Dergiler / Muhafazakar Düşünce Dergisi / 2012 / Cilt: 8 - Sayı: 32

OSMANLI-TÜRK SİYASAL GELENEĞİNDE BİREYSEL ve KOLEKTİF HAKLAR MEFHUMU

Sayfa
151–173
Yayın Tarihi
2012-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kolektif hak uygulamalarının neden olduğu bu tarihi deneyimlerin etkisi altında yeni bir rejim kurma çabasında olan Cumhuriyet kurucu kadroları, gayrimüslim azınlıkları öncelikli olarak siyasal aidiyet üzerin-den tanımlamış, Lozan Antlaşması’nda ifadesini bulan hakları “gayrimüslim Türk vatandaşlarına bireysel düzeyde tanımıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bireyin siyasal ve kültürel kimliği arasında yakın bağ kuran modern devlet, baskın kültürel kimlik dışında kalan azınlıkların siyasal ve toplumsal varlığını sorunsallaştırmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle Tanzimat olarak bilinen ve siyasal aidiyet üzerinden kurgulanacak bir Osmanlı ulusu yaratma çabası olarak değerlendirilebilecek 19.
💡
Sonuç & Katkı:Kolektif hak uygulamalarının neden olduğu bu tarihi deneyimlerin etkisi altında yeni bir rejim kurma çabasında olan Cumhuriyet kurucu kadroları, gayrimüslim azınlıkları öncelikli olarak siyasal aidiyet üzerin-den tanımlamış, Lozan Antlaşması’nda ifadesini bulan hakları “gayrimüslim Türk vatandaşlarına bireysel düzeyde tanımıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Azınlık hakları · bireysel haklar · kolektif haklar

Özet

Bireyin siyasal ve kültürel kimliği arasında yakın bağ kuran modern devlet, baskın kültürel kimlik dışında kalan azınlıkların siyasal ve toplumsal varlığını sorunsallaştırmıştır. Bu nedenle azınlık hakları, modern dönemin temel ilgi alanlarından biri haline gelmiştir. Azınlık kültürlerin korunmasını amaçlayan haklar ya doğrudan söz konusu cemaatlerin tüzel kişiliklerine (kolektif) ya da aynı kültürel topluluklara mensup bireylere (bireysel) tanınmıştır. Gayrimüslim cemaatleri idari özerkliğe sahip birimler olarak örgütleyen Osmanlı idaresi, kolektif haklar şeklinde formüle edilen hak ve imtiyazları gayrimüslim cemaatlerin dini otoritelerine tanımıştır. Bireyin idaresini birçok alanda cemaat organlarına bırakan bu yaklaşım, gayrimüslim kültürel kimliğinin korunması ve tekrar üretilmesini sağlarken, Müslüman ve gayrimüslim unsurlar arasında derin bir ayrımın doğmasına yol açmıştır. Bu nedenle Tanzimat olarak bilinen ve siyasal aidiyet üzerinden kurgulanacak bir Osmanlı ulusu yaratma çabası olarak değerlendirilebilecek 19. Yüzyıl Osmanlı reformları başarısızlığa uğramış, devleti çöküşten kurtaramamıştır. Kolektif hak uygulamalarının neden olduğu bu tarihi deneyimlerin etkisi altında yeni bir rejim kurma çabasında olan Cumhuriyet kurucu kadroları, gayrimüslim azınlıkları öncelikli olarak siyasal aidiyet üzerin-den tanımlamış, Lozan Antlaşması’nda ifadesini bulan hakları “gayrimüslim Türk vatandaşlarına bireysel düzeyde tanımıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SONER, B. A. (2012). OSMANLI-TÜRK SİYASAL GELENEĞİNDE BİREYSEL ve KOLEKTİF HAKLAR MEFHUMU. Muhafazakar Düşünce Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 32, 151–173. https://ajindex.com/articles/59522

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKMAN, Mehmet (1999). “Kilise ve Havraların İslam-Osmanlı Hukuk Tarihindeki Yeri”, V. Akyüz (der.), Osmanlıda Din Devlet İlişkileri, İstanbul: Ayışığı Kitapları. AKYOL,Taha (1996). Medine’den Lozan’a: Çok Hukuklu Sistemin Tarihteki Deneyleri, İstanbul:
  2. Milliyet Yayınları.
  3. ALFREDSSON, Gudmundor (1993). “Minority Rights and a New World Order”, D. Gomien (der.), Broadening the Frontiers of Human Rights, Scandinavian University Press.
  4. BARKAN, Ömer Lütfi (1999). “Türkiye’de Din ve Devlet İlişkilerinin Tarihsel Gelişimi”, V. Akyüz (der.), Osmanlıda Din Devlet İlişkileri, İstanbul:
  5. Ayışığı Kitapları. BAYUR, Yusuf Hikmet (1991).
  6. Türk İnkilabı Tarihi, Cilt. II, Kısım IV, Ankara:
  7. Türk Tarih Kurumu Yayınları BERKES, Niyazi (1998). The Development of Secularism in Turkey, New York: Routledge. BIELEFELDT, Heiner (2000). “Western versus Islamic Human Rights Conceptions: A Critique of Cultural Essentialism in the Dicussion on Human Rights”, Political Theory, Sayı 28/1. BOZKURT, Gülnihal (1996a). Alman-İngiliz Belgelerinin ve Siyasi Gelişmelerin Işığı Al-tında Gayri Müslim Osmanlı Vatandaşlarının Hukuki Durumu: 1839-1914, An-kara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. _______ (1996b). Batı Hukukunun Türkiye’de Benimsenmesi: 1839-1939, Ankara: Türk Ta-rih Kurumu Yayınları. _______ (1996). Batı Hukukunun Türkiye’de Benimsenmesi: 1839-1939, Ankara:
  8. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  9. BRAUDE, Bernard ve Bernard Lewis (1982). Christians and Jews in the Ottoman Empire: The Functioning of a Plural Society, New York, London: Holmes and Meier Publishers.
  10. BRUNNER, Georg (1996). “The Concept of Gruop Rights in the Field of Protection of Minorities”, A. Sajo (der.), Western Rights?: Post-Communist Application, Lon-don, Boston: Kluwer Law International. DONNELLY, Jack (1989). Universal Human Rights in Theory and Practice, London: Cor-nell University Press.
  11. GELLNER, Ernest (1983).
  12. Nations and Nationalism, Ithaca and New York: Cornell Uni-versity Press.
  13. GILBERT, Geoff (1996). “The Council of Europe and Minority Rights”, Human Rights Quarterly, Sayı 8/1. GÖKBİLGİN, Tayyip M. (1967). “Tanzimat Hareketinin Osmanlı Müesseselerine ve Teşkilatına Etkileri”, Belleten, Sayı. XXXI / 121. İNALCIK, Halil (1993). “Djizya”, The Encyclopaedia of Islam, New York: E.J. Brill. _______ (1994). The Ottoman Empire: The Classical Age 1300-1600, London: Phoenix. JONES, Peter (1994). Rights: Issues in Political Theory, New York: St. Martin’s Press.
  14. KADIOĞLU, Ayşe (2007). “Denationalization of Citizenship? The Turkish Expe-ri