Dergiler / Nüsha / 2021 / Cilt: 21 - Sayı: 53

Kur'ân-ı Kerîm'de Yer Alan Kural Dışı "İsm-i Fâil" Yapılarının Anlama Yönelik Kipleri

The Morale of Non-Standard Buildings of The Actor's Name in The Quran A Semantic Analytical Study

Dergi
Nüsha
Sayfa
387–412
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Terkipteki estetik boyutların ve belagat yönüyle işlevinin ortaya çıkabilmesi için terkibin derin yapısı ile yüzeysel yapısının arasını birleştirmek kaçınılmazdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, Kur'ân-ı Kerîm'de yer alan kural dışı "İsm-i fâil" yapılarına ait farklı kipleri anlamları itibarıyla mana ve tahlil yönünden incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma, İsm-i fâilin anlamları itibarıyla farklı kiplerini içeren Kur'an ayetlerini derleme, tanımlama ve tahlil etme metodu ışığı altında değerlendirmeye tabi tutacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Terkipteki estetik boyutların ve belagat yönüyle işlevinin ortaya çıkabilmesi için terkibin derin yapısı ile yüzeysel yapısının arasını birleştirmek kaçınılmazdır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu araştırma, Kur'ân-ı Kerîm'de yer alan kural dışı "İsm-i fâil" yapılarına ait farklı kipleri anlamları itibarıyla mana ve tahlil yönünden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, sarf ve nahiv ilimlerinin en önemli bahislerinden biri olan bu hususla ilgili fikir ortaya koymayı ve konuyu, terkip ile delalet ettiği anlam arasını bağlayan siyak sibak çağrışımları ışığı altında modern anlambilim çerçevesinde araştırmayı hedeflemektedir. Çalışma, İsm-i fâilin anlamları itibarıyla farklı kiplerini içeren Kur'an ayetlerini derleme, tanımlama ve tahlil etme metodu ışığı altında değerlendirmeye tabi tutacaktır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ism-i fâilin tanımı yapılmıştır. İkinci bölümde siyak sibakın "'el-'udûlu’-es-sarfî/ morfolojik açıdan kavramdaki yapısal kayma" üzerindeki izine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde konuyla ilgili uygulamalar ele alınmıştır. Buna göre üçüncü bölümde Kur'ân-ı Kerîm'de kural dışı gelen ism-i fâil kipleri ve yer aldığı âyetlerdeki siyak sibakın çağrıştırdığı anlamlar üzerinde durulmuştur. Çalışmada sona gelindiğinde bir dizi sonuca ulaşılmıştır. Bunlardan en önemlilerini şu şekilde sıralamak mümkündür: Kur'ân-ı Kerîm'de ism-i fâilin mutat morfolojik kipleri yerine farklı kiplerin kullanılmış olması Arapça dil kurallarına muhalefet etmek amacı taşımamaktadır. Aksine bu durum, i‘'câz ve belâgat incelikleri taşıyan bir anlama işaret etmek amacıyladır. Şöyle ki alışılanın dışında kullanılan her kip, bünyesinde mutat kipin taşımayacağı belâgat içerikli bir anlam barındırmaktadır. Terkipteki estetik boyutların ve belagat yönüyle işlevinin ortaya çıkabilmesi için terkibin derin yapısı ile yüzeysel yapısının arasını birleştirmek kaçınılmazdır.

Abstract

The scholars consented that the model of the Qur’an is unique in expression and structure. Therefore, they (scholars) focused attention on the rhetoric, semantic and inimitability of the Quran.One of the Qur’anic prodigies is the chosen forms that give each word the specific meaning that no other word does, which add further connotations to the whole meaning. Thus, while some words indicated as agent noun participles (active participles) in some contexts, we find the same words are being altered to different other derivations in other contexts in the Qur’an. This proceeding reveals the forms interfering in terms of primary structure. That prompts the recipient to pay more attention to the text and reconcile between the different forms and morphological balance in the deep structure. The meaning of the term “meaningful forms” of the agent noun participles (active participles) in the Qur’an is: the morphological forms that were replaced structurally the agent noun participles (active participles) and still indicate to its original meanings. These conversion forms could be the root, qualifying adjective, past participle or exaggeration form (form of Hyperbole) which all give the meaning of their agent noun participles (active participles). In this case the structures of the conversion forms are considered different to their meanings. This research studies the meaningful forms in the Qur’an semantically and analytically in order to discuss one of the most important morphological and grammatical topics in accordance to the contextual indication that joins between meanings and morphological balances. This is achieved by following the inductive methodology of the verses that include meaningful forms of agent noun participles (active participles) and analyze them in accordance with their contexts. Scholars in early times discussed this kind of conversions in word forms and refer it to rhetoric; Ibn al-Athīr (d. 636 h.) said: “know, you who is ready to learn rhetoric, that the word alteration from form to another is only for a special character that required it. No one takes care of it unless that one have strong knowledge in eloquence and searched in its burials. You cannot find it in all speeches. Thus, it’s a kind of rhetoric science; the most precise comprehension and the most inscrutability branch”.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KADDUM, M. (2022). Kur'ân-ı Kerîm'de Yer Alan Kural Dışı "İsm-i Fâil" Yapılarının Anlama Yönelik Kipleri. Nüsha, Cilt: 21 - Sayı: 53, 387–412. https://ajindex.com/articles/584754

