Dergiler / Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 14

Orta asya türk tarih yazıcılığına genel bir bakıi

An overview on turkish historiograpy in central asia

Sayfa
189–197
Yayın Tarihi
2022-11-04
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu arada 16. yüzyıldan itibaren yerel tarih yazıcılığı ön plana çıkmaya başlamış, özellikle Özbek hükümdarlarının teşvikiyle Çağatayca tarih eserleri yazılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Asya‘da klasik anlamda bir Türk tarih yazıcılığı geleneği ancak İslamiyetin kabulünden sonra başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gazneliler ve Selçuklular döneminde Arap-Fars geleneğini takip eden Türk tarih yazıcılığı daha sonra, Moğol-İlhanlı Devleti sırasında, İran tarihçiliğinin etkisi altına girmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu arada 16. yüzyıldan itibaren yerel tarih yazıcılığı ön plana çıkmaya başlamış, özellikle Özbek hükümdarlarının teşvikiyle Çağatayca tarih eserleri yazılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Orta Asya‘da klasik anlamda bir Türk tarih yazıcılığı geleneği ancak İslamiyetin kabulünden sonra başlamıştır. Gazneliler ve Selçuklular döneminde Arap-Fars geleneğini takip eden Türk tarih yazıcılığı daha sonra, Moğol-İlhanlı Devleti sırasında, İran tarihçiliğinin etkisi altına girmiştir. Gerek Moğol-İlhanlı gerekse Timurlular döneminde pek çok önemli tarih eseri yazılmışsa da bunların dili genellikle Farsçadır. Bu arada 16. yüzyıldan itibaren yerel tarih yazıcılığı ön plana çıkmaya başlamış, özellikle Özbek hükümdarlarının teşvikiyle Çağatayca tarih eserleri yazılmıştır.

Abstract

In the classical sense, the tradition of Turkish historiography only began after the adoption of Islam in Central Asia. It followed Arab-Persian tradition in the periods of Ghaznavids and Seljuks, and then, came under the influence of Iran historiography in the period of Mongol-Ilkhanid state. However many important history works were written in the Mongol-Ilkhanid and Timurid periods, their language is generally in Persian. In the meantime, local historiography come foreground since 16th century and many important history works were written especially by the encouragement of Uzbek rulers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GERÇEK, Ş. (2022). Orta asya türk tarih yazıcılığına genel bir bakıi. Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 14, 189–197. https://ajindex.com/articles/625618

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. ALPARGU, M., 2002, ''Türkistan Hanlıkları'', Türkler Ansiklopedisi, C. 8, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, s.557-605.
  2. BARTHOLD, V.V., 1981, ''Moğol İstilâsına Kadar Türkistan”, (Haz. Hakkı Dursun YILDIZ), Kervan Yayınları,
  3. İstanbul.
  4. BREGEL, Y., 1996, ''Notes On The Study of Central Asia, Papers on Inner Asia'', no: 28, Indiana University, Bloomington BREGEL, Y., ''Firdaws al-iqbāl: History of Khorezm”, (Text Edition), E. J. Brill, Leiden 1988.
  5. BREGEL, Y.,, ''Tevāríh-i Ĥˇārezm-Şāhíya by Thanā‟i: The Historiography of Khiva and The Uzbek Literary Language'', http://books.google.com.tr/books?id= 8Z04bbFdOI8C&pg=PA24&lpg=PA24&dq=khiva+historiography&source=bl&o ts=nYLQTudc4y&sig=hYthNfZgHEU7KTwx3Mvmp-L3bn8&hl=tr&ei= UYtKTZGmEJCcOvLHdkP&sa=X&oi=book_result &ct=result&resnum=1&ved= 0CBYQ6AEwAA#v=onepage&q=khiva%20historiography&f=false, (10.01.2011), s. 17-33.
  6. COHEN, C., 1969, ''Selçuklu Devri Tarih Yazıcılığı'', (Çev. Nejat KAYMAZ), AÜDTCF Tarih AraĢtırmaları Dergisi, sayı VII/12-13, s. 193-222.
  7. DEMİR, M., ''İslam Ortaçağı‟nda İran Bölgesindeki Tarih Yazıcılığı'', A.Ü. Türkiyat AraĢtırmaları Enstitüsü Dergisi, sayı 34, Erzurum 2007, http://edergi.atauni.edu.tr/index.php/taed/article/viewFile/1830/1829,(14.12.2010), s.255-273.
  8. GRANT, J. A.; DRUMPP, M.R., 2003, ''Central Asian Historiography'', Encylopedic Historiography of The Muslim World, Vol. I A-H, (Ed. N. K. SİNGH&A. SAMIUDDİN), Global Vision Publishing House, Delhi, http:// books.google.com.tr/books?id=EDdGPxC1stIC&pg=PA684&dq=Encyclopedic+ Historiography+of+The+Muslim+World,+Vol.+I+AH&hl=tr&ei=c5bwTYj0L47z sgaZl-2HBw&sa=X&oi=book_result&ct=result &resnum=1&ved=0CDAQ6AEwAA# v=onepage&q&f=false, (17.12.2010), s. 213-216.
  9. KÖPRÜLÜ, M. F., 1997, ''Çağatay Edebiyatı'', İslam Ansiklopedisi, C. 3, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, EskiĢehir, s.270-323.
  10. KÖPRÜLÜ, M. F., ''Babur'', İslam Ansiklopedisi, C. 2, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, EskiĢehir 1997, s.180–187.
  11. KUT, G., 1989, ''Ali Şîr Nevâî'', İslam Ansiklopedisi (TDV), C. 2, İstanbul s.449-453.
  12. MERÇİL, E., 1997, ''Vassâf'', İslam Ansiklopedisi C. 13, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, EskiĢehir, s.232-234.
  13. MUNİROV, K., 1960, ''Munis, Agahî ve Bayanî‟ning Tarihî Asarları'', Özbekistan SSR Fanlar Akademiyası NeĢriyatı, TaĢkent ÖLMEZ, Z., (Haz.) 1996, ''Ebulgazi Bahadır Han Şecere-i Terâkime (Türkmenlerin Soykütüğü)”, Simurg Yayınlar, Ankara 1996.
  14. QUİNN, Sholeh A., 2003, ''The Timurid Historiographical Legacy: A Comperative Study of Persianete Historical Writin