Dergiler / Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2007 / Cilt: 0 - Sayı: 22

XVII. Yüzyılda Gaziantep Şehrinde Ailenin Oluşumu (1650-1700)

Sayfa
357–391
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çok eşliliğin görülmesine rağmen tek eşlilik daha yaygındır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumun temel kurumu olan aile, Gaziantep’te İslam hukuku ve şehrin örf ve adetlerine göre oluşmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nişanla ilgili tartışmalar ve nişanın bozulmasından sonra taraflar arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar mahkemeye yansımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çok eşliliğin görülmesine rağmen tek eşlilik daha yaygındır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Toplumun temel kurumu olan aile, Gaziantep’te İslam hukuku ve şehrin örf ve adetlerine göre oluşmuştur. Nişan evlenecek çiftlerin birbirlerini tanıma dönemidir. Nişanla ilgili tartışmalar ve nişanın bozulmasından sonra taraflar arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar mahkemeye yansımaktadır. Evlenecek çiftler nikâh akitlerini mahkemeden aldıkları evlenmelerinde bir sakınca olmadığını belirten izinname ile mahalle imamına akdettirmektedirler. Ayrıca aileleri evlenmelerine mani olan kızlar ile yaşları küçük olup velileri olmayan kızların nikâhlarının da mahkemede akdedildiği görülmektedir. Nikâh akidi esnasında mihr miktarları tespit edilmekte ve bir gelenek olarak tespit edilen miktar iki eşit parçaya mihr-i mu‘accel (peşin mihr) ve mihri mü’eccel (ertelenmiş mihr) olarak ayrılmaktadır. Çok eşliliğin görülmesine rağmen tek eşlilik daha yaygındır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIVRIM, İ. (2022). XVII. Yüzyılda Gaziantep Şehrinde Ailenin Oluşumu (1650-1700). Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 22, 357–391. https://ajindex.com/articles/625795

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Gaziantep Şer‘iye Sicilleri 20, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 43, 44, 45, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 94, 114, 127, 171 ve 172 numaralı siciller. 2-Diğer Kaynaklar AKGÜNDÜZ, Ahmet, Osmanlı Kanunnameleri, C.II, İstanbul 1990.
  2. AKÖZ, Alaaddin, Bir İmamın Nikâh Defteri (Beşiktaş Sinan-ı Cedid Mahallesi), Konya 2006.
  3. AKÖZ, Alaaddin,“XVI. Yüzyıla Ait Bir Nikâh Defteri ve Bazı Değerlendirmeler”, İstem, S. 3, Konya 2004, s. 91–118.
  4. AYDIN, M. Akif, İslâm-Osmanlı Aile Hukuku, İstanbul 1985.
  5. BANGUOĞLU, Tahsin, “Türklerde Aile”, Aile Yazıları I, Ankara 1990, s. 357–361.
  6. BARKAN, Ömer Lütfi, “Edirne Askerî Kassam’ına Âit Tereke Defterleri (1545-1659) I” Belgeler, III (1966) Ankara 1968, s.1-479.
  7. BARKAN, Ömer Lütfi, XV ve XVI’ inci Asırlarda Osmanlı İmparatorluğunda Ziraî Ekonominin Hukukî ve Malî Esasları – Kanunlar - I, İstanbul 1943.
  8. BİLMEN, Ömer Nasuhi, Hukukı İslamiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu, C.II, İstanbul 1968.
  9. CİN, Halil, İslâm ve Osmanlı Hukukunda Evlenme, Konya 1988.
  10. ÇINAR, Hüseyin, 18. Yüzyılın İlk Yarısında Ayıntâb Şehri’nin Sosyal ve Ekonomik Durumu, İÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2000.
  11. DEMİREL, Ömer, “1700–1730 Tarihlerinde Ankara’da Ailenin Niceliksel Yapısı”, Belleten, C. LIV, S. 211, Aralık 1990- Ankara 1991, s.945-961.
  12. DONUK, Abdülkadir, “Çeşitli Topluluklarda ve Türklerde Aile”, Aile Yazıları I, Ankara 1990, s. 287–300;
  13. DÜZDAĞ, M. Ertuğrul, Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi Fetvaları Işığında 16. Asır Türk Hayatı, İstanbul 1983.
  14. EKEN, Galip, “XVIII. Yüzyıl Ortalarında Antep’te Aile”, SÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 6, Konya 2000. s. 477-490.
  15. ERTEN, Hayri, Konya Şer’iye Sicilleri Işığında Ailenin Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapısı, Ankara 2001.
  16. FİCHTER, Joseph, Sosyoloji Nedir? (çev. Nilgün Çelebi), Konya 1990.
  17. GÖKÇE, Birsen, “Aile ve Aile Tipleri Üzerine Bir İnceleme”, Aile Yazıları IV, Ankara 1990, s. 205-224.
  18. GÖKÇE, Birsen, “Evlilik Kurumuna Sosyolojik Bir Yaklaşım”, Aile Yazıları IV, Ankara 1990, s. 385-400.
  19. HOCA SADETTİN EFENDİ, Tacü’t-Tevarih, (haz. İsmet Parmaksızoğlu), C. I, Ankara 1999.
  20. IMBER, Colın, Şeriattan Kanuna, Ebussuud ve Osmanlı’da İslâm Hukuku, İstanbul 2004.
  21. IMBER, Colın, “Kadınlar, Evlilik ve Mülkiyet: Yenişehirli Abdullah’ın Behcetü’l- Fetâvâ’sında Mehr”, Modernleşmenin Eşiğinde Osmanlı Kadınları, (çev. Nemciye Alpay), Editör: Madeline C. Zilfi, İstanbul 2000, s.77-100.
  22. İNALCIK, Halil, Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adâlet, İstanbul 2000. JASC