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Kur’ân-i’l-Kerîm Abdülcelil BİLGİN, İsm-i Fâil Sigalarının Çevirisi Üzerine, Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi. Yıl 1, Cilt 1, Sayı 2, 2015. Ebû Alî, Muhammed Berekât. (1413/1992). el-Belâgatü’l-Arabiyye. Ürdün: Dâru’l-Beşîr. Ebû Avde, Avde. (1405/1985). et-Tetavvuru’d-Delâlî Beyne Lugati’ş-Şi’ri ve Lugati’l-Kur’âni’l-Kerîm. Ürdün: Mektebetü’l-Menâr. Ebû Hayyân el-Endelüsî. Esîru’d-Dîn. (ts). el-Bahru’l-Muhît. el-Memleketü’lArabiyyetü’s-Suûdiyye: Er-Riyâd. Mektebetü ve Matâbiu’n-Nasri’lHadîse. Ebû Ubeyde, Ma’mer b. el-Müsennâ. (1392/1972). Mecâzü’l-Kur’ân, ta’lîk: Muhammed Fuâd Sezgîn, Kahire: Mektebetü’l-Hancî. Ebû’s-Suûd, Muhammed b. Muhammed. (1420/1999). İrşâdü’l-Akli’s-Selîm, Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye. el-Ahşef el-Evsat. Ebû’l-Hasen. (1410/1990). Meâni’l-Kur’ân, thk. Hüdâ Mahmûd, Kahire: Mektebetü’l-Hancî. el-Alûsî, Ebû Fadl. (1418/1997). Rûhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm. Beyrût: Heyetü’l-Buhûs ve’d-Dirâsêtu fî Dâri’l-Fikr. el-Anezî, Sa’di Muknil. (1428/2007). Delâletü’s-Siyâk ‘İnde’l-Usûliyyîn. esSuûdiyye: Câmiatü Ümmü’l-Kurâ. el-Bikâî, Burhânü’d-Dîn. (1416/1995). Nazmü’d-Dürar fî Tünâsib el-Âyât ve’sSûr. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye. el-Buhârî, Muhammed b. İsmâîl. (1423/2002). Sahîhu’l-Buhârî. Dimeşk: Dâru ibn Kesîr. el-Cürcânî, AbdülKâhir. (1401/1981). Delâilü’l-İ’câz. tashîh: Muhammed Raşîd Rizâ. Beyrût: Dâru’l-Ma’rife li’t-Tıbbêa ve’n-Neşr. el-Esterâbâzî, Radıyü’d-Dîn. (1406/1986). Şerhu’r-Râziyyî alê’l-Kâfiye. thk. Yûsuf Hasan. Bingâzî, Câmiatü Gâr Yûnus. el-Fârâbî, Ebû İbrâhîm. (1396/1976). Dîvânü’l-Edeb. thk. Ahmed Muhtâr Ömer. Mısır: Matbaatü’l-Emâne. el-Ferrâ, Ebû Zekeriyyâ. (1403/1983). Meâni’l-Kur’ân. Beyrût: Âlemü’lKütüb. el-Hâfız, Yâsîn. (1425/2004). İthâfü’t-Tarf fî İlmi’s-Sarf. Dimeşk: Dâru’lAsmâi. el-Hamevî, Ahmed. (1420/1999). Şeze’l-Arf fî Fenni’s-Sarf. Beyrût: Dâru’lFikr el-Arabî. el-Hatîb el-Kazvînî. (ts). el-Îzâh. Mısır: Matbaatü’l-Cemâliyye. el-İsfahânî, er-Râgıb. (1416/1995). el-Müfredâtü fî Garîbi’l-Kur’ân, thk. Muhammed Seyyîd, Beyrût: Dâru’l-Ma’rife. el-Kurtubî, Muhammed b. Ahmed. (1408/1988). el-Câmiu liAhkâmi’l-Kur’ân. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye. el-Mesaddî, Abdüsselâm (1402/1982). el-Uslûbiyye ve’l-Uslûb. Beyrût: EdDâru’l-Arabiyye li’l-Kitâb. İbnu’l-Esîr, Ziyâü’d-Dîn. (1403/1983). el-Meselü’s-Sâir fî edebi el-kâtib ve’şşâir. thk. Ahmed el-Hûfî ve Bedevî Tıbâne. er-Riyâd: Dâru’r-Rifâi. el-Suyûtî, Celâlu’d-Dîn. (1413/1992). el-Müzhir. Beyrût: El-Mektebetü’lAsriyye. er-Râzî, Mu