Dergiler / Gephyra / 2019 / Cilt: 18 - Sayı:

Bizans Dönemi Anadolu’sunda Yazıtların İkinci Hayatı: Yazılı Materyallerin Yeniden Kullanımına İlişkin Görüşler

The Second Life of Inscriptions in Late Antique and Byzantine Asia Minor: Some Remarks on the Reuse of the Inscribed Material

Dergi
Gephyra
Sayfa
59–76
Yayın Tarihi
2019-11-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Okuma yazma bilen ya da bilmeyen Bizanslılar tarafından neredeyse an­laşılmaz olan yazılı taşlar, savunma yapılarında, sivil binalarda ve kiliselerde yeniden kullanılmak üzere ham inşa malzemesine dönüşmüşlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik, Roma ve Geç Antik Dönem Anadolu topraklarına çeşitli içerik ve amaçlar barındıran, taş­lar üzerine yazılı binlerce Yunanca ve Latince yazıt miras bırakmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu süre içerisinde, epigrafi farklı bir yönelim izlemiş ve Hıristiyanlık ile Doğu Roma İmparatorluğu’na ait kurumla­rın hizmetinde yeni değerler kazanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Okuma yazma bilen ya da bilmeyen Bizanslılar tarafından neredeyse an­laşılmaz olan yazılı taşlar, savunma yapılarında, sivil binalarda ve kiliselerde yeniden kullanılmak üzere ham inşa malzemesine dönüşmüşlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yazıtlar · devşirme malzeme · yeniden kullanım

Özet

Klasik, Roma ve Geç Antik Dönem Anadolu topraklarına çeşitli içerik ve amaçlar barındıran, taş­lar üzerine yazılı binlerce Yunanca ve Latince yazıt miras bırakmıştır. Antik dünyanın çöküşü ve Ortaçağ’a geçiş ile birlikte, bu materyaller kamusal ya da şahsi metinleri taşımaları bakımından önemlerini kaybetmişler ve onlara bakanlar için anlaşılmaz hale gelmişlerdir. Bu süre içerisinde, epigrafi farklı bir yönelim izlemiş ve Hıristiyanlık ile Doğu Roma İmparatorluğu’na ait kurumla­rın hizmetinde yeni değerler kazanmıştır. Tahkimatlar, kamu altyapısı ve kiliseler bu uzun dönem boyunca bölgedeki inşa faaliyetinde öne çıkmışlardır. Erken dönem materyalleri ile dolu olan antik kent ve alanlarının ilk olarak meydana gelmesinin ardından mimari üretim geniş ölçüde pek çok çeşitte ve pek çok döneme ait devşirme malzeme kullanmıştır. Bu devşirmeler çeşitli yapılar içerisine – hiç bozulmamış ya da yeniden işlenmiş şekilde – konmuş pek çok yazıtı içermektedir. Ankara’nın duvarları, Ephesos kentinin kiliseleri ve diğer anıtlar, sonradan Selçuklu ve Osmanlı Türkleri tarafından da kullanılan bu uy­gulamayı temsil etmektedirler. Anadolu’nun Bizans Dönemi anıtlarındaki yazılı devşirme malzemelerin varlığı, bir şekilde deği­şik formda hala aynı dili konuşan fakat farklı bir kültürü paylaşan bir toplumda yazılı kelimelere karşı gösterilen tutuma dair pek çok sorun ortaya çıkarmaktadır. Bu makale, Anadolu’dan seçilen yeniden kullanılmış epigrafik malzemeler ışığında yazıtların çoğunlukla pratik amaçlarla kullanıl­dığını iddia etmektedir. Okuma yazma bilen ya da bilmeyen Bizanslılar tarafından neredeyse an­laşılmaz olan yazılı taşlar, savunma yapılarında, sivil binalarda ve kiliselerde yeniden kullanılmak üzere ham inşa malzemesine dönüşmüşlerdir.

