Sarığı Çıkarmaktan, Kılıcı Kuşanmaya: Diyanet İşleri Başkanlığı’nın AKP İktidarı İle İlişkisine Yönelik Güncel Yaklaşımlara Eleştirel Bir Bakış
From Tak ing the Turban off to the G irding the Sword on: A Critic al View of the Current Approaches to the Relationship of the Presidency of Religious Affairs with the AKP Government
Amaç & Hipotez:Bu çalışma günümüzde literatürde yaygınlaşma eğiliminde olan Diyanet teşkilatını AKP iktidarı bağlamında analiz eden yaklaşımlara karşı eleştirel bir bakış açısı geliştirmekte ve Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Diyanet teşkilatının iktidarlar ile olan ilişkilerini inceleyerek kurumun siyasal bir araç olarak teşkilatlandırılmasının yapısal kökenlerini ortaya koyarak, günümüzde Diyanet’in nasıl ele alınması gerektiği yönünde alternatif bir yaklaşım geliştirmeyi hedeflemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma günümüzde literatürde yaygınlaşma eğiliminde olan Diyanet teşkilatını AKP iktidarı bağlamında analiz eden yaklaşımlara karşı eleştirel bir bakış açısı geliştirmekte ve Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Diyanet teşkilatının iktidarlar ile olan ilişkilerini inceleyerek kurumun siyasal bir araç olarak teşkilatlandırılmasının yapısal kökenlerini ortaya koyarak, günümüzde Diyanet’in nasıl ele alınması gerektiği yönünde alternatif bir yaklaşım geliştirmeyi hedeflemektedir.
Bu çalışma günümüzde literatürde yaygınlaşma eğiliminde olan Diyanet teşkilatını AKP iktidarı bağlamında analiz eden yaklaşımlara karşı eleştirel bir bakış açısı geliştirmekte ve Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Diyanet teşkilatının iktidarlar ile olan ilişkilerini inceleyerek kurumun siyasal bir araç olarak teşkilatlandırılmasının yapısal kökenlerini ortaya koyarak, günümüzde Diyanet’in nasıl ele alınması gerektiği yönünde alternatif bir yaklaşım geliştirmeyi hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Diyanet İşleri Başkanlığı, AKP, sekülerlik, hegemonya, ideolojik aygıt
Abstract
This study aims to develop a critical perspective against the approaches that analyze the Presidency of Religious Affairs, in the context of AKP power which is becoming widespread in the literature today. In this direction, the historical roots of the establishment of the institution as a political tool will be revealed by examining the relations of the Presidency of Religious Affairs with the political authorities since the foundation of the Republic. Accordingly, it is aimed to develop an alternative approach to how Presidency of Religious Affairs can be discussed in the literature today. Keywords: Presidency of Religious Affairs, JDP, secularity, hegemony, ideological apparatuse
🔖
Bu Makaleye Atıf Yap
ÖZDEMİRCİ, İ. C. N. (2022). Sarığı Çıkarmaktan, Kılıcı Kuşanmaya: Diyanet İşleri Başkanlığı’nın AKP İktidarı İle İlişkisine Yönelik Güncel Yaklaşımlara Eleştirel Bir Bakış. Praksis, Cilt: 0 - Sayı: 56, 111–135. https://ajindex.com/articles/588534
Kitap ve Makaleler Adak, S. (2020) “Expansion of the Diyanet and the Politics of Family in Turkey under AKP Rule”, Turkish Studies. Akseki, A. H. (2001), “Din Tedrisatı ve Dini Müesseseler Hakkında Bir Rapor”, İslamiyat, 4 (1): 131-144.
Althusser, L. (2008) İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, çev. A. Tümertekin, İstanbul:
İthaki. Anderson, B. (2015) Hayali Cemaatler, çev. İ. Savaşır, İstanbul:
Metis. Arslanpay, N. (1973)
Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluşu, Çalışması ve Birimlerinin Tanıtılması, Ankara:
Diyanet İşleri Başkanlığı. Asad, T. (2007) Sekülerliğin Biçimleri, çev. F. B. Aydar, İstanbul:
Metis. Asad, T. (2015) Dinin Soykütükleri, çev. A. A. Tekin, İstanbul:
Metis. Atar, F. (1985) “İfta Teşkilatının Ortaya Çıkışı”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3: 19-48.
Aybakan, B. (2005) “Muamelat-ı Nas”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 30. Azak, U. (2008) “Secularism in Turkey as a Nationalist Search for Vernacular Islam: The Ban on the Call to Prayer in Arabic (1932-1950)”,
REMMM, La Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée, 123: 161-177.
Azak, U. (2010) Islam and Secularism in Turkey: Kemalism, Religion and the Nation-State, London: I.B. Tauris. Beydilli, K. (2018) Osmanlı Devletinde İmamlar ve Bir İmamın Günlüğü, İstanbul:
Pınar. Bein, A. (2013) Osmanlı Uleması ve Türkiye Cumhuriyeti, çev. B. Üçpunar, İstanbul:
Kitap. Brockett, G. (1998) “Collective Action and the Turkish Revolution: Towards a Framework for the Social History of the Atatürk Era, 1923-38”, Middle Eastern Studies, 34 (4): 44-66.
Brockett, G. (2011)
How Happy to Call Oneself a Turk, Austin: University of Texas. Bruinessen, M. V. (2018) “Comparing the Governance of Islam ın Turkey and Indonesia”, RSIS Working Papers, Utrecht University. Bulut, M. (2001) “Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Yayın Faaliyetleri”, İslamiyat, 4 (1): 61-72.
Casanova, J. (2014) Modern Dünyada Kamusal Dinler, çev. ed. M. M. Şahin, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
Diyanet İşleri Başkanlığı. Cündioğlu, D. (1998) Türkçe Kur’an ve Cumhuriyet İdeolojisi, İstanbul:
Kitabevi.
Cündioğlu, D. (1999) Bir Siyasi Proje Olarak Türkçe İbadet – I, İstanbul:
Kitabevi.
Çıtak, Z. (2020) “The Transformation of the State-Religion Relationship under the AKP: the case of Diyanet”, Bedirhanoğlu, P. vd. (der.), Turkey’s New State in The Making içinde, London: Zed. Günay, D. ve Günay, A. (2011)