Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2016 / Cilt: 22 - Sayı: 86

Melayê Cizîrî ve Diwan Okuma Geleneği

Sayfa
181–202
Yayın Tarihi
2016-05-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bir medrese âlimi ve sûfî şair tarafındanyazılan ve medrese mensupları tarafından makamlı bir şekilde medreselerin avlusundaokunan Dîwan, İslam tarihinde inşa edilmiş fiziki ve epistemolojik sınırların aşındırıldığı birörnek olarak değerlendirilebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Medrese öğrencileri ve hocaları doğu ve güneydoğu Türkiye’de yer alan medreselerinavlusunda on altıncı yüzyıl âlim ve mutasavvıfı Melayê Cizîrî’nin Dîwan’ını makamlı birşekilde okumaktadırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Arapçaya dayalı dinî ilimlerin yanı sıra Dîwan okumak bu medreselerdebir gelenek oluşturarak bu medreselerin sembolik gösterenlerinden biri haline gelmişlerdir.İslâm geleneğinde medrese-tekke, dini-tasavvufi ilimler ayrılığı düşünüldüğünde Dîwan’ınmedreselerde sahip olduğu yer açıklanması gereken bir durum olarak ortaya çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bir medrese âlimi ve sûfî şair tarafındanyazılan ve medrese mensupları tarafından makamlı bir şekilde medreselerin avlusundaokunan Dîwan, İslam tarihinde inşa edilmiş fiziki ve epistemolojik sınırların aşındırıldığı birörnek olarak değerlendirilebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Medrese · tekke · tasavvuf

Özet

Medrese öğrencileri ve hocaları doğu ve güneydoğu Türkiye’de yer alan medreselerinavlusunda on altıncı yüzyıl âlim ve mutasavvıfı Melayê Cizîrî’nin Dîwan’ını makamlı birşekilde okumaktadırlar. Arapçaya dayalı dinî ilimlerin yanı sıra Dîwan okumak bu medreselerdebir gelenek oluşturarak bu medreselerin sembolik gösterenlerinden biri haline gelmişlerdir.İslâm geleneğinde medrese-tekke, dini-tasavvufi ilimler ayrılığı düşünüldüğünde Dîwan’ınmedreselerde sahip olduğu yer açıklanması gereken bir durum olarak ortaya çıkmaktadır. Bumakale sûfî bir şairin ve Dîwan’ının hangi tarihsel ve kültürel dinamiklerin neticesinde bölgemedreselerinin sembolü haline geldiğini ve makamlı bir şekilde okunduğunu antropolojikbir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Müslümanların tarihi boyunca iki temel eğilimİslam’ın anlaşılmasında ve hayata geçirilmesinde başat olmuştur. Bunlardan birisi medreseve burada tedris edilen Arapça dinî ilimlere dayalı evrenselci eğilimidir. Diğeri ise İslâm’ınyerel estetik beğenilerine göre şekillenen daha tikel ve yerel bir eğilimdir. Bununla birliktebu iki eğilim, birbirinden izole edilmiş olmayıp bir diğerinin sınırını sürekli olarak aşmış, araform ve kurumlar meydana getirmeye çalışmışlardır. Bir medrese âlimi ve sûfî şair tarafındanyazılan ve medrese mensupları tarafından makamlı bir şekilde medreselerin avlusundaokunan Dîwan, İslam tarihinde inşa edilmiş fiziki ve epistemolojik sınırların aşındırıldığı birörnek olarak değerlendirilebilir.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞENGÜL, S. (2016). Melayê Cizîrî ve Diwan Okuma Geleneği. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 - Sayı: 86, 181–202. https://ajindex.com/articles/60047

