Dergiler / Turkish Journal of Earth Sciences / 1998 / Cilt: 7 - Sayı: 3

The coexistence of the silica oversaturated (ALKOS) and undersaturated alkaline (ALKUS) rocks in the Kortundağ and Baranadağ plutons from the Central Anatolian alkaline plutonism, E Kaman / NW Kırşehir, Turkey

Sayfa
241–257
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu birimler, metamorfitleri kesmekte, alkali feldspat megakristalleri ve hornblend+ojit+biyotit mineral topluluğu içermekte ve silisçe aşırı doygun alkalin (ALKOS) karakter göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Baranadağ ve Kortundağ plütonları İç Anadolu çarpışma sonrası alkali plütonizmasının, Kaman-Kırşehir yöresinde yüzeyleyen önemli üyelerini oluştururlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunları oluşturan magmanın %10-20 arasındaki kısmi ergime derecesi ile non-modal Rayleigh/fraksiyonel tip ergimeyle zenginleşmiş üst mantodan türediği ileri sürülebilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu birimler, metamorfitleri kesmekte, alkali feldspat megakristalleri ve hornblend+ojit+biyotit mineral topluluğu içermekte ve silisçe aşırı doygun alkalin (ALKOS) karakter göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Abstract

Baranadağ ve Kortundağ plütonları İç Anadolu çarpışma sonrası alkali plütonizmasının, Kaman-Kırşehir yöresinde yüzeyleyen önemli üyelerini oluştururlar. Bunlardan Baranadağ plütonu, Baranadağ kuvars monzoniti olarak haritalanabilir bir litodem biriminden oluşurken;. Kortundağ plütonu, Hamit kuvars-siyeniti, Durmuşlu nefelin-nozean-melanit siyenit porfiri, Bayındır nefelin-kankrinit siyeniti ve Çamsan kuvars siyeniti gibi haritalanabilir dört litodem biriminden oluşmaktadır. Baranadağ kuvars monzoniti ve Hamit kuvars siyeniti, Kırşehir Bloğu metamorfıtlerini sıcak dokanakla kesmektedir. Diğer yandan, Durmuşlu, Bayındır ve Çamsan birimleri ise hem Hamit siyenitini ve hem de metamorfitleri kesmektedir. Baranadağ kuvars monzoniti, Hamit kuvars siyeniti ve Çamsarı kuvars siyeniti jeolojik konum, dokusal özellik ve mineralojik-kimyasal bileşim açısından bir topluluk oluşturmaktadır. Bu birimler, metamorfitleri kesmekte, alkali feldspat megakristalleri ve hornblend+ojit+biyotit mineral topluluğu içermekte ve silisçe aşırı doygun alkalin (ALKOS) karakter göstermektedir. Ayrıca bu birimler mineralojik ve jeokimyasal açıdan Baranadağ' dan Çamsarı'ya doğru fraksiyonel kristalleşme göstermektedir. Diğer bir deyişle bu üç birimin tek bir magma kaynağından itibaren fraksiyonel kristalleşme ile oluştuğu ileri sürülebilmektedir. Bunları oluşturan magmanın %10-20 arasındaki kısmi ergime derecesi ile non-modal Rayleigh/fraksiyonel tip ergimeyle zenginleşmiş üst mantodan türediği ileri sürülebilmektedir. Durmuşlu ve Bayındır birimleri, nefelin+sodalit ve melanit + arfvedsonit + egirin/egirinojitten oluşan mafik mineral topluluğu ve aynı felsik mineral topluluğu içermektedir. Her iki birim de silisçe tüketilmiş alkalin (ALKUS) karakter göstermektedir. Mineralojik-kimyasal veriler Durmuşlu' dan Bayındır' a doğru fraksiyonlanma sürecinin varlığına işaret etmektedir. Diğer bir deyişle, Bayındır ve Durmuşlu alkalin kayaçları Baranadağ, Hamit ve Çamsarı birimlerinden farklı olan bir magma kaynağından fraksiyonel kristalleşmeyle oluşmuştur. Durmuşlu ve Bayındır birimlerinin bu farklı magma kökeni %10' dan daha az ergime derecesiyle yine non-modal Rayleigh/fraksiyonel tipi kısmi ergimeyle zenginleşmiş üst mantodan kaynaklandığı ileri sürülebilir. Bu açıdan düşünüldüğünde Kaman yöresi (NW Kırşehir) alkalin kayaçlarının farklı zamanlarda üst manto malzemesinin farklı kısmi ergime derecesinde kısmi ergimesiyle oluşan iki farklı magma kaynağından fraksiyonel kristalleşme ile oluştuğu ileri sürülebilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OTLU, N., BOZTUĞ, D. (2022). The coexistence of the silica oversaturated (ALKOS) and undersaturated alkaline (ALKUS) rocks in the Kortundağ and Baranadağ plutons from the Central Anatolian alkaline plutonism, E Kaman / NW Kırşehir, Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, Cilt: 7 - Sayı: 3, 241–257. https://ajindex.com/articles/603266

