Dergiler / NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ / 2022 / Cilt: 10 - Sayı: 1

SEKÜLERLEŞME TEORİLERİ MERCEĞİNDEN TOPLUMSAL STATÜ

Sayfa
129–142
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Toplumsal Statünün keskin karşıtlıklarla tanımlandığı eşitsiz toplumlarda dinselliğin statü atfedici katkısı ön plana geçer görünmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada aşağıdaki hipotezler çerçevesinde özetlenebilecek bir sekülerleşme-gelir eşitsizliği bağıntısı öne sürülmekte ve bu ilişki literatürde mevcut araştırmalar üzerinden toplumsal statü algısı bağlamında tartışılmaktadır. 1) Sekülerleşme özellikle mikro düzeyde, modernleşme ile koşut (tarihsel) ve örtüşen (güncel) bir süreçtir. 2) Sekülerleşme süreci varoluşsal güvenlik düzeyi ile nedensel bir ilişki içerisinde ilerlemektedir. (Güvenli Sekülerleşme Yaklaşımı) 3) Sekülerleşme ile gelir eşitsizliği düzeyi (GINI) arasında olumsuz bir korelasyon mevcuttur. 4) Bu durum ilk hipotezle doğrudan açıklanamayan sekülerleşme düzey farklarını açıklayabileceği gibi modernleşme ile sekülerleşme bağıntısına klasik kuramda önerilen ekonomik dönüşümce belirlenmiş “toplumsal farklılaşma-uzmanlaşma”, “bilimsel gelişme”, “rasyonel düşünce alışkanlığının yaygınlaşması” gibi dinamiklere nazaran daha isabetli bir biçimde hitap edebilen siyasi modernleşme dinamiğini öne çıkarmayı gerektirir. 5) Varoluşsal güvenlik ile sekülerleşme arası etkileşim çağdaş toplumlarda dinin süregiden bilişsel (duygusal) ve toplumsal işlevselliklerinin hayatiyetiyle açıklanabilir. 6) Güvenli sekülerleşme kuramcıları bu etkileşimi salt bilişsel boyutla ele almış ve güvencesiz koşullarda dini inançların bireylere denetim ve öngörü duygulanımı veren; teskin edici, kaygı giderici işlevi üzerinden açıklamakla yetinmişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bu bilişsel (duygusal) etkileşime ilave olarak dinin eşitsiz toplumlarda önemini arttıran, bir diğer psikososyal işlevi statü yetersizliği duygularını teskin eden, özsaygı pekiştirici, olumlu benlik değerlendirme katkısı da öne sürülebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Toplumsal Statünün keskin karşıtlıklarla tanımlandığı eşitsiz toplumlarda dinselliğin statü atfedici katkısı ön plana geçer görünmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:sekülerleşme teorisi · toplumsal statü · güvenli sekülerleşme

Özet

Bu çalışmada aşağıdaki hipotezler çerçevesinde özetlenebilecek bir sekülerleşme-gelir eşitsizliği bağıntısı öne sürülmekte ve bu ilişki literatürde mevcut araştırmalar üzerinden toplumsal statü algısı bağlamında tartışılmaktadır. 1) Sekülerleşme özellikle mikro düzeyde, modernleşme ile koşut (tarihsel) ve örtüşen (güncel) bir süreçtir. 2) Sekülerleşme süreci varoluşsal güvenlik düzeyi ile nedensel bir ilişki içerisinde ilerlemektedir. (Güvenli Sekülerleşme Yaklaşımı) 3) Sekülerleşme ile gelir eşitsizliği düzeyi (GINI) arasında olumsuz bir korelasyon mevcuttur. 4) Bu durum ilk hipotezle doğrudan açıklanamayan sekülerleşme düzey farklarını açıklayabileceği gibi modernleşme ile sekülerleşme bağıntısına klasik kuramda önerilen ekonomik dönüşümce belirlenmiş “toplumsal farklılaşma-uzmanlaşma”, “bilimsel gelişme”, “rasyonel düşünce alışkanlığının yaygınlaşması” gibi dinamiklere nazaran daha isabetli bir biçimde hitap edebilen siyasi modernleşme dinamiğini öne çıkarmayı gerektirir. 5) Varoluşsal güvenlik ile sekülerleşme arası etkileşim çağdaş toplumlarda dinin süregiden bilişsel (duygusal) ve toplumsal işlevselliklerinin hayatiyetiyle açıklanabilir. 6) Güvenli sekülerleşme kuramcıları bu etkileşimi salt bilişsel boyutla ele almış ve güvencesiz koşullarda dini inançların bireylere denetim ve öngörü duygulanımı veren; teskin edici, kaygı giderici işlevi üzerinden açıklamakla yetinmişlerdir. Ancak bu bilişsel (duygusal) etkileşime ilave olarak dinin eşitsiz toplumlarda önemini arttıran, bir diğer psikososyal işlevi statü yetersizliği duygularını teskin eden, özsaygı pekiştirici, olumlu benlik değerlendirme katkısı da öne sürülebilir. Toplumsal Statünün keskin karşıtlıklarla tanımlandığı eşitsiz toplumlarda dinselliğin statü atfedici katkısı ön plana geçer görünmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAŞARAN, B. (2022). SEKÜLERLEŞME TEORİLERİ MERCEĞİNDEN TOPLUMSAL STATÜ. NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ, Cilt: 10 - Sayı: 1, 129–142. https://ajindex.com/articles/584490

