Türkiye, Makedonya ve Arnavutluk’un Beşeri Kalkınma Düzeylerinin Karşılaştırmalı Analizi

Özet

Makale, Makedonya, Arnavutluk ve Türkiye’nin beşeri kalkınmışlık düzeylerini karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaca, adı geçen ülkelerin eğitim seviyesi, ortalama yaşam süresi ve kişi başına düşen milli gelir rakamlarından elde edilen beşeri kalkınma indeks değerleri kullanılarak ve tablo analizleri yapılarak ulaşılmaya çalışılmaktadır. Böylelikle bu ülkelerin, iktisadi gelişmenin en önem- li unsurlarından biri olan beşeri sermaye potansiyelleri analiz edilmektedir. Makalenin ilk bölümünde geçiş ekonomilerinin temel özellikleri ve ekonomik performans ile beşeri kalkınma arasındaki ilişki ele alınmaktadır. İkinci bölümde beşeri sermaye kavramının ve beşeri kalkınma indeksinin içeriği hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde Makedonya, Arnavutluk ve Türkiye’nin Beşeri Kalkınma İndeksi göstergeleri, bu göstergelerin bileşenleri ve trendleri analiz edilmektedir.Ulaşılan bulgulara göre, geçiş ekonomilerinin ekonomik performansları içsel ve dışsal faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde farklılıklar göstermektedir. Geçiş ekonomileri içerisinde yer alan Makedonya ve Arnavutluk, bu geçişin sosyo- ekonomik maliyetlerini en fazla yaşayan ülkeler arasındadır. Makedonya ve Arnavutluk’un karşılaştıkları zorlukları aşmasını sağlayabilecek en önemli faktörlerden biri, sahip oldukları beşeri sermaye potansiye- lidir. Nitekim bu iki ülkenin eğitim ve sağlık göstergeleri Türkiye’den daha yüksektir.