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Albaréde, F., 1996, Introduction to Geochemical Modelling, CambridgeUniversity Press,
  2. Alpaslan, M., Boztuğ, D., 1997, Yıldızeli yöresinde (B–Sivas) çarpışmaylaeş zamanlı ve çarpışma sonrası plütonların birlikteliği. Turkish J. of earthsci., 6, 1–12.
  3. Batchelor, B. and Bowden, P., 1985, Petrogenetic interpretation ofgranitoid rock series using multicationic parameters. Chem. Geol., 48,43-55.
  4. Bayhan, H., 1987, Cefalıkdağ ve Baranadağ plütonlarının (Kaman)petrografik ve kimyasal-mineralojik özellikleri. Jeoloji Müh. Derg., 30-31, 11-16
  5. Bayhan, H., 1988, Bayındır - Akpınar (Kaman) yöresindeki alkalikayaçların jeokimyası ve kökensel yorumu. Türkiye Jeoloji KurumuBülteni, 31, 59-71.
  6. Boztuğ, D., 1998, Orta Anadolu’da metamorfizma-magmatizmasinkronizasyonu ve S-I-A tipi magmatik kayaç birliklerinin jeodinamikönemi. 51. Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri Özleri, 31. Boztuğ, D., Yılmaz, S. and Kesgin, Y., 1994; İç-Doğu Anadolu alkalinprovensindeki Kösedağ plütonu (Suşehri -KD Sivas) doğu kesimininpetrografisi ve petrojenezi. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, C. 37/2, 1-14.
  7. Boztuğ, D. and Yılmaz, S., 1997, Some variabilities in the partial meltingof the source and solidification processes of the melts in the genesis ofthe Central Anatolian (CA) post-collisional alkaline plutonism, Turkey.European Union of Geosciences (EUG) 9, Strasbourg - France, 502. Boztuğ, D., Debon, F., İnan, S., Tutkun, S.Z., Avcı, N. and Kesgin, Ö.,1997, Comparative geochemistry of four plutons from the Cretaceous-Palaeogene Central-Eastern Anatolian alkaline province (Divriği region,Sivas, Turkey). Turkish Journal of Earth Sciences, 6, 95-115.
  8. Boztuğ, D., Tatar, S., Otlu, N. and Yılmaz, S., 1998, Orta Anadoluçarpışma sonrası plütonizmasında kalkalkali ve alkali monzonitik birlikler.51. Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri Özleri, 37. Brown, G.C., Thorpe, R.S. and Webb, P.C., 1984, The geochemicalcharacteristics of granitoids in contrasting arcs and comments on magmasources. J. Geol. Soc. Lond., 141, 411-426.
  9. Clark, D., 1994, NEWPET: Memorial University of NewfoundlandDepartemnt of Earth Sci. Centre for Earth Resources Research St. John’s,NF, Canada.Debon F., and Le Fort, P., 1983, A chemical-mineralogical classificationof common plutonic rocks and associations. Transactions of the Royalsociety of Edinburg: Earth sciences, 73, 135-149.
  10. Didier, J. and Barbarin, B., 1991, Enclaves and Granite Petrology.Devolopments in Petrology No. 13, 625p Elsevier, Amsterdam.Ekici, T. and Boztuğ, D., 1997, Granitoyidl