Dergiler / Tokat ilmiyat dergisi / 2020 / Cilt: 8 - Sayı: 2

Ritüel, Batıl İnanç ve Bilimsel Veriler Bağlamında Hapşırma ve Esnemeyle İlgili Rivâyetlerin Değerlendirilmesi

Evaluation of the Narratives Related to Sneezing and Yawning within the Context of Ritual, Superstitions and Scientific Datas

Sayfa
573–599
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca makale hapşırma sonrası İslâmî uygulamaların sosyal bilimlerin temel konularından biri olan ritüel kavramıyla olan ilintisini de açıklamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bazı rivâyetlerde hapşırığın övülerek Allah’a nispet edilmesi, esnemenin yerilerek şeytana nispet edilmesi insanî fıtrî bir ihtiyaç olan hapşırmanın vücuda faydalı, esnemenin zararlı olarak anlaşılmasına sebebiyet vermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarih boyunca çeşitli itikat ve kültürlerde uğursuzluk, ölüm, müjde gibi birçok farklı alâmetle bağdaştırılan hapşırma ve esnemenin rivâyetlerdeki mevcut hali, konunun diğer inanç ve kültürler çizgisinde algılanmasına sebebiyet verebilecek niteliktedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca makale hapşırma sonrası İslâmî uygulamaların sosyal bilimlerin temel konularından biri olan ritüel kavramıyla olan ilintisini de açıklamaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadîs · Ritüel · Hurâfe

Özet

Bazı rivâyetlerde hapşırığın övülerek Allah’a nispet edilmesi, esnemenin yerilerek şeytana nispet edilmesi insanî fıtrî bir ihtiyaç olan hapşırmanın vücuda faydalı, esnemenin zararlı olarak anlaşılmasına sebebiyet vermektedir. Tarih boyunca çeşitli itikat ve kültürlerde uğursuzluk, ölüm, müjde gibi birçok farklı alâmetle bağdaştırılan hapşırma ve esnemenin rivâyetlerdeki mevcut hali, konunun diğer inanç ve kültürler çizgisinde algılanmasına sebebiyet verebilecek niteliktedir. Bununla birlikte rivâyetlerde hapşırma sonrası yapılan şükür ve karşılıklı dua, İslâmî bir toplum yapısı oluşturmada sünnetin rolünü ve bunun toplumsal hafızayı canlı tutarak bireysellikten öte kolektif bir yapı oluşturan, aynı zamanda toplumda ortak bir işlevi olan ritüellerle ilişkisini gündeme getirmektedir. Makale, Hz. Peygamber’in söz ve uygulamalarında Rahmân ve Şeytan’la bağdaştırılan hapşırma ve esneme eylemlerini bilimsel veriler zemininde ele alarak, bu konuda buyrulan rivâyetlerin tarih boyunca inanılan hurâfelerden farkını açıklamayı hedeflemektedir. Ayrıca makale hapşırma sonrası İslâmî uygulamaların sosyal bilimlerin temel konularından biri olan ritüel kavramıyla olan ilintisini de açıklamaktadır.

Abstract

Sneeze is praised and attributed to God and yawning is attributed to the devil by being scorned in the narrations. This situation causes sneezing, which is a human inherent need, to be perceived as beneficial for the body and yawning as harmful. Throughout history, sneezing and yawning, which have been associated with many different signs such as bad luck, death, and gospel, may cause the subject to be perceived in line with other beliefs and cultures. Therewithal, after the sneeze, thanks and mutual prayer in the narratives reveals the role of the Sunnah in creating an Islamic social structure and its relation with rituals, which also constitute a collective structure rather than individuality by keeping social memory alive, but also a common function in society. The article tackles the association of sneezing and yawning with Rahmān and Satan in the words and practices of Prophet Muhammad (pbuh) on the basis of scientific data and aims to explain the difference between the narratives said on this subject and the superstitions believed throughout history. Furthermore, the article explains the correlation of Islamic practices after sneezing with the concept of ritual, which is one of the fundamental topics of social sciences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Oktan, Y. (2022). Ritüel, Batıl İnanç ve Bilimsel Veriler Bağlamında Hapşırma ve Esnemeyle İlgili Rivâyetlerin Değerlendirilmesi. Tokat ilmiyat dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 2, 573–599. https://ajindex.com/articles/598215

