian name Músat has therefore nothing to do with Luwian Muwaziti either, and probably not even with Pisidian Μουσητα: it would be better to compare it with other Carian names ending in -at.The Lycian name Ipresida in Tlos and Cyaneae corresponds to Ἰμβρασίδης in Simena and probably also in Tlos, and it is altogether improbable that this is the Luwian name Im(ma)raziti in Greek guise (see Imbrasides as a patronym in the Iliad and in the Aeneid). Its use as a personal name in Lycia and nowhere else may have been stimulated by its re-interpretation as a theophoric name, see Iprehi, probably a theonym (perhaps corresponding to Apollo), in Tlos too. In Lycian only sidi, probably ‘son-in-law’, corresponds to Luwian ziti- in the sense of ‘husband’.The mountain Imbros = Ölemez Dağ near Caunos has a walled settlement on top, and a remarkable quantity of Imbrians is attested in the inscriptions of Caunos. The name of the settlement is attested by Iβr at the beginning of a Carian inscription, probably followed by the Carian word for ‘demiurgos’. Its name should be analysed as imb-r-, because *imb-, alone is attested by Carian βanol = Ιβανωλλις and Ιμβιαιμις in Lycia. It has therefore nothing to do with Luwian *im(ma)ra- = Hittite gimra- ‘field’, just as Lycian Iprehi and Ipresida.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Schürr, D. (2017). Luvice ziti’li adlar, Likçe Ipresida ve Kaunosça Imbros. Gephyra, 1–13. https://ajindex.com/articles/62808

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. I.-J. Adiego, Recherches cariennes: essai d’amélioration du systeme de J. D. Ray, Kadmos 31, 1992, 25-39.
  2. I.-J. Adiego, The Carian Language, with an appendix by K. Konuk (Handbook of Oriental Studies. Section 1, The Near and Middle East 86), Leiden – Boston 2007.
  3. I. X. Adiego, Avatares licios de luvita im(ma)ra/i- ‚campiña‘, in: E. R. Luján – J. L. García Alonso (Hgg.), A Greek Man in the Iberian Street. Papers in Linguistics and Epigraphy in Honour of Javier de Hoz (Innsbr. Beitr. z. Sprachwiss.), Innsbruck 2011, 327-335.
  4. S. Alp, Hethitische Briefe aus Maşat-Höyük, Ankara 1991. N. Bayhan et alii (eds.), Kâtip Çelebi, Cihânnümâ, Istanbul 2010.
  5. G. E. Bean, Notes and inscriptions from Caunus, JHS 73, 1953, 10-35.
  6. G. E. Bean, Kleinasien: ein Kunst- und Reiseführer zu den klassischen Stätten, Bd.4 Lykien. Übers. u. bearb. von U. Pause-Dreyer, Stuttgart, 2. Auflage 1985. G. E. Bean – T. B. Mitford, Sites Old and New in Rough Cilicia, AnSt 12, 1962, 185-217. G. E. Bean – T. B. Mitford, Journeys in Rough Cilicia 1964-1968 (Erg.bde TAM 3, Denkschr. ÖAW, phil.-hist. Kl. 102), Wien 1970.
  7. W. Blümel, Einheimische Personennamen in griechischen Inschriften aus Karien, EA 20, 1992, 7-34 (aktualisierte Version als download unter www.wolfgang-bluemel.de). W. Blümel, Einheimische Ortsnamen in Karien, EA 30, 1998, 163-184 (aktualisierte Version als download unter www.wolfgang-bluemel.de). H. Th. Bossert, Die phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe, 3. Fortsetzung, Jahrbuch für Kleinasiatische Forschung 1, 1950/51, 264-295.
  8. H. Th. Bossert, Die phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe, 4. Fortsetzung, Jahrbuch für Kleinasiatische Forschung 2, 1952/53, 167-188.
  9. J. Bousquet, Les inscriptions gréco-lyciennes, in: Fouilles de Xanthos IX.1, III, Paris 1992, 147-203. C. Brixhe – R. Hodot, L’Asie Mineure du nord au sud: inscriptions inédites (Ét. d’arch. class. 6), Nancy 1988. C. Brixhe – M. Özsait, Nouvelles inscriptions pisidiennes et grecques de Timbriada, Kadmos 40, 2001, 127-176.
  10. O. Carruba, Contributi al licio, II. SMEA 22, 1980, 275-295.
  11. O. Carruba, Neues zur Frühgeschichte Lykiens, in: F. Blakolmer et al. (eds.), Fremde Zeiten. FS Jürgen Borchhardt, Bd.1, Wien 1996, 25-39.
  12. N. Cau, Nuovi antroponimi indigeni nelle iscrizioni greche della Licia di età ellenistico-romana, Studi Ellenistici 15, 2003, 297-340.
  13. T. Corsten et al., A Lexicon of Greek Personal Names, vol. VA Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia, Oxford 2010.
  14. A. Dinçol et al., A New Inscribed Stela from Kar