KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sanat Tarihi Yıllığı / 2019 / Cilt: 28 - Sayı: 28

DEMİRKÖY FATİH DÖKÜMHANESİ KAZISI LÜLE BULUNTULARI (2010-2015)

Nurcan Yazıcı METİN
Sayfa
81–102
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca bu lüle parçaları arasında çok sayıda damgalı örneklerin bulunduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kırklareli iline bağlı Demirköy ilçesinde bulunan Fatih Dökümhanesi’nde 2001 yılında çevre düzenleme ve kurtarma kazıları şeklinde başlatılan çalışmalar 2015 yılında tamamlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Os-manlı sanayisini örnekleyen Dökümhane’de yürütülen kazı çalışmaları sonucunda mekanlar, temel / duvar seviyesinde açığa çıkarılmıştır.Makalede, Demirköy Fatih Dökümhanesi’nde 2010-2015 yıllarını kapsayan altı kazı sezonunda ele geçen lüle ve lüle parçalarından tanımlanabilecek ve de-ğerlendirilebilecek durumda olan örnekler üzerinden bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca bu lüle parçaları arasında çok sayıda damgalı örneklerin bulunduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2001 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kırklareli iline bağlı Demirköy ilçesinde bulunan Fatih Dökümhanesi’nde 2001 yılında çevre düzenleme ve kurtarma kazıları şeklinde başlatılan çalışmalar 2015 yılında tamamlanmıştır. Yaklaşık on bin metrekarelik bir alanı kaplayan ve Fatih Dökümhanesi olarak tanınan demir dökümhanesi, iki ayrı kotta yer alan birimlerden oluşmaktadır. Surlarla çevrili alanda üst kotta, avlu etrafında yaşam ve hizmet mekanları, alt kotta ise üretimle ilgili donanımlar yer almaktadır. Os-manlı sanayisini örnekleyen Dökümhane’de yürütülen kazı çalışmaları sonucunda mekanlar, temel / duvar seviyesinde açığa çıkarılmıştır.Makalede, Demirköy Fatih Dökümhanesi’nde 2010-2015 yıllarını kapsayan altı kazı sezonunda ele geçen lüle ve lüle parçalarından tanımlanabilecek ve de-ğerlendirilebilecek durumda olan örnekler üzerinden bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Tanımlanan kazı sezonlarında tüm / tam lüle örnekleri yoktur. Ele alınan 41 parçanın tamamı yaşam ve hizmet mekanları olarak tanımlanan üst kotta yürütülen kazılarda bulunmuştur.2010-2015 kazı sezonlarını kapsayan dönemde ele geçen Demirköy lüleleri beyaz hamurlu bir örnek hariç kırmızı hamurludur. Parçalardaki yanık izlerinden kullanılmış oldukları anlaşılmaktadır. Form ve süsleme olarak farklı kazılarda benzer örnekler mevcut olmakla birlikte değerlendirilen lüle parçaları arasında birbirinin tekrarı örnekler yoktur. Lüle parçalarında zengin geometrik desen çeşitliliğinin kul-lanımı dikkati çekmektedir. Bitkisel süsleme daha az kullanılmıştır. Bazı örnekler altın yaldız kullanımı açısından önemlidir. Ayrıca bu lüle parçaları arasında çok sayıda damgalı örneklerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu damgalardan bir kısmı okunabilmiştir. Değerlendirilen örneklerin başkent İstanbul üretimi olabileceği ve 19. yüzyıla tarihlenebileceği düşünülmektedir. Nitekim işletmenin bu yüzyılda kapsamlı bir şekilde ihya edildiği bilinmektedir. Başkent İstanbul’a hizmet veren bir devlet işletmesi olan Demirköy Fatih Dökümhanesi’nde çalışanların kullandığı lüle örneklerinin İstanbul’dan getirilmiş olması mümkün görünmektedir. Özenli örnekler olmaları, altın yaldız kullanımı da bu düşünceyi desteklemektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

