Dergiler / Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Cilt: 7 - Sayı: 1

İndirgemeci Yaklaşımların Bir Ürünü Olarak Tekfir

Sayfa
23–57
Yayın Tarihi
2017-06-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, İslam toplumlarının birlik ve dayanışmasının önündeki en büyük engellerden olan tekfirciliğin, indirgemeci yaklaşımların bir ürünü olduğunu ve politik oyunların bir istismar aracı olarak kullanıldığını ifade ettik.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Tekfiri İslam’ın özündenmiş gibi gösteren haksız yaklaşımları, sığındıkları gerekçelerden hareketle doğruluk testine tabi tutmak, makalemizin ana hedefini oluşturmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öncelikli olarak, tekfirle birlikte ismi sıklıkla anılan Haricî ve Selefî zihniyetin katı tutumlarının dinî referanslara karşı indirgemeci yaklaşımlarından kaynaklandığını, bu tavrın arka planında yatan dönemin siyasî, ekonomik ve kültürel baskın izleri görmezden gelinerek yapılacak her türlü yorum ve değerlendirmenin de indirgemeciliğin bir başka versiyonu olacağını göstermeye çalıştık.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, İslam toplumlarının birlik ve dayanışmasının önündeki en büyük engellerden olan tekfirciliğin, indirgemeci yaklaşımların bir ürünü olduğunu ve politik oyunların bir istismar aracı olarak kullanıldığını ifade ettik.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Tekfir · indirgemecilik · istismar

Özet

Öz Tekfiri İslam’ın özündenmiş gibi gösteren haksız yaklaşımları, sığındıkları gerekçelerden hareketle doğruluk testine tabi tutmak, makalemizin ana hedefini oluşturmaktadır. Öncelikli olarak, tekfirle birlikte ismi sıklıkla anılan Haricî ve Selefî zihniyetin katı tutumlarının dinî referanslara karşı indirgemeci yaklaşımlarından kaynaklandığını, bu tavrın arka planında yatan dönemin siyasî, ekonomik ve kültürel baskın izleri görmezden gelinerek yapılacak her türlü yorum ve değerlendirmenin de indirgemeciliğin bir başka versiyonu olacağını göstermeye çalıştık. İslam’ın diğer kaynak ve yorumları görmezden gelinerek sadece bir rivayetten (Fırka-i Nâciye hadisi) hareketle tekfircilik ne derece sorunluysa, İslam bilginleri tarafından rağbet görmemesine rağmen böyle bir rivayeti tekfiri tetikleyen güçlü bir referans olarak lanse etmenin de, indirgemeci bir tutum olarak, bir o kadar sıkıntılı olduğunu belirtmek istedik. Öte yandan, Kelam âlimlerinin iman tanımlamalarından ve küfür hakkındaki fikirlerinin sadece bir bölümünden hareketle tekfirciliğe kapı araladığını iddia etmenin yanlışlığını örnekleriyle beraber göstermeye çalıştık. Sonuç olarak, İslam toplumlarının birlik ve dayanışmasının önündeki en büyük engellerden olan tekfirciliğin, indirgemeci yaklaşımların bir ürünü olduğunu ve politik oyunların bir istismar aracı olarak kullanıldığını ifade ettik.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şahinalp, H. (2017). İndirgemeci Yaklaşımların Bir Ürünü Olarak Tekfir. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 23–57. https://ajindex.com/articles/5859

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aclûnî, İsmail b. Muhammed. (1932). Keşfü’l-hafâ, Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî. Akyol, Taha. (1988). Hâricîlik ve şia, islam’da devrimciliğin sosyolojik kaynakları, İstanbul:
  2. Kubbealtı Neşriyat. Altıntaş, Ramazan. (2010). İmam-ı mâturîdî’de din-siyaset ilişkileri, Milel ve Nihal, VII/ 2: 67-93. el-Alûsî, Şihâbüddin Mahmûd. (1987). Rûhu’l-maânî fî tefsîri’l-Kur’â- ni’l-azîm, Beyrut: Dâru’l-Fikr. Ardoğan, Recep. (2015, Nisan). Ehl-i sünnet kelâmında (eş’âriyye ve mâturîdiyye) tekfirde sınırlar –iman-küfür sınırını belirlemede başlıca ilkeler, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 24: 315-342. Nisan 2015.
  3. Baktır, Mehmet. (2002).
  4. İmanın temellendirilmesi, CÜİFD, VI/2: 127-138.
  5. Bardakoğlu, Ali. (2016, 25-27 Mart). Mezhep olgusu (sempozyum açı- lış paneli), Uluslararası Rahmet ve Çatışma Bağlamında İslam Mezhepleri Sempozyumu, Karaman Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Karaman. Çağatay, Neşet – Çubukçu, İ. Agâh. (1985).
  6. İslam mezhepleri tarihi, Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları Çalış, Halit. (2016, 25-27 Mart). İslam mezhepleri: Mahiyeti, fonksiyonu ve güncel değeri, Uluslararası Rahmet ve Çatışma Bağlamında İslam Mezhepleri Sempozyumu, Karaman Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Karaman. Dalkılıç, Mehmet. (2005). Haricilerin itidal arayışı ve sufriyye, İÜİFD, 12: 19-50.
  7. Dalkıran, Sayın. (1997, Kasım). Yetmişüç fırka hadisi ve düşündürdükleri, EKEV Akademi Dergisi, I/1: 97-115.
  8. Demircan, Adnan. (2000). Hâricîlik mezhebi’nin doğuşu bağlamında din-siyaset ilişkisi, İstanbul: Beyan Yayınları. -------. ( 2015) Hâricîlerin siyasî faaliyetleri, İstanbul: Beyan Yayınları. Devvânî, Muhammed b. Esad Celalüddin. (ty.). Şerhu’l-akâidi’l-adû- diyye, y.y. Ebû Hanîfe, Numan b. Sâbit. (1981). el-Fıkhu’l-Ekber. İmâm-ı âzâm’ın Beş Eseri içinde, çev. Mustafa Öz, İstanbul: Kalem Yayıncılık. Ebû Ubeyd, Kâsım b. Sellâm. (ty.). Kitâbu’l-îmân, (min kunûzi’s-sünne: Resâili’l-erba‘a içerisinde), thk. M. Nâsiruddîn el-Elbânî, Kuveyt. Ebû Zehrâ, Muhammed. (ty.) Târîhu’l-mezâhibi’l-islâmiyye, Kahire: Dâ- ru’l-Fikri’l-‘Arabî. Esen, Muammer. (2011). Tekfir söyleminin dinî ve ideolojik boyutları, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 52/2: 97-110.
  9. Fazlurrahman. (1993). İslam, çev. Mehmet Aydın-Mehmet Dağ, Ankara:
  10. Selçuk Yayınları.
  11. Fığlalı, Ethem Ruhi. (1983). İbâdiye’nin doğuşu ve görüşleri, Ankara: Ankara Ü. İlahiyat F. Yayınları. -------. (1997). Hariciler. Diyanet vakfı islam ansiklopedisi, (XVI: 169- 175). İstanbul: TDV Yayınları. el-Gazzâlî, Ebu Hâmid Mu