Dergiler / Milel ve Nihal / 2019 / Cilt: 16 - Sayı: 2

Tarihsel Eleştiri Yöntemlerinin İslami Rivayetlere Uygulanma İmkânına Dair Bazı Mülâhazalar

Some Remarks on the Application of Historical Criticism to Islamic Traditions

Sayfa
279–304
Yayın Tarihi
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada kaynak, form, redaksiyon ve gelenek/rivayet tenkidi gibi farklı türleri olan tarihsel eleştiri yöntemlerinin felsefî temelleri, temel özellikleri, ön kabulleri ve metinlere yaklaşımları göz önünde bulundurularak İslâmî rivayetler üzerinde uygulanmasının imkânı meselesi üzerinde durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihsel eleştiri yöntemleri, metinleri menşei, yazılış zamanı, yazılış mekânı ve kaynaklarını dikkate alarak değerlendirmeyi ve eleştirel bir biçimde an-lamayı amaçlayan yöntemler manzumesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yunan-Roma ve Yahudi-Hıristiyan geleneklerin tesiri altındaki Batı geleneği içerisinden neşet eden tarihsel eleştiri yöntemleri, yorumcu ile araya giren zamansal ve mekânsal farklılık sebebiyle metinlere tarihsel perspektiften bakmayı önerir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada kaynak, form, redaksiyon ve gelenek/rivayet tenkidi gibi farklı türleri olan tarihsel eleştiri yöntemlerinin felsefî temelleri, temel özellikleri, ön kabulleri ve metinlere yaklaşımları göz önünde bulundurularak İslâmî rivayetler üzerinde uygulanmasının imkânı meselesi üzerinde durulacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarihsel Eleştiri Yöntemleri · İslami Rivayetler · Tarihsellik

Özet

Tarihsel eleştiri yöntemleri, metinleri menşei, yazılış zamanı, yazılış mekânı ve kaynaklarını dikkate alarak değerlendirmeyi ve eleştirel bir biçimde an-lamayı amaçlayan yöntemler manzumesidir. Yunan-Roma ve Yahudi-Hıristiyan geleneklerin tesiri altındaki Batı geleneği içerisinden neşet eden tarihsel eleştiri yöntemleri, yorumcu ile araya giren zamansal ve mekânsal farklılık sebebiyle metinlere tarihsel perspektiften bakmayı önerir. Birçok olay ve sürecin neticesinde ortaya çıkmış olan ve zaman içinde değişikliklere uğrayan bu yöntemler, en yoğun ve en sistematik şekilde Kitab-ı Mukaddes metinleri üzerinde uygulanmıştır. Zamanla tarihsel eleştiri yöntemleri farklı dinlerin ve kültürlerin önemli metinleri üzerinde de denenmeye başlanmıştır. Bu uygulama denemeleri kimileri açısından çok değerli sonuçlara ulaştırabilecek özellikte iken kimilerine göre ise bu yöntemlerin yabancı din ve kül-türlerin metinlerine uygulanması asla düşünülemez. Bu çalışmada kaynak, form, redaksiyon ve gelenek/rivayet tenkidi gibi farklı türleri olan tarihsel eleştiri yöntemlerinin felsefî temelleri, temel özellikleri, ön kabulleri ve metinlere yaklaşımları göz önünde bulundurularak İslâmî rivayetler üzerinde uygulanmasının imkânı meselesi üzerinde durulacaktır.

Abstract

Historical Criticism is an umbrella term for methods which include source, form, redaction and tradition criticism aiming to evaluate and critically un-derstand the texts by considering its origins, sources, the time and the pla-ce in which the text was written. The historical criticism methods that emerge from the Western tradition under the influence of Greek-Roman and Jewish-Christian traditions suggest to look at the texts from historical perspective due to the temporal and spatial differences that interfere with the commentator. These methods which have emerged as an outcome of many processes and changes in many fields, have been applied in the most intense and most systematic way on Bible texts. In time, historical criticism began to be applied on other texts of different religions and cultures. While some of these applications are capable of achieving very valuable results for some, for others it is unthinkable to apply these methods to the texts of foreign religions and cultures. In this study -considering its philosophical foundations, basic features, pre-assumptions and approaches to texts- the possibility of applying historical critical methods on Islamic traditions will be emphasized

