Dergiler / MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 2 - Sayı: 22

16. Yüzyıl Osmanlı Şairi Filibeli Vecdi’nin Veba Salgını Konusunda Yazdığı Gazeli

A 16th Century Ottoman Gazel on Plague by Filibeli Vecdi (d. 1599)

Sayfa
290–300
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamızda, Osmanlı şairi Filibeli Vecdi’nin Macaristan’daki faaliyetlerine odaklanmakta, hayatının ana hatları verilmekte, iki farklı kültürel gelenekten gelen iki şairin düşünceleri ve daha da önemlisi, vebayla ilgili duygularını nasıl kaydettiklerini ortaya konulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:14. ve 18. yüzyılları arasında, ikinci büyük veba salgını Orta Doğu ve Avrupa’ya ulaştı ve 16. yüzyılın ikinci yarısında sık sık yerel salgınlar yaşandı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalemiz, Walter Andrews ve Mehmet Kapaklı’nın Sevgili Çağı adlı kitabında 16. yüzyılda var olmasını öne sürdükleri geniş kültürel alanine iki uzak yerinde aynı anda yazılmış iki edebi metni, iki şiiri analiz ediyor.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamızda, Osmanlı şairi Filibeli Vecdi’nin Macaristan’daki faaliyetlerine odaklanmakta, hayatının ana hatları verilmekte, iki farklı kültürel gelenekten gelen iki şairin düşünceleri ve daha da önemlisi, vebayla ilgili duygularını nasıl kaydettiklerini ortaya konulmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

14. ve 18. yüzyılları arasında, ikinci büyük veba salgını Orta Doğu ve Avrupa’ya ulaştı ve 16. yüzyılın ikinci yarısında sık sık yerel salgınlar yaşandı. Ölümcül bir hastalıkla karşı karşıya kalan insanların çektiği acılar, çoğu zaman çağdaş edebi eserlerde kaydedildi. Makalemiz, Walter Andrews ve Mehmet Kapaklı’nın Sevgili Çağı adlı kitabında 16. yüzyılda var olmasını öne sürdükleri geniş kültürel alanine iki uzak yerinde aynı anda yazılmış iki edebi metni, iki şiiri analiz ediyor. Bunlardan biri I. Elizabeth İngilteresinde, diğeri ise Osmanlı İmparatorluğu’nda yazılmıştır. Çalışmamızda, Osmanlı şairi Filibeli Vecdi’nin Macaristan’daki faaliyetlerine odaklanmakta, hayatının ana hatları verilmekte, iki farklı kültürel gelenekten gelen iki şairin düşünceleri ve daha da önemlisi, vebayla ilgili duygularını nasıl kaydettiklerini ortaya konulmaktadır.

Abstract

Between the 14th and the 18th century the second large wave of plague epidemics hit the Middle East and Europe with frequent local outbreaks in the second half of the 16th century. The sufferings of people facing a deadly disease were often recorded in contemporary literary works. Thepresent article showcases two literary texts, two poems written around the same time in two distant parts of the cultural space Walter Andrews and Mehmet Kapaklı suggested to have existed inthe 16th century in their seminal work on the Age of Beloveds (Andrews and Kalpaklı, 2005). Oneof them was composed in Elizabethan England and the other in the Ottoman Empire. Besidesgiving a sketch of the Ottoman poet, Vecdi’s life, focusing on his activities in Hungary, the studyaims at highlighting how two poets hailing from two different cultural traditions recorded theirthoughts and more importantly their feelings concerning the plague.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PÉRI, B. (2022). 16. Yüzyıl Osmanlı Şairi Filibeli Vecdi’nin Veba Salgını Konusunda Yazdığı Gazeli. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 22, 290–300. https://ajindex.com/articles/581845

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Ács, P. (2002). Sásvár bég historiája [The story of Şehsüvar Beg]. Hadtörténelmi Közlemények 115, 381–388.
  2. Andrews, M. and Kalpaklı, M. (2005). The age of beloveds. Love and beloved in early modern Ottoman and European culture and society. Durham and London: Duke University Press. Âşık Çelebi (2018). Meşâ’irü’ş-Şu‘arâ. haz. Filiz Kılıç. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Available online at https: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-210485/asik-celebi-mesairus-suara.html [Last accessed 29. 08. 2020].
  3. Benits, P. (ed.) (2009). Istvánffy Miklós Magyarok dolgairól írt históriája. Tállyai Pál XVII. századi fordításában. [The chronicle of Miklós Istvánffy on the history of Hungarian. In a 17TH century translation by Pál Tállyai] vol. I/3. Budapest: Balassi. Creighton, Ch. (1891). A history of epidemics in Britain from A.D. 664 to the eExtinction of plague. Cambridge: Cambridge University Press. Dávid, G. (2005). Szigetvár 16. századi bégjei [Begs of Sigetvar in the 16th century]. In Dávid G., Pasák és bégek uralma alatt (277–300). Budapest: MTA–Magyar Török Baráti Társaság. Greenblatt, S. (ed.) (2006). The Norton anthology of English literature, vol. 1. London–New York: W. W. Norton & Company. Hâfiz-zâde (2014). Risâle-i Hat. Hatt’ın Şiiri. haz. Sadettin Eğri. İstanbul:
  4. Büyüyen Ay Yayınları.
  5. Imber, C. (2002). The Ottoman Empire, 1300–1650. The structure of power. Basingstoke–New York: Palgrave Macmillan. Johnston, J. (2008). A litany in time of plague (“Adieu, Farewell Earth’s Bliss”). In M. Sauer (ed.). The Facts on File companion to British poetry before 1600 (pp. 247–248). New York: Facts on File Inc. Kalyon, A. (2011). Peşteli Hisâlî Metāli‘ü’n-Ne a’ir. İnceleme–Metin (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kavruk, H. ve Bahir Selçuk (2017). Filibeli Vecdî ve Dîvân’ı. Metin–Dizin. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Available online at https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-195644/filibeli-vecdi-divani. html [Last accessed 29. 08. 2020].
  7. Keys, T. (1944). The plague in literature. Bulletin of the Medical Library Association no. 1 (32), 35–56. Kınalızâde Hasan Çelebi (2017). Tezkiretü’ ş-şu’arâ. haz. Aysun Sungurhan. Metin–Dizin. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Available online at https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194494/ kinalizade-hasan-celebi-tezkiretus-s-uara.html [Last accessed on 03. 09. 2020]. Koppány megrohanása 1587 [The Attack on Koppány] (1897). Hadtörténelmi Közlemények 10: 632–634.
  8. Küçük, S.(1994). Bâkî Dîvânı. Te