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Abu-Lughod, Lila. Veiled Sentiments: Honor and Poetry in a Bedouin Society, Berkeley, University of California Press, 1986.
  2. Adak, Abdurrahman. Destpêka Edebiyata Kurî ya Klasik. İstanbul: Nûbihar, 2013.
  3. Ak, Ahmet Şahin Türk Din Musikisi&Câmi ve Tekke Musikisi, Ankara: Akçağ, 2011.
  4. Akdoğan, Bayram Mevlevîlik ve Mûsikî (Er-Risâletü’t-Tenzîhiyye fî Şe’ni’l-Mevleviyye). İstanbul: Rağbet, 2009.
  5. Akün, Ömer Faruk. Dîvan Edebiyatı. İstanbul: İSAM, 2014.
  6. Algar, Hamid. Jami. Oxford: Oxford University Press, 2013.
  7. Alkış, Abdurrahim. Melayê Cızirinin Dîvanında Tasavvufi Mazmunlar. İstanbul: Nûbihar, 2014.
  8. Avery, P. “Foreword: Hafiz of Shiraz” Leonard Lewisohn (ed) Hafız and the Religion of Love in Classical Persian Poetry, London, I.B. Tauris, 2010.
  9. Aytaç, Gürsel. Genel Edebiyat Bilimi. İstanbul: Say, 2. Baskı, 2009.
  10. Bakhtin, Mikhail. Karnavaldan Romana: Edebiyat Teorisinden Dil Felsefesine Seçme Yazılar İstanbul: Ayrıntı, 2001.
  11. Caton, Steven C. “The Peaks of Yemen I Summon”Poetry as Cultural Practise in a Northern Yemeni Tribe, Berkeley: University of California Press, 1990 Cizîrî, Mela Ahmedê Dîwan çev. Osman Tunç, İstanbul: Nûbihar, 2009.
  12. Çelebi, Asaf Halet. Mevlâna ve Mevlevilik. Ankara: Hece, 2006.
  13. Çiçek, Yakup. Risale-i Hâlidiye, Mecd-i Talid, Şemsü’ş-Şumus. İstanbul: Sey-Tac Yayınları, 2004.
  14. Doru, Nesim Melayê Cizîrî: Felsefî ve Tasavvufî Görüşleri, İstanbul: Nûbihar, 2012
  15. Düzenli, Pehlül. İslâm Kültür Tarihinde Musiki. İstanbul: Kayıhan, 2014. Ez-Zıvıngî, Ahmed İbn Molla Muhammed, el-Ikdu’l-Cevheri fi Şerhi Dîwani’ş Şeyhi’l- Cezeri 2 Cilt, Kamışlı, ts. Erkal, Abdulkadir. Dîwan Şiirinin Poetikası (17. Yüzyıl). Ankara: Birleşik, 2009. Feridüddin Attâr. Mantık Al-Tayr. İstanbul: İş Bankası, 2014.
  16. Hassanpour, Amir. Kürdistan’da Dil ve Milliyetçilik 1918-1985. İstanbul: Avesta, 2005. İbn Haldun. Mukaddime 2 Cilt. İstanbul: Dergâh, ??? Gazâlî, Ahmed. Âşıkların Halleri-Sevânih’u-l Uşşâk. İstanbul: Hece, 2012.
  17. Gilbert, Rouget Music and Trance A Theory of the Relations Between Music and Possessions Chicago and London: The University of Chicago Press, 1985.
  18. Gölpınarlı, Abdülbâki. Hâfız. İstanbul: Kapı, 2013.
  19. Gözütok, Şakir İslâm’ın Altın Çağında İlim İstanbul: Nesil, 2012 ---. İlk Dönem İslâm Eğitim Tarihi, İstanbul:Fecr, 2002.
  20. Ildırar, Mehmet. İşaretler. İstanbul: Seytac Yayınları, 2006.
  21. James, Wendy Törensel Hayvan: Yeni Bir Antropoloji Portresi. Çev. Sevda Çalışkan. İstanbul: İş Bankası, 2013
  22. Kahraman, Abdullah (ed) İhvân-ı Safâ Risâleleri Cilt I, İstanbul: Ayrıntı,