Tebriz’de Yayınlanan Azerbaycan Türkçesinde Bir Dergi “Dede Korkut Dergisi”

Özet

İran’da basın hayatı Kaçar Hanedanı padişahı olan Fethali Şah Kaçar zamanında ortaya çıktı. O dönem İran’daki matbaacılığın merkezi Tebriz olduğu bilinmektedir. Tebriz’den sonra diğer şehirlerde matbaalar kurulmuştur. İran İslam devriminden sonra Tebriz’de yayına başlayan Dede Korkut Dergisi Azerbaycan Türkçesinde ve Arap alfabesiyle İran’da yayınlanan ilk Türkçe dergiler arasında tarihe geçmiştir. Dergi birçok ilkleri beraberinde getirmiştir. Türk dili ve kültürünü hor gören Şah dönemi sonrası bu derginin ortaya çıkması İran’da yaşayan Türklerin özlüğüne dönüşünün bir simgesi olarak görülmektedir. Dönemin siyasi ve içtimai çalkantılar nedeniyle ne yazık ki bu dergi diğer dergiler gibi kısa ömürlü olmuş ve yirmi sayı çıktıktan sonra kapatılmıştır. 1359 H.Ş./1980-Ağustos 1361 H.Ş./1982 Nisan tarihleri arasında Dr. Hüseyin Feyzullahi’nin baş sorumluğunda çıkan Dede Korkut Dergisi’nin içeriği milli bilinci aşılamak, milli kültürü korumak ve Azerbaycan Türkçesinin eğitim diline çevirmek isteğigibi konular üzerinde yoğunlaşmıştır. Derginin adından da belli olduğu gibi milli edebiyat konuları ön plana çıkmaktaydı. Derginin öne çıkan önemli bir hususiyeti de milli edebiyat geleneğinde Dede Korkut, Oğuz Han, Tepegöz, Alpamış ve diğer ulusal karakterlerin ilk defa İran Türklerine tanıtması olmuştur. Bu çalışmada İran İslam Devriminden sonra Tebriz’de yayınlanan Dede Korkut Dergisi’nin tanıtılmasını amaçlanmıştır.