Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2016 / Cilt: 22 - Sayı: 85

Osmanlı -Türk Edebiyatı Tarihyazımında Tanzimat’tan Bugüne Çağdaş Eleştirel Söylem

Sayfa
141–160
Yayın Tarihi
2016-01-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bir diğer özellik ise, kuramsalbir çerçeveye dayanan “nesnel eleştiri”nin uzunca bir süre yerleşmemiş olması, edebiyatmetinlerinin daha ziyade kişisel beğeni ile şekillenen öznel yargılar doğrultusundadeğerlendirilmesidir.Divan şiiri ile ilgili değerlendirmeler, edebiyat ile siyaset arasındakisınırların modernleşme bağlamında bulanıklaşmasının en açık gözlemlenebildiği alandır.Divan şiiri ile ilgili Tanzimat döneminden başlayarak giderek basmakalıplaşan değer düşürücüyargıların kaynağı araştırıldığında, bu iki özelliğin belirleyici olduğu görülmektedir.Divan şiirinin Osmanlı-Türk edebiyatı içinde olduğu gibi dünya edebiyatı içindekiyerinin sağlıklı bir şekilde ortaya çıkarılmasının ise “nesnel eleştiri”nin gelişmesine bağlıolduğunun altı çizilmelidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Edebiyat eleştirisinin Tanzimat döneminden başlayarak yalnızca edebî alanı ilgilendirenbir edebî tür olmadığı, siyasi alanla çok yakın bir ilişki içinde olduğu dikkatiçekmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eleştiri etkinliğinin en belirgin özelliklerinden biri, edebiyat eleştirisininkendisinin modernleşmenin simgesine dönüşmüş olmasıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bir diğer özellik ise, kuramsalbir çerçeveye dayanan “nesnel eleştiri”nin uzunca bir süre yerleşmemiş olması, edebiyatmetinlerinin daha ziyade kişisel beğeni ile şekillenen öznel yargılar doğrultusundadeğerlendirilmesidir.Divan şiiri ile ilgili değerlendirmeler, edebiyat ile siyaset arasındakisınırların modernleşme bağlamında bulanıklaşmasının en açık gözlemlenebildiği alandır.Divan şiiri ile ilgili Tanzimat döneminden başlayarak giderek basmakalıplaşan değer düşürücüyargıların kaynağı araştırıldığında, bu iki özelliğin belirleyici olduğu görülmektedir.Divan şiirinin Osmanlı-Türk edebiyatı içinde olduğu gibi dünya edebiyatı içindekiyerinin sağlıklı bir şekilde ortaya çıkarılmasının ise “nesnel eleştiri”nin gelişmesine bağlıolduğunun altı çizilmelidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Edebiyat eleştirisi · Divan şiiri · oryantalizm

Özet

Edebiyat eleştirisinin Tanzimat döneminden başlayarak yalnızca edebî alanı ilgilendirenbir edebî tür olmadığı, siyasi alanla çok yakın bir ilişki içinde olduğu dikkatiçekmektedir. Eleştiri etkinliğinin en belirgin özelliklerinden biri, edebiyat eleştirisininkendisinin modernleşmenin simgesine dönüşmüş olmasıdır. Bir diğer özellik ise, kuramsalbir çerçeveye dayanan “nesnel eleştiri”nin uzunca bir süre yerleşmemiş olması, edebiyatmetinlerinin daha ziyade kişisel beğeni ile şekillenen öznel yargılar doğrultusundadeğerlendirilmesidir.Divan şiiri ile ilgili değerlendirmeler, edebiyat ile siyaset arasındakisınırların modernleşme bağlamında bulanıklaşmasının en açık gözlemlenebildiği alandır.Divan şiiri ile ilgili Tanzimat döneminden başlayarak giderek basmakalıplaşan değer düşürücüyargıların kaynağı araştırıldığında, bu iki özelliğin belirleyici olduğu görülmektedir.Divan şiirinin Osmanlı-Türk edebiyatı içinde olduğu gibi dünya edebiyatı içindekiyerinin sağlıklı bir şekilde ortaya çıkarılmasının ise “nesnel eleştiri”nin gelişmesine bağlıolduğunun altı çizilmelidir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAŞLI, Ş. (2016). Osmanlı -Türk Edebiyatı Tarihyazımında Tanzimat’tan Bugüne Çağdaş Eleştirel Söylem. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 - Sayı: 85, 141–160. https://ajindex.com/articles/60060