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. A, Wylie. “Rhinology and laryngology in literature and Folk-Lore”. The Journal of Laryngology & Otology 42/2 (1927), 81-87. Ali Kârî, Nûreddîn Alî b. Sultân. Mirḳâtü’l-mefâtîḥ. 9 Cilt. Beyrût: Dâru’l-Fikr, 2002.
  2. Assmann, Jan. Kültürel Bellek, Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. çev. Ayşe Tekin. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2001. Bâcî, Ebü’l-Velîd Süleymân b. Ḥalef. el-Münteḳâ. 7 Cilt. Mısır: Matbaʻatu’s-saʻâde, 1332. Baenninger, Ronald. “On yawning and its functions”. Psychonomic Bulletin & Review 4 (1997), 198-207. Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Alî. el-Câmiʿ li-aḫlâḳi’r-râvî ve âdâbi’s-sâmiʿ. 2 Cilt. Riyâḍ: Mektebetü’l-Maʻârif, 1403. Bergen, Fanny D. Current Superstitions. Boston: The American Folk Lore Society, 1896. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâʻîl. Ṣaḥîhu’l-Buḫârî. 3. Basım. Beyrût: Dâru İbn Kes̱îr, 1987.
  3. Chipman, Leigh N. B. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam". Studia Islamica 93 (2001), 5-25.
  4. Cielo, Astra. Signs, omens and superstitions. New York: G. Sully & Company, 1918.
  5. Cioran, E.M. Tears and Saints. London: The University of Chicago Press, 1998.
  6. Cohen, Anthony P. Topluluğun Simgesel Kuruluşu. çev. Mehmet Küçük. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 1999.
  7. Collins, Randal. Interaction Ritual Chains. New Jersey: Princeton University Press, 2004.
  8. Drower, E.S. The Secret Adam: A Study of Nasoraean Gnosis. Oxford: Clarendon Press, 1960.
  9. Dumoulın, Jerome. The Catholic World. New York: Lawrence Kehoe Publisher, 1866. Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‘as es-Sicistânî el-Ezdî. Sünenu Ebî Dâvud. 7 Cilt. Beyrût: Dâru’r-Risâleti’l-Âlemiyye, 2009.
  10. Edgar, Thurston. Omens and Superstitions of Southern India. New York: Mc Bride, Nast & Company, 1922.
  11. Flaskerud, Jacquelyn. “Yawning, Why and When?”. Mental Health Nursing 37/7 (2016), 1-4.
  12. Gallup, Andrew C. - Gallup, Gordon G. “Yawning as a Brain Cooling Mechanism: Nasal Breathing and Forehead Cooling Diminish the Incidence of Contagious Yawning”. Evolutionary Psychology Journal 5/1 (2007), 92-101.
  13. Gupta, Sharat. - Mittal, Shallu. “Yawning and its physiological significance”. International journal of applied and basic medical research 3 (2013), 11-15.
  14. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel. Müsnedu’l-İmam Ahmed. 45 Cilt. Dımeşḳ: Müessesetu’r-Risâle, 2001. Hattâbî, Ebû Süleymân Hamd b. Muhammed. Meʿâlimü’s-Sünen. 4 Cilt. Ḥaleb: el-Matbaʻtu’l-ilmiyye, 1932. Herevî, Muhammed b. Ahmed. Teḥẕîbu’l-luġâ. 15 Cilt. Beyrût: Dâru İḥyâi’t-turâs̱i’l-ʻArabî, 2001. Ho