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Argyle, M., Psychology and Religion, (2000),
  2. Routledge, London Başaran, B., (2019), “Sosyal refah ve sekülerleşme: Sekülerleşme kuramlarına refah rejimleri perspektifinden bir bakış”, Toplum ve Bilim (149) Batson, C. D., & Stocks, E. L. (2004). Religion: Its core psychological functions. In J. Greenberg, S. L. Koole, & T. Pyszczynski (Eds.), Handbook of Experimental Existential Psychology (p. 141–155).
  3. Guilford Press.
  4. Buttrick NR, Oishi S. “The psychological consequences of income inequality”. Soc.Personal Psychol Compass. 2017;11:e12304 Bentzen, J. S. (2013) “Origins of Religiousness: The Role of Natural Disasters”, Discussion Papers 13(02), University of Copenhagen, https://ideas.repec.org/p/kud/kuiedp/1302.html
  5. Berger, P. (2011) Kutsal Şemsiye: Dinin Sosyolojik Teorisinin Ana Unsurları, Rağbet, İstanbul.
  6. Brady, D., Beckfield, J. ve Seeleib-Kaiser, M. (2005) “Economic Globalization and the Welfare State in Affluent Democracies, 1975-2001”, American Sociological Review, 70. Bruce, S. (2002) God is Dead: Secularization in the West, Wiley-Blackwell, Hoboken, New Jersey. Casanova, J, (1994),
  7. Public Religions in the Modern World, University of Chicago Press,
  8. Casanova, J. (2007) “Rethinking Secularization: A Global Comparative Perspective”, International Studies in Religion and Society, 6. Casanova, J. (2013), New Religious Movements as a Global Phenomenon Between Secularization, Religious Revival and Fundamentalism, https://weltkirche.katholisch.de/Portals/0/Dokumente/DBK_NRB_Casanova_New_Religious_Movements.pdf
  9. Davis, N., Robinson, R. (2015), Dinsel Hareketler ve Sosyal Refah: Mısır, İsrail, İtalya ve ABD, İletişim, İstanbul Durkheim, E. (2005)
  10. Dini Hayatın İlkel Biçimleri, Ataç, İstanbul.
  11. Dobbelaere, K. (2004) Secularization: An Analysis at Three Levels, PIE. Ertit, V. (2019)
  12. Sekülerleşme Teorisi, Liberte, Ankara.
  13. Garland, D. (2016), The Welfare State: A Very Short Introduction, The Oxford University Press, Oxford Gallup/wi, (2017), A Global Report on Religion, http://gallup.com.pk/wp-content/uploads/2017/04/Global-Report-on-Religion-2.pdf
  14. Gill, A., Lundsgaarde, E. (2004). State Welfare Spending and Religiosity: A Cross-National Analysis. Rationality and Society, 16(4), 399–43
  15. Immerzeel, T. ve van Tubergen, F. (2013) “Religion as Reassurance? Testing the Insecurity Theory in 26 European Countries”, European Sociological Review, 29(2). Layte, R, (2012), “The Association Between Income Inequality and Mental Health: Testing Status Anxiety, Social Capital, and