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Adıvar, H.E. (1943). Önsöz. Osmanlı Şiiri Tarihi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, v-xxi. Andrews, W.G. (2000).
  2. Şiirin Sesi, Toplumun Şarkısı (T. Güney, Çev.). İstanbul:
  3. İletişim Yayınları.
  4. Ataç, N. (2010). Günlerin Getirdiği - Sözden Söze. İstanbul:
  5. Yapı Kredi Yayınları.
  6. Ataç, N. (2007). Okuruma Mektuplar-Prospero ile Caliban. İstanbul:
  7. Yapı Kredi Yayınları.
  8. Ataç, N. (2007). Diyelim - Söz Arasında. İstanbul:
  9. Yapı Kredi Yayınları.
  10. Başlı, Ş. (2010). Osmanlı Romanının İmkânları Üzerine. İstanbul:
  11. İletişim Yayınevi.
  12. Benk, A. (2000). Dil Yazıları 2. İstanbul:
  13. Doğan Kitap. Birand, K. (1955). Aydınlanma Devri Devlet Felsefesinin Tanzimatta Tesirleri. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi. Caner, F. (2008). Cumhuriyet Eleştirisi ile Oryantalizmin İşbirliği: Hasta Adamın Hasta Şiiri. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 159-171.
  14. Devellioğlu, F. (1999). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara:
  15. Aydın Kitabevi.
  16. Ercilasun, B. (1998). Servet-i Fünun’da Edebi Tenkit. İstanbul:
  17. Milli Eğitim. Eyüboğlu, S. (1998). Yeni Türk San’atkârı Yahut Frenkten Türk’e Dönüş. Yahya Kemal İçin Yazılanlar (K. Yetiş, Haz.). İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti, 79-92.
  18. Gibb, E.J.W. (2004). Osmanlı Şiir Tarihi I-II (A. Çavuşoğlu, Çev.). Ankara:
  19. Akçağ Yayınları.
  20. Gölpınarlı, A. (1985). Divan Edebiyatı Beyanındadır. İstanbul:
  21. Marmara Kitapevi. Holbrook, V. (1998). Aşkın Okunmaz Kıyıları (E. Köroğlu ve E. Kılıç, Çev.). İstanbul:
  22. İletişim Yayınları.
  23. Köprülü, M.F. (1999). Hayat ve Edebiyat. Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler (M. Kalpaklı, Haz.). İstanbul:
  24. Yapı Kredi Yayınları.
  25. Mardin, Ş. (1973). Center-Periphery Relations: A Key to the Turkish Politics. Daedalus, 102 (Kış), 169-190.
  26. Mengi, M. (2000). Yüzyıllık Bir Batı Kaynağı: Gibb’in Osmanlı Şiir Tarihi. Divan Şiiri Yazıları. Ankara: Akçağ Yayınları. http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20 %20EDEBIYATI/8.php Moran, B. (1984). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Roman. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. İstanbul: İletişim Yayınları, 409-418.
  27. Parla, J. (1993). Babalar ve Oğullar. İstanbul:
  28. İletişim Yayınları.
  29. Tolasa, H. (2002). 16. Yüzyılda Edebiyat Araştırma ve Eleştirisi. Ankara:
  30. Akçağ Yayınları.
  31. Ülgener, S.F. (1983).
  32. Zihniyet, Aydınlar ve İzmler. İstanbul:
  33. Derin Yayınları.
  34. Yavuz, H. (1998).
  35. Görünmez Kılınan Şiir. Modernleşme, Oryantalizm ve İslam. İstanbul:
  36. Can Yayınları.
  37. Yavuz, H. (2008). Şiir ve Eleştiri. Zaman Gazetesi, 31 Aralık 2008. http://www.zaman. com.tr/yazar.do?yazino=790043.