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altıntaş, F. B. (2019). Tarihsel Eleştiri Yöntemlerinin İslami Rivayetlere Uygulanma İmkânına Dair Bazı Mülâhazalar. Milel ve Nihal, Cilt: 16 - Sayı: 2, 279–304. https://ajindex.com/articles/60478

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Abdulvahab Messiri (ed.), Önyargı. İstanbul: Mahya, 2015.
  2. Akarsu, Bedia. Felsefe Terimleri Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları, 1998.
  3. Aktay, Yasin. “Kur’an Tarihselciliğine Bir Soykütüğü (Geneology) De-nemesi”. Kur'an ve Tarihselcilik Sempozyumu. 30-36. İstanbul: KU-RAV, 2000.
  4. Altıntaş, Fatma Betül. Tarihsel Eleştiri Yöntemlerinin Tenkidi ve İslâmî Riva-yetlere Uygulanması Sorunu. Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi, 2019.
  5. Arkoun, Mohammed. İslam Üzerine Düşünceler. Çev. Hakan Yücel. İstan-bul: Metis Yayınları, 1999.
  6. Aune, David E. The Blackwell Companion to the New Testament. John Wiley & Sons, 2010.
  7. Avey, Albert E. Historical Method in Bible Study. New York: C. Scribner’s Sons, 1924.
  8. Black, David Alan - Dockery, David (eds.), New Testament Criticism and Interpretation. Michigan: Zondervan Pub. House, 1991.
  9. Brown, Daniel. İslam Düşüncesinde Sünneti Yeniden Düşünmek. Ankara: Ankara Okulu, 2009.
  10. Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2000.
  11. Cuddon, John Anthony. Dictionary of Literary Terms and Literary Theory. John Wiley & Sons, 2012.
  12. Duran, Asım. Aydınlanma ve Kutsal Kitap. Samsun: Üniversite Yayınları, 2017.
  13. Ehrman, Bart D. The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings. New York: Oxford University Press, 2000.
  14. Evkuran, Mehmet. “İslam Düşüncesinde Nedensellik Problemi Doğa ve Tarih Algımız Üzerine”. Eskiyeni Anadolu İlahiyat Akademisi Araş-tırma Dergisi 21 (2011): 17–27.
  15. Fazlıoğlu, Şükran. “Taha Hüseyin”. DİA 39. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2010, 377-379. Fazlurrahman. Tarih Boyunca İslâmî Metodoloji Sorunu. Çev.: Salih Akde-mir. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 1997.
  16. Geçit, Bekir. Erich Rothacker ve Karl R. Popper’de Tarihselcilik Problemi. Dok-tora Tezi, Mersin Üniversitesi, 2015.
  17. Geisler, Normal L. “Beware of Philosophy: A Warning to Biblical Scho-lars”. Journal-Evangelical Theological Society 42 (1999): 3-20.
  18. Görgün, Tahsin. “Yeni Anlama ve Yorumlama Yöntemlerinin Fıkıh Usu-lüne Göre Durumu”. İstanbul: 2013.
  19. Griffiths, Paul. “Buddhist Jhāna: A Form-Critical Study”. Religion 13/1 (1983): 55–68.
  20. Güler, İlhami. “Hasan Hanefî’nin Tecdid Projesi -Tanıtım ve Bir Değer-lendirme-”. İslâmî Araştırmalar 7/2 (1994).
  21. Hanefi, Hasan. Gelenek ve Yenilenme. Çev. Emin Maşalı. Ankara: Otto Yayınları, 2011.
  22. Hayes, John H - Holladay, Carl R. Biblical Exegesis: A Beginner’s Handbook. Atlanta: John Knox Press, 1982.
  23. Haynes, Stephen R. - McKenzie, Steven L. To Each Its Own Meaning: An Introduction to Biblical Criticis