METİN, N. Y. (2022). DEMİRKÖY FATİH DÖKÜMHANESİ KAZISI LÜLE BULUNTULARI (2010-2015). Sanat Tarihi Yıllığı, Cilt: 28 - Sayı: 28, 81–102. https://ajindex.com/articles/591046

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Ağırdemir, Erdoğan, “Bektaşilikte Tâc Çeşitleri ve Anlamları”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, 60, 2011, s. 365-378.
  2. Akın, Günkut, “Merdivenköy Bektaşi Tekkesi’ndeki Dünya Ağacı”, Sanat Tari-hi Araştırmaları Dergisi, 4,1989, s. 68-74.
  3. Aksel, Malik, Türklerde Dini Resimler, Kapı Yayınları, İstanbul, 2010.
  4. Alkan, Erdoğan, Sayılar ve Hayvan Simgeleriyle Alevi Mitolojisi, Kaynak Ya-yınları, İstanbul, 2005. Altıer Semiha, “Bektaşi İkonografisi Üzerine Bir Deneme: Hacı Bektaş Veli Mü-zesi’ndeki Figürlü Keşkül-ü Fukaralar”, SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 2008, s. 101-116.
  5. Arslan, Seher, “Türklerde Ağaç Kültü ve “Hayat Ağacı”, Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1/1, 2014, s. 59-71.
  6. Atalay, Besim, Bektaşilik ve Edebiyatı, Ant Yayınları, İstanbul, 1991.
  7. Atasoy, Nurhan, Derviş Çeyizi Türkiye’de Tarikat Giyim Kuşam Tarihi, Kül-tür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 2005.
  8. Ayhan, Gökben, Demet Göçer, “Hacıbektaş Veli Müzesi’ndeki Sancak Alem-leri”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 79, 2016, s.171-195.
  9. Bahadır, İbrahim, “Alevilikte Erkân Farklılıkları”, Uluslararası Anadolu İnanç-ları Kongresi Bildirileri, Ervak Yayınları, Ankara, 2000, s. 89-112.
  10. Birge, John Kingsley, Bektaşilik Tarihi, çev: Reha Çamuroğlu, Ant Yayınları, İstanbul, 1991.Blair, Sheila S., Islamic Calligraphy, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2006.
  11. Büyükünal, Zeynep, Mevlânâ’nın Tasavvuf Felsefesinde Sembolizm,Necmet-tin Erbakan Üniversitesi,
  12. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilim-leri Anabilim Dalı Doktora Tezi, Konya, 2014.
  13. Coşar, Mehvibe, “Alevi-Bektaşi Kültüründe Sayılara Yüklenen Terim Değeri”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, 60, 2011, s. 113-128.
  14. Çağman, Filiz, Zeren Tanındı, “Tarikatlarda Resim ve Kitap Sanatı”, Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler Kaynaklar-Doktrin-Ayin ve Erkân-Tarikatlar Edebiyat-Mimari-Güzel Sanatlar-Modernizm, haz. Ahmet Yaşar Ocak, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2005, s. 505-529.
  15. Çevrimli, Nilgün, “Değişik İşlevli Bir Grup Madeni Eser Örnekleri Üzerinde Gö-rülen Ejder Figürleri Hakkında Bir Değerlendirme”, Vakıflar Degisi, 37, 2012, s. 193-222.
  16. Çift, Salih, “Bir Ressamın Kaleminden Mısır’daki Son Bektâşî ve Tekkesi”, Keş-kül, 22, 2012, s. 86-95.
  17. Daneshvari, Abbas, Of Serpent and Dragons in Islamic Art an Iconographical Study, Mazda Publishers, Costa Mesa, 2011.
  18. Doğan, Ahmet Işık, Osmanlı Mimarisinde Tarikat Yapıları Tekkeler, Zaviye-ler ve Benzer Niteli