Dergiler / Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2011 / Cilt: 0 - Sayı: 2

Güneydoğu Anadolu bölgesi’nin kalkınma ve ihracat ilişkisi üzerine bir inceleme

An investigation on the relationship between development and export of southeast Anatolia region

Sayfa
61–90
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçta Türkiye’de ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde genel olarak illerin kalkınmışlık düzeyleri yükseldikçe ihracattan aldıkları payın da arttığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bölgesel kalkınmanın başarılmasında ihracat önemli bir politika aracıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 1996-2010 döneminde kalkınma ile ihracat ilişkisini incelemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçta Türkiye’de ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde genel olarak illerin kalkınmışlık düzeyleri yükseldikçe ihracattan aldıkları payın da arttığı görülmüştür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bölgesel kalkınmanın başarılmasında ihracat önemli bir politika aracıdır. Genel olarak ihracatın bölge kalkınmasına katkıda bulunduğu ve kalkınmış bölgelerin ihracattan daha fazla pay aldığı düşünülür. Bu çalışmanın amacı; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 1996-2010 döneminde kalkınma ile ihracat ilişkisini incelemektir. Devlet Planlama Teşkilatı (2003)’nın illerin kalkınmışlık düzeyine ilişkin sınıflandırması kalkınma göstergesi olarak esas alınmıştır. İhracat verileri ise Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) ve Türkiye İstatistik Kurumu’ndan (TÜİK’den) elde edilmiştir. Bu çerçevede Güneydoğu Anadolu (TRC) Bölgesindeki illerin, bölge ve Türkiye ihracatından aldıkları paylar sosyo-ekonomik kalkınmışlık düzeyleri ile ilişkilendirilmiştir. Çalışmada öncelikle bölgenin sosyo-ekonomik, coğrafi ve demografik yapısına değinilmiştir. Daha sonra İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) sistemi esas alınarak, bölgede öne çıkan sanayiler, bölgenin sosyo-ekonomik kalkınmışlık düzeyi ve bölgeye yönelik kamu yatırımları incelenmiştir. Son olarak ise bölge ihracatının yapısı ve gelişimi ile ihracat kalkınma ilişkisi ele alınmıştır. Sonuçta Türkiye’de ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde genel olarak illerin kalkınmışlık düzeyleri yükseldikçe ihracattan aldıkları payın da arttığı görülmüştür.

Abstract

Export is a vital policy tool to accomplish regional development. In a wide point of view it is assumed that export contributes regional development and developed regions takes more share from export. The purpose of this study is to analyze the relationship between development and exports in Southeastern Anatolia Region during 1996-2010. Classification of State Planning Organization (2003) on development levels of provinces has been based on as indicator of development. Export data has been taken from Undersecreteriat of Foreign Trade and Turkish Statistical Institute. In this context, the export shares of provinces in Turkey and Southeastern Anatolian Region have been associated with socio-economic development levels. Within this framework, socioeconomic, geographical and demographical structure of the region is discussed firstly. Leading industries in the region, socio-economic developmental status and public investments of the region were also analyzed grounding on Nomenclature of Territorial Units for Statistics (NUTS) system. Finally, the structure of the region’s exports and its development with the relationship between exports and development is also analyzed. As a result, it has been observed that generally the share of exports increases when the developmental status of provinces improves in Turkey and Southeastern Anatolia Region.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇATALBAŞ, N., AKTAŞ, T. M. (2022). Güneydoğu Anadolu bölgesi’nin kalkınma ve ihracat ilişkisi üzerine bir inceleme. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 2, 61–90. https://ajindex.com/articles/578735

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. AÇMA, Bülent, Gelişmiş Ülkelerin Azgelişmiş Bölgelerinin Geliştirmeyi Amaçlayan Politikaların İncelenmesi ve GAP Örneği, İstanbul Ticaret Odası, İstanbul, 1991.
  2. ALBAYRAK, Ali Sait, “Türkiye’de İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Düzeylerini Belirleyen Hipotetik Yapıların Faktör Analiziyle İncelenmesi” İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Yönetim Dergisi, Yıl: 15, Cilt 48, 2004, s. 53-79.
  3. ALBAYRAK, Ali Sait ve Diğerleri, “ Türkiye’de Coğrafi Bölgelere Göre İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Temel Bileşenler Analiziyle İncelenmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9/2, 2004, s. 101-130.
  4. ALBAYRAK, Ali Sait, “Türkiye’de İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Çok Değişkenli İstatistik Yöntemlerle İncelenmesi”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 2005, s. 153-177.
  5. ALKİN, Kerem ve Diğerleri, “İller Arası Rekabet Endeksi: Türkiye’deki İllerin Rekabetçilik Seviyelerinin Göreceli Olarak Ölçülebilmesi İçin Bir Yaklaşım”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:6 Sayı:11 Bahar 2007/2, s. 221-235.
  6. BHAGWATİ, Jasdish N., “Export-Promoting Trade Strategy: Issues and Evidence”, Research Observer, 3/1, January 1988.
  7. BİLGİN, C.- A. Şahbaz, “Türkiye’de Büyüme ve İhracat Arasındaki Nedensellik İlişkileri” Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 2009, s. 177-198
  8. DAĞ, R. Doğu Ekonomisi, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır, 1995.
  9. DAWKİNS, C. J. “Regional Development Theory: Conceptual Foundations, Classic Works, And Recent Developments”, Journal of Planning Literature 18, 2003, pp. 131-172.
  10. DİE, Türkiye’de Toplumsal ve Ekonomik Gelişmenin 50 Yılı, Ankara, 1973.
  11. DPT, İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması, Ankara, 1996.
  12. DPT, Ön Ulusal Kalkınma Planı (2004-2006), Ankara, 2003.
  13. DPT, İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması, Yayın No DPT 2671, Ankara, 2003.
  14. DPT, İllerde Öne Çıkan Sanayi Sektörleri, Ankara, 2006.
  15. DPT, Kamu Yatırımları, http://www.dpt.gov.tr/kamuyat/program.html Erişim Tarihi (17.08.2010) DPT, http://www.dpt.gov.tr/bgyu/biid/ibbs.html Erişim Tarihi (20.06.2010).
  16. DTM, İllere Göre İhracat, http://www.dtm.gov.tr/dtmweb/index.cfm? action=detayrk&yayinID= 1116 & icerik ID= 1225&dil=TR Erişim Tarihi (13.01.2011)
  17. DTM, Dış Ticaret Görünümü ve İstatistikler http://www.dtm.gov.tr/dtmweb/ index.cfm? Erişim Tarihi (22.08.2010)
  18. GAİB, Sektörel Bazda Rapor, http://www.gaib.org.tr/ Erişim Tarihi (20.08.2010)
  19. GAİB, Ülke Bazında