KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2009 / Cilt: 0 - Sayı: 26

Divanü Lugati't-Türk'teki Oguzca kelimelerin Dede Korkut hikayelerindeki durumu

State of Oghuz words which are specified in Dîvânü Lugâti't- Türk into the Dede Korkut stories

Gökhan ÖLKER
Mustafa YILDIZ
Sayfa
1–19
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Biz de bu çalışmamızda Dîvânü Lugâti’t-Türk’te Oğuzca olarak belirtilen kelimelerin Dede Korkut hikâyelerindeki durumlarını göstereceğiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Oğuz Türkçesinin tarihini takip edebilmek ancak 13. yüzyılın başına kadar mümkün olabilmektedir. 13. yüzyıl öncesinde ise elimizde yeterince kaynak yoktur; fakat Kâşgarlı Mahmud’un Dîvânü Lugâti’t-Türk adlı eseri bu konuda bize açık bilgiler vermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca 15. yüzyılda yazıya geçirildiği düşünülen Dede Korkut hikâyeleri de Oğuzun el kitabı olarak adlandırılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Biz de bu çalışmamızda Dîvânü Lugâti’t-Türk’te Oğuzca olarak belirtilen kelimelerin Dede Korkut hikâyelerindeki durumlarını göstereceğiz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Oğuz Türkçesinin tarihini takip edebilmek ancak 13. yüzyılın başına kadar mümkün olabilmektedir. 13. yüzyıl öncesinde ise elimizde yeterince kaynak yoktur; fakat Kâşgarlı Mahmud’un Dîvânü Lugâti’t-Türk adlı eseri bu konuda bize açık bilgiler vermektedir. Ayrıca 15. yüzyılda yazıya geçirildiği düşünülen Dede Korkut hikâyeleri de Oğuzun el kitabı olarak adlandırılmaktadır. Bu hikâyeler daha önce de sözlü edebiyat ürünü olarak varlığını devam ettirmiştir. Biz de bu çalışmamızda Dîvânü Lugâti’t-Türk’te Oğuzca olarak belirtilen kelimelerin Dede Korkut hikâyelerindeki durumlarını göstereceğiz.

Abstract

Following to past of Oghuz literary is possible just about beginning of 13. century. We haven’t got enough source before 13. century. But work of Kâşgarlı Mahmud which is called Dîvânü Lugâti’t-Türk give us clean information in this subject. On the other hand Dede Korkut Stories (Dede Korkut Hikâyeleri) is designated by being fundamental book of Oghuz which was presumed that it was written in 15. century. But this stories had been came into being in oral literary before hand. In this study, we will display state of words which are specified in Dîvânü Lugâti’t-Türk into the Dede Korkut Stories.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖLKER, G., YILDIZ, M. (2022). Divanü Lugati't-Türk'teki Oguzca kelimelerin Dede Korkut hikayelerindeki durumu. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 26, 1–19. https://ajindex.com/articles/625763

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. ARAT. R. Rahmeti (1987), Anadolu Yazı Dilinin Tarihi İnkişafına Dair, Makaleler, Ankara,
  2. TKAE Yay. ATALAY, Besim (1998a), Dîvânü Lugâti’t-Türk Tercümesi I-II-III, Ankara:
  3. TDK Yay. ATALAY, Besim (1998b), Dîvânü Lugâti’t-Türk Dizini “Endeks”, Ankara:
  4. TDK Yay. BANGUOĞLU, Tahsin (1988a),
  5. Uygurlar ve Uygurca Üzerine, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1958, Ankara:
  6. TDK Yay. BANGUOĞLU, Tahsin (1988b),
  7. Oğuzlar ve Oğuzeli Üzerine, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1959, Ankara:
  8. TDK Yay. BANGUOĞLU, Tahsin (1988c),
  9. Oğuz Lehçesi Üzerine, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1960, Ankara:
  10. TDK Yay. ÇOBAN, M. Selda (2005), Divânü Lugati’t-Türk’te Geçen ‘Oğuzca’ Kayıtlı Dil Malzelesi, Ankara 2005 (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Dan.: Doç. Dr. Melek Özyetgin) DANKOFF, Robert, James KELLY, (1985),
  11. Muhmud al-Kaşgari, Compendium of The Turkic Dialects, Part I-II-III, Harvard University Printing Office 1982.
  12. DEVELİ, Hayati (2001),
  13. Dede Korkut Oğuznameleri, Tezcan ve Boeschoten Yayımı Üzerine Notlar, İlmî Araştırmalar Dergisi, S. 12, s. 94. İstanbul.
  14. DOERFER, Gerhard (1976) Das Vorosmanische (Die Entvvicklung Der Oghusischen Sprachen Von Den Orchoninschriften Bis Zu Sultan Veled), TDAY-B 1975-1976, Ankara. s. 81 - 132. ERGİN, Muharrem (1997),
  15. Dede Korkut Kitabı I-II, Ankara:
  16. TDK Yay. GABAIN, A. von (2000),
  17. Eski Türkçenin Grameri, Ankara:
  18. TDK Yay. GÖKYAY, Orhan Şaik, (2006),
  19. Dedem Korkutun Kitabı, İstanbul:
  20. Kabalcı Yay. GÜLSEVİN, Gürer (1998), Köktürk Bengü Taşlarındaki Oğuzca Özellikler, Kardeş Ağızlar/ Türk Lehçe ve Şiveleri Dergisi S. 7, s. 12-18,
  21. Ankara KAÇALİN, Mustafa S., (2006), Dedem Korkut’un Kazan Bey Oğuz-nâmesi, İstanbul:
  22. Kitabevi Yay. KORKMAZ, Zeynep (1995a), Kâşgarlı Mahmud ve Oğuz Türkçesi, Türk Dili Üzerine Araştırmalar I, Ankara:
  23. TDK Yay. KORKMAZ, Zeynep(1995b),
  24. XI-XIII. Yüzyıllar Arasında Oğuzca, Türk Dili Üzerine Araştırmalar I, Ankara:
  25. TDK Yay. KORKMAZ, Zeynep(1995c), Selçuklular Çağı Türkçesinin Genel Yapısı, Türk Dili Üzerine Araştırmalar I, Ankara:
  26. TDK Yay. KORKMAZ, Zeynep (1995d),
  27. Eski Türkçedeki Oğuzca Belirtiler, Türk Dili Üzerine Araştırmalar I, Ankara:
  28. TDK Yay. ÖZÇELİK, Sadettin, (2005),
  29. Dede Korkut, Ankara:
  30. Gazi Kitabevi Yay. ÖZSOY, Bekir Sami, (2006),
  31. Dede Korkut Kitabı, Ankara:
  32. Akçağ Yay. SERTKAYA, Osman Fikri, (2006), Dede Korkut Kitabı Dresden Nüshasının Giriş Bölümü, İstanbul:
  33. Ötüken Yay. TEZCAN, Semih (2001), Dede Korkut Oğuznameleri Üzerine Notlar, İstanbul:
  34. YKY Yay. TEZCAN, Semih