Abstract

Classical, Roman and Late antiquity inherited in the land of Asia Minor thousands of older Greek and Latin inscriptions on stone, of various content and purposes. With the collapse of the ancient world and the transition to the medieval period, this material lost its significance as conveyor of public and private texts and became incomprehensible to the viewers. In the meantime, contem­porary epigraphy followed a different orientation and acquired new values, in the service of Chris­tianity and the Eastern Roman imperial institutions. Fortifications, public infrastructure and churches predominate in the building activity in the re­gion during this long period. Taking place primarily at ancient cities and sites full of earlier ma­terial, architectural production extensively reused spolia of various kinds and periods. These spo­lia included many inscriptions, which were embedded –intact or reworked– in various structures. The walls of Ankara, the churches of Ephesus and other monuments are representative of this practice, which was later exercised by the Seljuks and the Ottoman Turks too. The presence of inscribed spolia in Byzantine monuments of Asia Minor raises several questions about the attitude towards the written word in a society which was still using the same language, in a somehow changed form, but was sharing a different culture. Based on selected cases of reused epigraphic material from the Asia Minor, this article argues that inscriptions were treated mainly in practical terms. Being more or less incomprehensible by illiterate and literate Byzantines, in­scribed stones became raw building materials available to be recycled in fortifications, secular buildings and churches.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PALLİS, G. (2019). Bizans Dönemi Anadolu’sunda Yazıtların İkinci Hayatı: Yazılı Materyallerin Yeniden Kullanımına İlişkin Görüşler. Gephyra, Cilt: 18 - Sayı:, 59–76. https://ajindex.com/articles/62764

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. M. Adak, Claudia Anassa. Eine Wohltäterin aus Patara, Epigraphica Anatolica 27, 1996, 127-142.
  2. J. Alchermes, Spolia in Roman Cities of the Late Empire: Legislative Rationales and Architectural Reuse, Dumbarton Oaks Papers 48, 1994, 167-178. St. Altekamp – C. Marcks-Jacobs – P. Seiler (eds.), Perspektiven der Spolienforschung 1. Spoliierung und Transposition, Topoi, Berlin Studies of the Ancient World 15, Berlin-Boston 2013. St. Altekamp – C. Marcks-Jacobs – P. Seiler (eds.), Perspektiven der Spolienforschung 2. Zentren und Konjunkturen der Spoliierung, Topoi, Berlin Studies of the Ancient World 40, Berlin 2017.
  3. E. Alten, Komana’dan Yeni Yazıtlar, in: D. B. Erciyas – M. N. Tatbul (eds.), Komana’da Ortaçağ Yerleşimi/The Medieval Settlement at Komana, İstanbul 2015, 75-82.
  4. K. Altuğ, Reconsidering the Use of Spolia in Byzantine Constantinople, in: S. Pedone – A. Paribeni (eds.), «Di Bisanzio dirai ciò che è passato, ciò che passa e che sarà». Scritti in onore di Alessandra Guiglia, v. I, Roma 2018, 3-16.
  5. G. E. Bean, The roman Inscriptions, in: J. Morganstern (ed.), The Byzantine Church at Dereağzı and its decoration, IstMitt Beiheft 29, Tübingen 1983, 178-181, pl. 42,1-44,4. E. Bosch, Quellen zur Geschichte der Stadt Ankara in Altertum, Ankara 1967, 353-355, n. 290-291.
  6. B. Böhlendorf-Arslan, Nothing to Remember? Redesigning the Ancient City of Assos in the Byzantine Era, in: E. Mortensen – B. Poulsen (eds.), Cityscapes and Monuments of Western Asia Minor, Oxbow 2017, 21-28. R. Brilliant – D. Kinney (eds.), Reuse Value. Spolia and Appropriation in Art and Architecture from Constantine to Sherrie Levine, Farnham-Burlinghton 2011. W. H. Buckler – D. M. Robinson, Sardis VII, Greek and Latin Inscriptions, Part I, Leyden 1932.
  7. H. C. Butler, Sardis I. The Excavations, p. I, 1910-1914, Amsterdam 1969. A. Cameron – J. Herrin (eds.), Constantinople in the early eighth century. The “Parastaseis syntomoi chronikai”, Leiden 1984.
  8. R. Coates-Stephens, Epigraphy as spolia - the reuse of inscriptions in early medieval buildings, PBSR LXX, 2002, 275-296.
  9. A. Cooley, The Life-cycle of Inscriptions, in: A. Cooley (ed.), The Afterlife of Inscriptions. Reusing, Rediscovering, Reinventing and Revitalizing Ancient Inscriptions, London 2000, 1-5.
  10. R. Cormack, The Temple as the Cathedral, in: Ch. Roueché – K. T. Erim (eds.), Aphrodisias papers. Recent work on architecture and sculpture, including the papers given at the Second International Aphrodisias colloquium held at King's College,